- pominięcie, że to z w/w przepisów prawa oświatowego wynika, że: (-) organ prowadzący nie posiada uprawnień do podejmowania czynności z zakresu prawa pracy przypisanych szkole i dyrektorowi szkoły (art. 57 i 68 prawa oświatowego), oraz (-) wyłącznie dyrektor szkoły działający w jej imieniu posiada uprawnienia do zatrudnia nauczycieli (art. 14 ust. 3 pkt 6 prawa oświatowego), a wyłącznie w Statucie Technikum [...] w L. (na łącznie siedem kontrolowanych szkół) zastrzeżono, że nauczycieli szkoły zatrudnia i zwalnia dyrektor za zgodą osoby prowadzącej — w pozostałych przypadkach zgodnie ze statutami szkół dyrektor samodzielnie zatrudnia i zwalnia nauczycieli;
- przyjęcie, że korzystanie przez szkoły z numeru NIP organu prowadzącego świadczy o braku wyodrębnienia organizacyjnego, podczas gdy wyraźnie z treści art. 170 prawa oświatowego wynika, że prowadzenie szkoły lub placówki, zespołu, o którym mowa w art. 182 tej ustawy nie jest działalnością gospodarczą, w związku z czym szkoła nie posiada numeru NIP i szkoła posługuje się jego numerem NIP i jest to praktyka powszechna.
Mając powyższe na uwadze Z. wniósł o uwzględnienie skargi kasacyjnej i w oparciu o przepis
- art. 188 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi kasacyjnej poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz umorzenie postępowania,
ewentualnie
- o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi kasacyjnej poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej,
ewentualnie, w oparciu o art. 185 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Jednocześnie Z. na podstawie:
- art. 203 p.p.s.a. wniósł o zasądzenie na rzecz skarżącej od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych;
- art. 176 § 2 w zw. z art. 182 § 2 zrzekł się rozprawy i wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym,
Wnoszący skargę kasacyjną wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu - kopii zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego wraz z wydrukiem śledzenia przesyłki na fakt daty zawiadomienia skarżącego o zajęciu rachunku bankowego, braku przerwania biegu przedawnienia zobowiązania.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu administracji kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Pismem z 19 marca 2025 r. skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu – wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 listopada 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 1761/24 oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Pismem z 18 czerwca 2025 r. skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu – wyroku Sądu Okręgowego w L., VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 1 kwietnia 2025 r., sygn. akt [...].
Pismem z 20 sierpnia 2025 r. skarżący wniósł o rozważenie możliwości połączenia niniejszej sprawy do wspólnego rozpoznania ze sprawą Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I GSK 846/25.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna podlega oddaleniu.
Odnosząc się do skargi kasacyjnej wniesionej przez Z. należy podkreślić, że w niniejszej sprawie zaskarżono wyrok uwzględniający skargę. Z treści pisemnych motywów wyroku wynika jednak, że Sąd I instancji uwzględnił tylko jeden z zarzutów podniesionych w skardze i ze względu na konieczność uzupełniania postępowania dowodowego w tym zakresie uchylił decyzję, pozostałe zarzuty uznał za niezasadne.
Z uwagi na treść art. 153 p.p.s.a. ocena prawna zawarta w uzasadnieniu wyroku jest wiążąca dla organu ponownie rozpoznającego sprawę, jak i sądu. Dlatego też należy uznać, że strona skarżąca ma interes prawny w zaskarżeniu wyroku uchylającego decyzje organu odwoławczego. Jednakże przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości wnoszenia skargi kasacyjnej od uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji. W przypadku, gdy strona nie zgadza się z częścią uzasadnienia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego może je zakwestionować tylko wyłącznie poprzez zaskarżenie całego orzeczenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 marca 2006 r. I FSK 750/05, ONSAiWSA 2006, Nr 5, poz. 126). W takiej sytuacji, weryfikując zasadność przesłanek rozstrzygnięcia, na których oparł się wojewódzki sąd administracyjny, Naczelny Sąd Administracyjny może orzec na podstawie art. 184 in fine p.p.s.a., taką skargę kasacyjną wprawdzie oddalając, ale weryfikując motywy rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, w tym - wyrażoną w nim ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 października 2017 r., II FSK 2331/15, CBOSA).
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sądu I instancji uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 121, art. 122, art. 180 § 1 w zw. z art. 187, art. 188 i art. 194a o.p. uznając, że w sprawie niedostatecznie wyjaśniono kwestie związane z zatrudnieniem przez skarżącego jako pracodawcy liczby osób niepełnosprawnych.
Sąd I instancji podzielił natomiast stanowisko organów administracji publicznej w zakresie braku przedawnienia zobowiązania oraz uznania, że skarżący był pracodawcą dla wszystkich placówek, dla których jest organem prowadzącym.
