Wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2025, sygn. III FSK 329/24

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna

z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu.

W rozpatrywanej sprawie, istota sporu sprowadza się do kwestii prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w sytuacji gdy decyzja orzekająca o obowiązku zapłaty podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień, czerwiec oraz za okres od sierpnia do grudnia 2008 r. przez Stronę, została uchylona a ponadto istnieją uzasadnione – w ocenie Skarżącego – wątpliwości co do autentyczności faktur na podstawie których powstało zobowiązanie podatkowe z którego prowadzona jest obecnie egzekucja administracyjna. Skarżący podkreślał w szczególności na toczące się odrębnym trybem postępowanie w ramach przepisów postępowania karnego w kwestii związanej z podrobieniem faktur wystawionych przez Skarżącego na rzecz kontrahenta.

Naczelny Sąd Administracyjny za nieusprawiedliwiony uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Skarżący upatrywał możliwości zawieszania postępowania administracyjnego, z uwagi na to, że wynik niniejszego postępowania mógł być uzależniony od postępowania

w sprawie karnej dotyczącej możliwości podrobienia kilkudziesięciu faktur wystawionych przez Skarżącego na rzecz kontrahenta. Należy w tym miejscu podnieść, że postanowienia o zawieszeniu postępowania sądowego, na które powołuje się Skarżący, zapadły w sprawach w przedmiocie decyzji wymiarowych. Niniejsza sprawa dotyczy zaś postanowienia o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. W tej sytuacji brak było podstaw do zawieszenia postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a., gdyż ewentualne ustalenia

w sprawie karnej nie mają bezpośredniego wpływu na postępowanie egzekucyjne

i ocenę jego dopuszczalności.

Odnosząc się do kwestii zaniechania przez WSA wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz oddalenie skargi, to zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego również ten zarzut okazał się niezasadny. Prowadzone przez organy podatkowe postepowanie egzekucyjne zostało zakończone zaskarżonym do Sądu I instancji postanowieniem i nie uchybiało wskazanym w podstawach skargi kasacyjnej przepisom art. 7, 77, 80 k.p.a. Zarzucając Organowi brak wszechstronnego rozpoznania sprawy, w szczególności w zakresie kwestii podrobienia faktur, Skarżący pomija, że Organ badał przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, które mają charakter formalny, a nie merytoryczny,

i wiążą się z trwałymi przeszkodami uniemożliwiającymi jego prowadzenie. Zgodnie

z art. 29 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności

i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organy egzekucyjne nie badają prawidłowości decyzji ostatecznej, będącej podstawą tytułu wykonawczego. W konsekwencji organy egzekucyjne nie badają prawidłowości decyzji ostatecznej, będącej podstawą tytułu wykonawczego.

Równie niezasadny okazał zarzut naruszenia art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Decyzja na podstawie której wystawiono tytuły wykonawcze obejmujące zaległości w podatku od towarów i usług, nie została uchylona, stąd brak jest możliwości umorzenia postępowania egzekucyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że WSA dokonał prawidłowej kontroli zastosowania przez organy podatkowe art. 191 o.p., gdyż organy podatkowe ustaliły wszystkie fakty i okoliczności, które były niezbędne dla załatwienia sprawy (art. 122 o.p.). Zebrały wszystkie dostępne dowody

i rozpatrzyły je w sposób wyczerpujący, niezależnie od tego, czy potwierdzały one tezy Organu czy twierdzenia Skarżącego (art. 187 § 1 o.p.). Ocena była zgodna

z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 191 o.p.). Skarżący nie wykazał skutecznie jakichkolwiek uchybień organów podatkowych w zakresie zgromadzenia

i oceny materiału dowodowego, tym samym nie podważył stanu faktycznego ustalonego przez organy podatkowe i przyjętego przez WSA. Organy podatkowe mają wprawdzie obowiązek gromadzenia i uzupełniania materiału dowodowego, ale jedynie do momentu uzyskania pewności w zakresie stanu faktycznego sprawy, tj. stwierdzenia, że stan ten podpada pod hipotezę określonej normy prawnej

o charakterze materialnoprawnym. Brak dopuszczenia dowodu

z opinii biegłego grafologa nie może być uznany za nie przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób prowadzący do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy w sytuacji, gdy dowód ten nie był niezbędny do ustalenia stanu faktycznego sprawy, a ponadto pojawił się dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Niniejsza sprawa dotyczy postanowienia o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego i nie ma wpływu na odrębne postępowanie w zakresie decyzji wymiarowych. Kwestia autorstwa wystawionych faktur, nie jest przedmiotem tego konkretnego postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosków dowodowych Skarżącej zawartych w piśmie procesowym z 18 lutego 2025 r. W tym zakresie należy wskazać, że co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym. W orzecznictwie jest trafnie podnoszone, że sąd administracyjny może w toku uzupełniającego postępowania dowodowego dokonywać wyłącznie ustaleń, które mają wpływ na ocenę legalności aktu lub czynności. Nie mogą one natomiast prowadzić do nowego ustalenia stanu faktycznego sprawy administracyjnej albo kontynuowania postępowania dowodowego prowadzonego przez organy, gdyż w takim przypadku sąd administracyjny powinien uchylić zaskarżony akt lub czynność (por. wyrok WSA

w Krakowie z 25 listopada 2019 r., I SA/Kr 955/19). Dyspozycja art. 106 § 3 p.p.s.a. nie pozwala, by żądać przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych, których strona nie podniosła w toku postępowania przed organem administracji (por. wyrok NSA z 6 października 2009 r., II FSK 615/08).

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku Skarżącego, które zmierzały do ustalenia autorstwa podpisów na Protokole

z przesłuchania Skarżącego z dnia 24.09.2021 r. Okoliczności tych Strona nie podnosiła na wcześniejszych etapach postępowania, tj. przed organami podatkowymi, a nie ma podstaw do czynienia ustaleń faktycznych w tym zakresie

w postępowaniu kasacyjnym.

Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wszystkie przytoczone przez autora skargi kasacyjnej zarzuty, okazały się niezasadne.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako nie zasługującą na uwzględnienie i stosując przepisy art. 184 p.p.s.a., oraz będąc związany wnioskami i uzasadnieniem skargi kasacyjnej, poprzez treść art. 183 § 1 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.

O kosztach postanowiono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

s. Krzysztof Przasnyski s. Jacek Pruszyński s. Sławomir Presnarowicz (spr.)