Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do przepisu art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej.
Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia czy w sposób prawidłowy zostało poddane kontroli postanowienie Dyrektora z dnia 15 kwietnia 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika z dnia 29 lutego 2024 r., którym organ pierwszej instancji przyznał Nabywcy prawo własności nieruchomości, stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] o pow. [...] m2, położoną w G., w gminie N., powiecie [...], dla której Sąd Rejonowy w K. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...].
Kluczowym przepisem w niniejszej sprawie jest art. 112b § 1 u.p.e.a. z którego wynika, że merytorycznymi przesłankami, które muszą wystąpić łącznie, aby doszło do wydania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości, są wyłącznie: wydanie ostatecznego postanowienia o przybiciu oraz uregulowanie całej ceny nabycia przez licytanta. Spełnienie tych przesłanek w niniejszej sprawie nie zostało przez Skarżącego skutecznie podważone. Tym samym, prawidłowo uznano, że organ egzekucyjny nie uchybił wskazanym w powołanych wyżej przepisach zasadom przyznania własności nieruchomości.
Bezspornym faktem jest, że po przeprowadzeniu w dniu 17 listopada 2023 r. licytacji organ egzekucyjny, na podstawie art. 111m u.p.e.a., wydał w dniu 8 stycznia 2024 r. postanowienie o przybiciu na rzecz licytantki. Postanowienie o przybiciu było ostateczne w administracyjnym toku postępowania (art. 16 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.) w dacie wydania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości.
Nie budzi również wątpliwości fakt, że cenę nabycia nieruchomości w wysokości 16.407,75 zł Nabywca uiścił w dniu 25 lutego 2024 r. Prawidłowo zatem organ egzekucyjny ocenił, a zaakceptował to sąd pierwszej instancji, że zostały spełnione obie przesłanki z art. 112b § 1 u.p.e.a., co obligowało organ do dokonania kolejnej czynności w postępowaniu egzekucyjnym, jaką było przyznanie własności, przy czym wydane w sprawie postanowienie zawiera wszystkie elementy formalne, niezbędne dla prawidłowości tego rozstrzygnięcia.
Odnosząc się do sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów, w pierwszej kolejności należy wskazać, iż zgodnie z art. 134 §1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ta ocena musi być jednak dokonywana w granicach danej sprawy, określonych w kwestionowanym w skardze rozstrzygnięciu. Granice orzekania sądu administracyjnego pierwszej instancji wyznacza sprawa administracyjna w znaczeniu materialnym, a skoro skarżący przedmiotem skargi czyni określony akt, to tak określony w skardze przedmiot zaskarżenia wyznacza jednocześnie wiążące granice sprawy rozpoznawanej przez sąd.
Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z rozstrzygnięciem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, że treść zaskarżonego rozstrzygnięcia oparta na art. 112b § 1 u.p.e.a., wyznacza granice rozpatrywanej sprawy, które powinny być respektowane przez sądy administracyjne. Należy również wskazać, że norma postępowania zawarta w art. 112b § 1 u.p.e.a. ma charakter ius cogens, tj. przepisu bezwzględnie obowiązującego jego adresata (w tym przypadku organu egzekucyjnego), co oznacza, że organ egzekucyjny jest związany tą normą w sytuacji wystąpienia stanu faktycznego zakreślonego tym przepisem. Organ nie może więc postąpić inaczej, musi – niezależnie od woli strony, jak i swojej – respektować taką norę postępowania, gdyż taki sposób postępowania w sytuacji przewidzianej w art. 112b § 1 u.p.e.a. został ustanowiony przez ustawodawcę. Zawarta w art. 112b § 1 u.p.e.a. norma nakazuje zaś organowi egzekucyjnemu w przypadku, jeżeli postanowienie o przybiciu stało się ostateczne i nabywca uiścił cenę nabycia, wydać postanowienie o przyznaniu własności.
Należy wskazać, że zarzuty podniesione przez skarżącego nie podważyły prawidłowości wydanego przez organ egzekucyjny postanowienia w przedmiocie przyznania prawa własności w sprawie egzekucyjnej, ale odnosiły się one w istocie wyłącznie do prowadzonego uprzednio postępowania wymiarowego, czy też zainicjowanego przez stronę postępowania ulgowego. Zarzuty te wykraczały poza granice danej sprawy i na tym etapie postępowania nie mogły być przedmiotem rozstrzygania. Słusznie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazuje, że odnosząc się do podniesionych w skardze okoliczności dotyczących wadliwości postępowania egzekucyjnego oraz postępowania wymiarowego, wyjaśnić należy, że nie mogą one być przedmiotem oceny w ramach przyznania własności nieruchomości na rzecz licytanta. W związku z powyższym zarzuty skargi w tym przedmiocie Sąd uznał za wykraczające poza granice niniejszej sprawy. W przypadku, gdy skarżący podniósł wyłącznie zarzuty wykraczające poza zakres kontroli zaskarżonego orzeczenia, nie ma podstaw aby Sąd odnosił się do każdego z nich szczegółowo. Mając powyższe takie uzasadnienie sądu pierwszej instancji trudno zgodzić się z zarzutem skargi kasacyjnej – braku merytorycznego rozpoznania wszystkich zgłoszonych zarzutów.
Na uwzględnienie nie zasługuje również drugi z podniesionych zarzutów, dotyczący wadliwej konstrukcji uzasadnienia wyroku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku w pełni odpowiada wymogom przewidzianym art. 141 § 4 p.p.s.a. i umożliwia jego kontrolę instancyjną. Sąd pierwszej instancji wskazał bowiem w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podstawę rozstrzygnięcia i uzasadnił swoje stanowisko, odnosząc się do zarzutów skargi. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera dostateczne wyjaśnienie powodów oddalenia skargi. Analiza treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku, które zostało sporządzone zgodnie z wymogami zawartymi w art. 141 § 4 p.p.s.a., dowodzi, że wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji w prawidłowy sposób wywiązał się ze swoich obowiązków. Natomiast odmienne stanowisko Sądu wyrażone w zaskarżonym wyroku nie upoważnia do czynienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 tej ustawy. Na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a. można kwestionować kompletność elementów uzasadnienia, a nie jego prawidłowość merytoryczną.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt. 2 p.p.s.a.
sNSA Tomasz Kolanowski sNSA Dominik Gajewski sWSA(del.) Anna Sokołowska