Uzasadnienie
|III FSK 379/24 | |
| | |
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 20 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Go 319/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę Z. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. (dalej jako: skarżąca, strona, Spółka, Z.) na interpretację indywidualną Wójta Gminy T. w przedmiocie podatku od nieruchomości.
Skarżąca 24 maja 2023 r. złożyła do organu wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, dotyczący opodatkowania podatkiem od nieruchomości budowli wykorzystywanych wyłącznie do działalności wodno-kanalizacyjnej oraz gruntów i budynków wykorzystywanych do prowadzenia tej działalności według stawek przewidzianych w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 70, dalej: u.p.o.l). W ocenie skarżącej administrowane przez nią budynki, grunty i budowle wykorzystywane wyłącznie do działalności wodno-kanalizacyjnej nie służą prowadzeniu działalności gospodarczej, lecz wykonywaniu zadań z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków i w związku z tym nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości wg stawki przewidzianej dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Organ w zaskarżonej interpretacji z dnia 11 lipca 2023 r. uznał za nieprawidłowe stanowisko Spółki, zgodnie z którym grunty i budynki wykorzystywane wyłącznie do działalności wodno-kanalizacyjnej nie podlegają i nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budowle wykorzystywane wyłącznie do działalności wodno-kanalizacyjnej nie podlegają i nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Wójt stanął na stanowisku, że działalność Spółki jest prowadzona w sposób zorganizowany i ciągły, a także może potencjalnie przynosić zysk, co przesądza o jej zarobkowym charakterze. W konsekwencji infrastruktura ta wykorzystywana jest do prowadzenia przez stronę działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W powyższym sporze, sąd pierwszej instancji rację przyznał organowi.
Wyrok ten w całości dostępny jest na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl (CBOSA).
Nie zgadzając się z powyższym wyrokiem skargę kasacyjną złożył pełnomocnik skarżącej, który zaskarżył wyrok w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) zarzucił wyrokowi:
I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj. art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 14c § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej: O.p.), przez:
- przyjęcie stanu faktycznego sprawy wykraczającego poza treść opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) zawartego we wniosku o wydanie interpretacji i przyjętego przez organ w interpretacji - w związku z ustaleniem, że pozostała (tj. inna niż w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków) działalność Z. obejmuje działalność w zakresie wynajmu nieruchomości i przyjęcie na tej podstawie, że Z. prowadzi lub może prowadzić poza działalnością wodno-kanalizacyjną działalność, która z istoty swej nastawiona jest na zysk;
- brak jednoznacznego stanowiska w uzasadnieniu Wyroku w zakresie podstaw kwalifikacji gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności wodno-kanalizacyjnej jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej;
II. naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj.:
1) art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w związku z art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. i art. 3 z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162 i 2105 oraz z 2022 r. poz. 24, 974 i 1570, dalej: u.p.p. lub Prawo przedsiębiorców) przez błędną jego wykładnię i:
- przyjęcie, że grunty, budynki i budowle - wykorzystywane przez Z. do działalności polegającej na zbiorowym zaopatrzeniu w wodę oraz zbiorowym odprowadzaniu ścieków uznanej przez sąd za działalność nie przynoszącą zysku - mogą być uznane za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej z tego tylko względu, że mogą wpływać na zwiększenie kosztów uzyskania przychodów Z. z pozostałych sfer działalności, podczas gdy taki wniosek mógłby być uprawniony wyłącznie w przypadku gdyby to konkretna budowla (inny przedmiot opodatkowania) wykorzystywana do działalności polegającej na zbiorowym zaopatrzeniu w wodę oraz zbiorowym odprowadzaniu ścieków (non profit) mogłaby być - choćby potencjalnie - wykorzystywana w innych sferach działalności spełniających kryteria działalności gospodarczej;
- przyjęcie, że grunty, budynki i budowle wykorzystywane wyłącznie w działalności non profit mogą być uznane za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej tylko z tego powodu, że podatnik wykonuje także inną działalność, w której te grunty, budynki i budowle nie są i nie mogą być wykorzystywane, co jest równoznaczne z ich opodatkowaniem jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wyłącznie z racji samego posiadania przez przedsiębiorcę (wbrew wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego z 24 lutego 2021 r., SK 39/19);
2) art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w związku z art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. i art. 3 u.p.p. oraz w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz pkt 2 lit. b u.p.o.l. - przez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwą ocenę co do ich zastosowania zarówno w odniesieniu do stanu faktycznego, jak i w odniesieniu do zdarzenia przyszłego przedstawionych we wniosku o wydanie interpretacji, jako że Sąd przyjął jako prawidłowy pogląd organu interpretacyjnego, wedle którego budynki oraz grunty wykorzystywane przez Z. wyłącznie do prowadzenia działalności polegającej na zbiorowym zaopatrzeniu w wodę oraz zbiorowym odprowadzaniu ścieków stanowią grunty oraz budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, a w konsekwencji, że budynki podlegać powinny opodatkowaniu według stawki, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l., a grunty według stawki, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.o.l., podczas gdy omawiana działalność Z. nie może być w świetle treści wniosku o wydanie interpretacji oceniana jako działalność gospodarcza, z uwagi na to, że nie można jej przypisać charakteru zarobkowego (ukierunkowania na osiągnięcie zysku);