Przedmiotem postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie są zobowiązania skarżącego za okresy od stycznia 2018 r. do listopada 2018 r. Sąd I instancji zauważył, że zobowiązania te uległyby przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2023 . Decyzja organu została wydana i doręczona stronie w 2024 r. Przepis art. 70 § 1 o.p. stanowi, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. Sąd I instancji podzielił jednak stanowisko organów administracji, że zobowiązania Z. nie uległy przedawnieniu. Zgodnie bowiem z art. 70 § 4 o.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony. Po przerwaniu bieg terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
Skarżący w obszarze wyznaczonym zarzutem naruszenia art. 70 § 1 i § 4 o.p. w zw. z art. 67 § 1 u.p.e.a. kwestionuje ustalenie i ocenę Sądu I instancji, że doszło do skutecznego zawiadomienia Z. o zastosowaniu środka egzekucyjnego w konsekwencji podważa stanowisko, że w sprawie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania.
Z akt sprawy wynika, że korespondencja zawierająca zawiadomienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego została doręczona Z. 2 stycznia 2024 r., a więc już po upływie okresu przedawnienia.
Zgodnie z uchwałą siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 czerwca 2013 r. sygn. akt I FPS 6/12: możliwa jest natomiast taka wykładnia art. 70 § 4 O.p., zgodnie z którą bieg terminu przedawnienia biegnie wprawdzie na nowo od zastosowania środka egzekucyjnego a nie od powiadomienia o jego zastosowaniu, ale tylko wówczas, gdy przed okresem przedawnienia podatnik został zawiadomiony o zastosowanym środku egzekucyjnym. Regulacja zawarta w art. 70 § 4 O.p., która uzależnia skuteczność zastosowania środka egzekucyjnego, jako przesłanki przerwania biegu terminu przedawnienia, od zawiadomienia o nim podatnika wprowadza swoistego rodzaju warunek. Zastosowanie środka egzekucyjnego tak długo nie wywołuje skutku w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia, dopóki podatnik nie zostanie o nim zawiadomiony. Późniejsze w stosunku do zastosowanego środka egzekucyjnego zawiadomienie skutkuje natomiast przerwaniem biegu terminu przedawnienia już od dnia zastosowania tego środka. Nie może to jednak oznaczać, że warunek zawiadomienia może ziścić się w każdym czasie, tj. również po okresie przedawnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd strony skarżącej, że zawiadomienie strony nie może mieć dowolnej formy, w szczególności zaś nie można domniemywać, że strona została zawiadomiona o zastosowaniu środka egzekucyjnego. W świetle treści art. 70 § 4 o.p. w zw. z art. 67 § 1 u.p.e.a. tylko w sytuacji doręczenia stronie zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego dochodzi do przerwania biegu terminu przedawnienia. Tymczasem Sąd I instancji przyjął, że strona otrzymała wiadomość o skutecznie zastosowanym środku egzekucyjnym 18 – 20 grudnia 2023 r. co potwierdza wniesiona przez [...] skarga na czynność egzekucyjną – zajęcia rachunku bankowego, datowana na 20 grudnia 2023 r. i przesłana do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w L. 27 grudnia 2023 r. Już tylko ta okoliczność jest wystarczający aby stwierdzić, że Z. nie został skutecznie powiadomiony o zastosowaniu środka egzekucyjnego.
Ponadto, na co słusznie zwraca uwagę skarżący kasacyjnie z treści skargi wynika, że: Informujemy, że podjęte czynności są prowadzone bez jakiejkolwiek podstawy, która byłaby znana [...]. Nie dysponujemy bowiem jakimkolwiek tytułem ani wiedzą o jakichkolwiek czynnościach windykacyjnych czy egzekucyjnych. Skarżący wskazał, że jedynym źródłem jego wiedzy na temat egzekucji jest fakt, że na rachunku bankowym nie ma w dyspozycji pond 100 000 zł widocznych jeszcze poprzedniego dnia. W Banku wskazano jedynie, ze zatrzymanie środków nastąpiło na polecenie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w L. Okoliczność, że Z. zagregował na zajęcie rachunku bankowego poprzez wniesienie środka zaskarżenia nie konwaliduje ewentualnych uchybień organu w zakresie obowiązków wynikających z art. 70 § 4 o.p.w zw. z art. 67 § 1 u.p.e.a.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny modyfikuje w powyższym zakresie uzasadnienie Sądu I instancji uznając, że zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 70 § 1 i § 4 w zw. z art. 67 § 1 u.p.e.a. Organ administracji publicznej będzie zatem zobowiązany ustalić w jakiej dokładnie dacie doszło do zawiadomienia strony skarżącej o zastosowaniu środka egzekucyjnego z uwzględnieniem przedstawionych wyżej uwag. Należy tutaj zaznaczyć, że uchylnie decyzji tylko organu II instancji nie narusza zasady dwuinstancyjności. Organ II instancji jest bowiem uprawniony i obowiązany do rozpatrzenia sprawy w pełnym jej wymiarze. Uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji może nastąpić tylko w okolicznościach określonych w art. 233 § 2 o.p.
