a) art. 110 z § 1 u.p.e.a.: przez niewłaściwe zastosowanie i ograniczenie zakresu kontroli sądowej wyłącznie do formalnoprawnych kwestii związanych z treścią obwieszczenia, z pominięciem zarzutów skarżącego dotyczących braku podstaw do jego ogłoszenia z uwagi na fakt, że "oszacowana wartość nieruchomości i cena wywoławcza", choć zostały wskazane w obwieszczeniu, to opierały się na nieaktualnym operacie szacunkowym, sporządzonym 18 miesięcy przed obwieszczeniem licytacji.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, w oparciu o art. 188 p.p.s.a. wniesiono o: uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych oraz kwoty 17 zł uiszczonej tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. wniesiono o rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie.
Pełnomocnik organu złożył odpowiedź na skargę kasacyjną, w której wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, zasądzenie kosztów procesowych, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych.
Spór w sprawie dotyczy kwestii prawidłowości oddalenia skargi wniesionej przez skarżącego na czynność organu egzekucyjnego, dotyczącą obwieszczenia o pierwszej licytacji nieruchomości opartej na operacie szacunkowym, którego aktualność nie została potwierdzona.
Na wstępie należy podkreślić, że w przypadku egzekucji z nieruchomości dającą się wyodrębnić czynnością jest opis i oszacowanie wartości nieruchomości (art. 110m § 1 u.p.e.a.). Z czynności opisu i oszacowania wartości nieruchomości organ egzekucyjny sporządza protokół, w którym między innymi określa wartość nieruchomości (art. 110r § 1 pkt 7 u.p.e.a.). Do opisu i oszacowania wartości nieruchomości mogą być wnoszone zarzuty przez wszystkich uczestników postępowania egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie opisu i oszacowania wartości nieruchomości przysługuje odrębne zażalenie (art. 110u § 1 u.p.e.a.).
Następnie należy odnotować, iż po zakończeniu opisu i szacowania wartości nieruchomości organ egzekucyjny może przejść do następnego etapu, tj. licytacji. Stosownie do art. 110z § 1 u.p.e.a. na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji przysługuje skarga. Skargę można wnieść w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia o licytacji. Przedmiotem skargi z art. 110z § 1 u.p.e.a. może być jedynie naruszenie przepisów dotyczących sposobu i terminu publicznego obwieszczenia o licytacji, jak również nieprawidłowości w zakresie doręczenia obwieszczenia uprawnionym podmiotom.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że skarga na obwieszczenie o licytacji nie jest środkiem, w oparciu o który można dokonać oceny zarzutów dotyczących prowadzonej egzekucji. W skardze na czynności organu egzekucyjnego obwieszczenia o licytacji nie można zaskarżyć innych czynności niż te, które dotyczą wyłącznie obwieszczenia. Etap ten nie jest etapem, w którym podlegają merytorycznemu rozpoznaniu inne zarzuty wykraczające poza samo obwieszczenie o licytacji, w szczególności zarzuty te nie mogą wkraczać w materię już zakończonych, na podstawie odrębnego środka zaskarżenia, etapów egzekucji, w tym tych dotyczących opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Podnoszenie tego rodzaju zarzutów na etapie postępowania egzekucyjnego, jakim jest skarga na czynność obwieszczenia o licytacji, należy ocenić jako spóźnione. Pogląd tej treści należy uznać za utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 13 stycznia 2026 r., sygn. akt III FSK 1/25; publik. CBOSA).
W tej sprawie nie można także tracić z pola widzenia, że skarżący skorzystał z wcześniejszych przysługujących mu środków zaskarżenia. Strona złożyła zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do ich złożenia. Postanowieniem z 20 października 2022 r., Naczelnik odmówił przywrócenia terminu do zgłoszenia zarzutów do opisu i oszacowania wartości zajętej nieruchomości. Natomiast postanowieniem z 29 grudnia 2022 r. Dyrektor stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 28 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Ol 97/23, oddalił skargę strony na ww. postanowienie Dyrektora. Następnie postanowieniem z 21 listopada 2022 r., Naczelnik stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości zajętej nieruchomości. Po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez stronę, Dyrektor postanowieniem z 19 stycznia 2023 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienia organu egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 28 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Ol 97/23 oddalił zaś skargę wniesioną przez stronę.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stan faktyczny przyjęty przez sąd I instancji w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy. Dlatego też chybiony jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Skarżący zarzucił, że sąd błędnie przyjął, iż organy administracyjne w sposób wystarczający i należyty wyjaśniły wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, mające istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia i prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy. Stan faktyczny nie został podważony, gdyż w skardze kasacyjnej nie wskazano na potrzebę ustalenia stanu faktycznego sprawy, zebrania i ocenienia dowodów oraz należytego wyjaśnienia powodów ich określonej oceny. Ponadto skuteczne zarzucenie naruszenia przepisu art. 80 k.p.a. wymaga wykazania, że uchybiono zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej niż przyjęta przez organ i sąd I instancji, doniosłość poszczególnych dowodów i ich odmienna ocena. Dokonana ocena materiału dowodowego może być zatem skutecznie podważona tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy rozumowanie wykracza poza reguły logiki albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia związku przyczynowo-skutkowego (por. wyrok NSA z 14.03.2024 r., sygn. akt III OSK 3287/21, publik. CBOSA).
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadne uznaje zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 110 u § 2 oraz w zw. z art. 110z § 1 u.p.e.a. wskutek braku uchylenia przedmiotowego postanowienia, z powodu naruszenia przepisów u.p.e.a, które zostały niewłaściwe zastosowane i zinterpretowane, co doprowadziło do błędnego przyjęcia przez Sąd I instancji, że badaniu w trybie skargi nie podlega aktualność sporządzanego przez rzeczoznawcę majątkowego w trybie art. 156 ust. 3 i 4 u.g.n. operatu szacunkowego.
Konkludując, zaskarżony wyrok nie narusza wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Sąd pierwszej instancji prawidłowo skontrolował zaskarżoną decyzję pod kątem wymogów wynikających z tych przepisów prawa.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., bowiem Sąd I instancji wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia, szczegółowo wskazując powody, dla których ocenił zaprezentowane przez organy stanowisko jako prawidłowe. Ponadto należy dodać, że motywy wyroku Sądu I instancji są jasne i zrozumiałe.
Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
SNSA Dominik Gajewski SNSA Sławomir Presnarowicz SWSA(del.) Agnieszka Olesińska