3) art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w związku z art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. i art. 3 u.p.p. oraz w związku z art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez ich błędną wykładnie oraz niewłaściwą ocenę co do ich zastosowania zarówno w odniesieniu do stanu faktycznego, jak i w odniesieniu do zdarzenia przyszłego przedstawionych we wniosku o wydanie interpretacji, jako że Sąd przyjął jako prawidłowy pogląd organu interpretacyjnego, wedle którego budowle wykorzystywane przez Z. wyłącznie do prowadzenia działalności polegającej na zbiorowym zaopatrzeniu w wodę oraz zbiorowym odprowadzaniu ścieków stanowią budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, a w konsekwencji mieszczą się w kategorii przedmiotów opodatkowania, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. podczas gdy omawiana działalność Z. nie może być w świetle treści wniosku o wydanie interpretacji oceniana jako działalność gospodarcza, z uwagi na to, że nie można jej przypisać charakteru zarobkowego (ukierunkowania na osiągnięcie zysku), a zatem budowle z omawianą działalnością związane nie powinny podlegać opodatkowaniu.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez uchylenie interpretacji, ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Gorzowie Wielkopolskim do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej niezbędnych kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto oświadczył, że skarżąca zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna okazała się zasadna.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. ani żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego wyroku. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami.
Przed przejściem do zasadniczych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że celem skrócenia wypowiedzi w dalszej części uzasadnienia przedmiot działalności spółki objęty pytaniem będzie określany jako "działalność wodno-kanalizacyjna" lub "działalność w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków" (we wniosku Spółka określała ją jako "pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody, a także odprowadzanie i czyszczenie ścieków").
W ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik, tj. art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 14c § 1 O.p. przez przyjęcie stanu faktycznego sprawy wykraczającego poza treść opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) zawartego we wniosku o wydanie interpretacji i przyjętego przez organ w interpretacji - w związku z ustaleniem, że pozostała (tj. inna niż w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków) działalność Z. obejmuje działalność w zakresie wynajmu nieruchomości i przyjęcie na tej podstawie, że Z. prowadzi lub może prowadzić poza działalnością wodno-kanalizacyjną działalność, która z istoty swej nastawiona jest na zysk.
Zarzut ten jest zasadny. Sąd pierwszej instancji stwierdził co następuje: "Z treści odpisu pełnego z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że poza poborem, uzdatnianiem i dostarczaniem wody, odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków oraz zbierania odpadów innych niż niebezpieczne – które mieszczą się w katalogu zadań własnych gminy (art. 7 ustawy o samorządzie gminnym, u.s.g.) – jako przedmiot działalności Spółki wpisano również wykonywanie instalacji elektrycznych, wykonywanie instalacji wodno-kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych i klimatyzacyjnych, wykonywanie pozostałych robót budowlanych wykończeniowych, wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub wydzierżawionymi, pozostałe sprzątanie, działalność obiektów sportowych, pogrzeby i działalność pokrewna." Naczelny Sąd Administracyjny zapoznawszy się ze znajdującym się w aktach sprawy wnioskiem o wydanie interpretacji stwierdza, że powyższych informacji Spółka nie zawarła we wniosku o wydanie interpretacji, nie powołał się również na nie Wójt w zaskarżonej interpretacji indywidualnej. Sąd pierwszej instancji poczynił więc własne ustalenia i uczynił je elementem podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu wyroku wskazano m.in.: "Oznacza to, że Skarżąca poza zadaniami związanymi z zaspokajaniem zbiorowych potrzeb mieszkańców gminy, prowadzi lub może prowadzić działalność, która ze swej istoty nastawiona jest na zysk (dochód przynieść może chociażby wynajem nieruchomości, czy inne usługi dla mieszkańców)". W tej sytuacji należy zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, że sąd pierwszej instancji wyszedłszy poza granice wniosku i zarazem poza opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego przedstawiony w zaskarżonej interpretacji naruszył art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 14c § 1 O.p. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. dochodzi m.in. wówczas, gdy sąd oprze orzeczenie na własnych ustaleniach, tzn. dowodach lub faktach, nie znajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 p.p.s.a. Z przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a. wynika więc nakaz wyprowadzania oceny prawnej na gruncie faktów i dowodów znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy (przykładowo wyrok NSA z 15 lutego 2019 r., I OSK 386/17; wyrok NSA z 1 sierpnia 2023 r., III FSK 2088/21).