Wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2025, sygn. III FSK 328/24

W niniejszej sprawie szczególne znaczenie ma regulacja z art. 144 § 5 O.p., jako że spór dotyczy doręczenia decyzji pełnomocnikowi Skarżącego, który jest adwokatem. Otóż zgodnie z brzmieniem przywołanego przepisu, doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego.

Z przytoczonych przepisów wynika, iż zasadą jest doręczanie pism profesjonalnemu pełnomocnikowi za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego, natomiast przewidziane w art. 144 § 1c odstępstwa od tej zasady są możliwe w przypadku braku możliwości doręczenia pisma w sposób określony w art. 144 § 5.

Z poczynionych w sprawie ustaleń, które nie zostały podważone kasacyjne, wynika, że zaskarżona decyzja, wysłana za pomocą środków komunikacji elektronicznej, dotarła na podany przez pełnomocnika adres skrzynki elektronicznej na platformie ePUAP. Nie wystąpiła więc przesłanka z art. 144 § 1c O.p.

Podnoszona przez pełnomocnika okoliczność, iż zapomniał hasła do skrzynki ePUAP została prawidłowo oceniona przez Sąd pierwszej instancji. Słusznie WSA uznał, iż profesjonalny pełnomocnik powinien natychmiast uzyskać nowe hasło, albo założyć nowe konto, znając konsekwencje zaniechania w tym zakresie. Tymczasem od wystąpienia tego problemu do wydania zaskarżonej decyzji upłynęło ponad 5 miesięcy i mimo ewidentnego zaniechania pełnomocnika w usunięciu dość prostego problemu, usiłuje on skutki swojego niedbalstwa przerzucić na organ. Taka postawa pełnomocnika nie może zyskać akceptacji, a przede wszystkim nie sposób uznać w realiach sprawy, że doszło do naruszenia art. 144 § 1c O.p.

Na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p. w związku z art. 11 ust. 1 i 1b oraz art. 21 P.u. Przede wszystkim nie został on uzasadniony zgodnie z wymogami art. 174 pkt 1 w związku z art. 176 i art. 183 § 1 P.p.s.a. Przypomnieć więc trzeba, że uzasadnienie skargi kasacyjnej jest równie ważnym jej elementem jak podstawy kasacyjne. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega bowiem na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. Zatem to skarżący wyznacza zakres kontroli, wskazując, które normy prawa i w jaki sposób zostały naruszone. Dlatego wnoszący skargę kasacyjną ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej i szczegółowo je uzasadnić. Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie decydować, jakich argumentów zamierzała użyć strona dla uzasadnienia stawianych zarzutów.

Wynikającym z art. 176 § 1 w związku z art. 174 P.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania (pkt 2 art. 174) powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Inaczej mówiąc, strona powinna wykazać, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, iż kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji gdyby do nich nie doszło - wyrok sądu administracyjnego pierwszej instancji byłby inny. Natomiast w przypadku zarzutu naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. wniesionego na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a., należy wskazać na czym polegała jego błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie.

Skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem prawnym zaskarżenia wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych, dlatego ustanowiono obowiązek sporządzania skargi kasacyjnej przez osoby mające odpowiednie przygotowanie zawodowe. Ustawodawca uznał, że od tych osób można oczekiwać dokładności, rzetelności i profesjonalizmu, a w szczególności jasnego i zgodnego z wymaganiami wynikającymi z Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sporządzenia skargi kasacyjnej.

W petitum skargi kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p. w związku z art. 11 ust. 1 i 1b oraz art. 21 P.u. przez błędną wykładnię, ale w jej uzasadnieniu nie wykazano w czym wyraża się błędna wykładnia każdego z tych przepisów i jaka powinna być wykładnia prawidłowa. Ograniczono się do powołania przepisów Prawa upadłościowego i w oderwaniu od treści art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p. utrzymywano, że zobowiązanie podatkowe nie powstało w 2016 r., lecz na skutek wydania decyzji z dnia 30 czerwca 2021 r., a ponieważ uprawomocniła się ona 15 lipca 2021 r., to zdaniem Skarżącego, złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości w dniu 13 października 2021 r. nastąpiło przed upływem 30-dniowego terminu, w którym ziściło się domniemanie o niewypłacalności Spółki.

Wadliwość zarzutu ogranicza możliwości kontrolne NSA. Powiedzieć jednak można, że zgodnie ze stanowiskiem WSA, odpowiedzialność osób trzecich (członków zarządu spółek kapitałowych) należy powiązać z momentem powstania zobowiązania podatkowego powstającego z mocy prawa. Wtedy bowiem zobowiązanie to staje się wymagalne. Natomiast, wydana "następczo" decyzja wymiarowa nie kształtuje nowego obowiązku podatkowego i pozostaje bez wpływu na moment powstania zobowiązania podatkowego.

Organy ustaliły, że Spółka zaprzestała płacenia wymagalnych zobowiązań w podatku od towarów i usług w marcu 2016 r. i ta okoliczność nie została podważona kasacyjne. Zatem prezentowane w skardze kasacyjnej stanowisko nie zasługuje na uwzględnienie.

Zarzut naruszenia art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p. w związku z art. 11 ust. 1 i 1b oraz art. 21 P.u. w ogóle nie został uzasadniony, więc uchyla się spod kontroli NSA. Gołosłowne twierdzenie o niezwróceniu nadwyżki podatku naliczonego na należnym w wysokości 270 000 zł nie zasługuje na poddanie go rozważaniom.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.

sędzia W Stachurski s. J. Brolik s. J. Sokołowska