Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 grudnia 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 2306/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi B. S.(dalej jako: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 11 września 2024 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści uchylił zaskarżone postanowienie oraz zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz B. S. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wskazał, że organy podatkowe obu instancji, odmawiając skarżącemu wydania zaświadczenia o żądanej treści, naruszyły przepisy art. 306a, art. 306b oraz art. 306e ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm., dalej: O.p.). Przedmiot sporu sprowadzał się do oceny zasadności odmowy wydania zaświadczenia, które miało potwierdzać określony stan faktyczny i prawny wynikający z dokumentów znajdujących się w posiadaniu organu. W ocenie Sądu organy nie wykazały, aby istniały przeszkody prawne lub faktyczne uniemożliwiające potwierdzenie w zaświadczeniu informacji objętych żądaniem skarżącego. Sąd przypomniał, że zgodnie z art. 306a § 1 i 2 O.p. organ podatkowy wydaje zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie oraz że zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Z kolei art. 306e § 1 O.p. stanowi, że zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzające stan zaległości wydaje się na podstawie dokumentacji danego organu podatkowego oraz informacji otrzymanych od innych organów podatkowych. W rezultacie, jak podkreślił WSA w Warszawie, charakter zaświadczenia sprowadza się do aktu wiedzy organu, a nie aktu woli czy uznania administracyjnego. Organ wydając zaświadczenie nie dokonuje oceny materialnoprawnej sytuacji podatnika, lecz jedynie potwierdza fakty, którymi sam dysponuje na podstawie prowadzonych ewidencji i zgromadzonych danych.
W analizowanej sprawie Sąd uznał, że organ pierwszej instancji dysponował wszelkimi niezbędnymi informacjami pozwalającymi na wydanie zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego. Dane te pochodziły od notariusza, który jako płatnik podatku od spadków i darowizn, zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 596 z późn. zm., dalej: u.p.s.d.), przekazał stosowne informacje do właściwego urzędu skarbowego. W ocenie Sądu organ posiadał wiedzę niezbędną do wydania zaświadczenia. Sąd odniósł się do argumentacji organu, zgodnie z którą odmowa wydania zaświadczenia była uzasadniona istnieniem wątpliwości co do spełnienia przez skarżącego warunków tzw. "ulgi mieszkaniowej" przewidzianej w art. 16 u.p.s.d. Jak wskazał WSA w Warszawie, kwestia ta nie stanowiła przedmiotu postępowania o wydanie zaświadczenia, gdyż ewentualne niespełnienie przesłanek ulgi powinno być przedmiotem odrębnego postępowania podatkowego.
W dalszej części uzasadnienia Sąd odniósł się do drugiego argumentu przytoczonego przez organ, a mianowicie do rzekomego "zawieszenia" zobowiązania podatkowego ze względu na warunkowe sformułowanie przesłanek ulgi mieszkaniowej zawartych w art. 16 ust. 2 pkt 5 i ust. 3 u.p.s.d. Na dzień złożenia wniosku skarżący korzystał ze zwolnienia przewidzianego w art. 16 u.p.s.d., które mógł utracić jedynie w przypadku niedochowania określonych warunków, co wymagałoby odrębnego postępowania podatkowego i wydania decyzji. Jak wskazał WSA, samo potencjalne ryzyko utraty zwolnienia nie mogło być podstawą odmowy wydania zaświadczenia. Sąd zwrócił również uwagę na alternatywny charakter żądania skarżącego, który domagał się wydania zaświadczenia potwierdzającego, że nabycie z tytułu umowy darowizny objętej aktem notarialnym z 1 lutego 2020 r. Rep A nr [...], którą skarżący nabył od teściów do majątku wspólnego małżonków S. nieruchomość zabudowaną budynkiem mieszkalnym, położoną w Warszawie przy ul. [...] zostało zwolnione z podatku, podatek został zapłacony, albo że zobowiązanie wygasło w wyniku przedawnienia. Jak zauważył WSA, żądanie to nie miało na celu wymuszenia na organie potwierdzenia informacji niezgodnej z rzeczywistością. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie. Wskazał jednocześnie, że w ponownym postępowaniu organ uwzględni stanowisko Sądu. Wyrok ten w całości dostępny jest na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl (CBOSA).
Nie zgadzając się z powyższym wyrokiem skargę kasacyjną na podstawie art. 173 § 1 oraz art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) złożył pełnomocnik Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie, który zaskarżył wyrok w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 133 § 1, art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 306a, art. 306b i art. 306e O.p., w zw. z art. 16 u.p.s.d., poprzez uchylenie postanowienia skarżącego na skutek błędnego uznania przez Sąd, że bezzasadna była odmowa wydania zaświadczenia o treści wskazanej w piśmie Strony z 13 maja 2024 r. w przypadku gdy w ocenie Sądu organ dysponował takimi danymi na podstawie danych pochodzących od notariusza – skarżący podnosi, iż Sąd bezpodstawnie przyjął, że z danych którymi dysponuje organ wynika spełnienie przesłanki o której mowa w art. 16 ust. 2 pkt 5 u.p.s.d.