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z wyroku Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie z 27 listopada 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 1761/24 albowiem wyrok ten znany jest Sądowi z urzędu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej nie są zasadne.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 127 o.p. należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej, które wyznaczają zarzuty kasacyjne: sformułowane, przedstawione i uzasadnione zgodnie z wymogami i standardami prawnymi wynikającymi z art. 174 i art. 176 p.p.s.a.
W uzasadnieniu omawianego zarzutu strona skarżąca przytoczyła uzasadnienie wywiedzione w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej do wpłat, o których mowa w art. 21 ust. 1, art. 22b, art. 23, art. 29 ust. 3a1, 3b, 3c i 3g, art. 31 ust. 3 pkt 1 lit. a, art. 33 ust. 4a, 4a1, 4c, 7 i 7a oraz art. 33b ust. 8, a także wpłat, o których mowa w art. 38 ust. 2 pkt 1 lit. a tiret pierwsze ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 5a-5d oraz art. 49a i art. 49b, przepisy Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych określone w tej ustawie przysługują Prezesowi Zarządu Funduszu. Zatem w obszarze niniejszego postępowania, dotyczącego wpłat, o których mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie miały zastosowania. Oznacza to, że zarzut nie został należycie uzasadniony, w związku z czym wymyka się kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niezasadne są także zarzuty kwestionujące ocenę Sądu I instancji w zakresie, w jakim uznał za prawidłowe stanowisko organów administracji, iż szkoły prowadzone przez skarżącego nie posiadają przymiotu pracodawcy.
Należy zaznaczyć, że organ administracji publicznej w zakresie swojej właściwości samodzielnie dokonuje ustaleń faktycznych. Nie jest w tym zakresie związany, o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej, ustaleniami i rozstrzygnięciami innych organów i sądów. Zatem ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Okręgowy w L. VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w wyroku z 1 kwietnia 2025 r., sygn. akt [...] nie mogą co do zasady podważać stanu faktycznego ustalonego przez organy podatkowe. Przeciwko możliwości wykorzystania tego judykatu w niniejszym postępowaniu przemawia dodatkowo treść art. 133 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z tych akt wynikają i które legły u podstaw jej wydania. Skoro więc zaskarżona decyzja Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wydana została 7 czerwca 2024 r. to niewątpliwie wyrok Sądu Okręgowego w L. z 1 kwietnia 2025 r. nie może modyfikować na etapie postępowania sądowoadminisatrcyjnego ustaleń faktycznych przyjętych przez organ administracji jako podstawa orzekania.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo ocenił zaskarżoną decyzję w zakresie, w jakim organ uznał, że pracodawcą jest Z., a nie poszczególne szkoły. Prawidłowo wskazał za organami, że pojęcie pracodawcy należy odnieść do przepisów Kodeksu pracy. Prawidłowo także wyłożył znaczenie pojęcia pracodawca odwołując się do trafnie przytoczonych poglądów doktryny i orzecznictwa. W dalszej kolejności Sąd I instancji dokonał oceny przeprowadzonego postępowania dowodowego zarówno w kontekście zupełności zgromadzonego materiału dowodowego jak i oceny tego materiału dostrzegając, że jest ona zgodna z zasadami wynikającymi z art. 187 § 1 i art. 191 o.p. i w konkluzji stwierdził, że zasadne jest stanowisko organów, że szkoły, dla których Z. jest organem prowadzącym nie są samodzielnymi jednostkami. Ustalenie to zaś przesądza, że szkoły nie mogą być uznane za pracodawców.
Podnoszone w skardze kasacyjnej argumenty wywodzone z treści przepisów ustawy prawo oświatowe są w sprawie o tyle nieistotne, że dotyczą one sytuacji, w której szkoła jest samodzielną jednostką, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Odnośnie wniosku skarżącego zawartego w piśmie z 20 sierpnia 2025 r. o rozważenie możliwości połączenia niniejszej sprawy do wspólnego rozpoznania ze sprawą Naczelnego Sądu Administracyjnego I GSK 846/25, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że brak jest przesłanek określonych w art. 111 § 1 i § 2 p.p.s.a., które uzasadniałyby takie połączenie.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego nie orzekano ze względu na treść art. 203 oraz 204 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.
s. Bogusław Woźniak s. Dominik Gajewski s. Jacek Pruszyński