Wyrok NSA z dnia 26 marca 2026, sygn. III FSK 575/24

Pełnomocnik Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o:

1. oddalenie skargi kasacyjnej,

2. zasądzenie od skarżącej na rzecz organu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego według norm przepisanych,

3. rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym.

Zarządzeniem z 10 lutego 2026 r. Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej NSA, działając na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., zadecydował o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne.

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna jest niezasadna.

Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych.

Spór w sprawie dotyczy prawidłowości ustalenia terminu do wniesienia skargi na czynność dotyczącą obwieszczenia o licytacji nieruchomości.

Zgodnie z art. 110z § 1 u.p.e.a. na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji przysługuje skarga. Skargę można wnieść w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia o licytacji. W sprawie skargi, o której mowa w § 1, postanowienie wydaje organ egzekucyjny (art. 110z § 2).

Stosownie do art. 110w § 3 u.p.e.a. o licytacji organ egzekucyjny zawiadamia przez publiczne obwieszczenie. Jak stanowi art. 110w § 4 u.p.e.a., obwieszczenie o licytacji doręcza się: uczestnikom postępowania; właściwej jednostce samorządu terytorialnego oraz organom ubezpieczeń społecznych z wezwaniem, aby najpóźniej w dniu licytacji zgłosiły zestawienie podatków i innych danin publicznych, należnych na dzień licytacji; osobom mającym prawo pierwokupu nieruchomości, jeżeli prawo to zostało wpisane do księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości. Według art. 110w § 5 u.p.e.a. pełne obwieszczenie o licytacji wywiesza się w siedzibach urzędu skarbowego oraz urzędu właściwej jednostki samorządu terytorialnego (urzędzie gminy, na terenie której położona jest nieruchomość), a jeżeli wartość nieruchomości została oszacowana na kwotę wyższą niż 83 600 zł – także w dzienniku poczytnym w danej miejscowości. W tym ostatnim przypadku w ogłoszeniu w dzienniku podaje się oznaczenie nieruchomości, termin i miejsce licytacji, oszacowaną wartość nieruchomości i cenę wywoławczą oraz wysokość wadium, jakie licytant powinien złożyć (art. 110w § 7).

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że w ramach skargi z art. 110z § 1 u.p.e.a. można podnosić jedynie kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu danej czynności (zmierzającej do realizacji określonego środka egzekucyjnego - egzekucji z nieruchomości, z jej licytacji) na podstawie przepisów regulujących sposób, formę i termin dokonania tych czynności (np. wyrok NSA z 24 maja 2018 r., II FSK 3150/17; wyrok WSA w Lublinie z 2 marca 2018 r., I SA/Lu 1049/17).

W ustawie nie został określony krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji nieruchomości. Zasadnym jest przyjęcie, że służy ona każdemu uczestnikowi postępowania, podmiotom, którym doręcza się obwieszczenie o licytacji (art. 110w § 4 pkt 2 i 3 u.p.e.a.) oraz osobom zainteresowanym udziałem w licytacji. Prawo wniesienia skargi nie jest uzależnione od wpłacenia wadium (por. P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2025, art. 110(z)).

Z brzmienia przytoczonych przepisów wynika, że skargę na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji wnosi się w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia o licytacji. Termin ten jest zatem liczony od dnia, w którym następuje publiczne podanie do wiadomości ogłoszenia o licytacji nieruchomości. W ciągu następnych 14 dni można wnieść skargę na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji. Termin ten obowiązuje niezależnie od tego czy wnoszącym skargę jest uczestnik postępowania, któremu w ramach poszerzonego obowiązku informacyjnego doręczono obwieszczenie, czy też inny podmiot, któremu tego ogłoszenia nie doręczono, a który uzyskał informację o licytacji w inny sposób określny w ustawie.

Z akt sprawy wnika, że obwieszczenie o drugiej licytacji należącej do skarżącej nieruchomości było od 29 czerwca 2023 r. wywieszone w siedzibie Urzędu Skarbowego L. [...] oraz zamieszczone na stronie BIP Ministerstwa Finansów i Izby Administracji Skarbowej w Łodzi. Od 3 lipca 2023 r. obwieszczenie to było wywieszone w siedzibie Urzędu Gminy T. Nadto w dniu 4 lipca 2023 r. ogłoszenie zawierające obwieszczenie o drugiej licytacji nieruchomości ukazało się w gazecie "Dziennik L.". Jednocześnie obwieszczenie o licytacji doręczono pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 6 lipca 2023 r.

W kontrolowanej sprawie dniem ogłoszenia licytacji był 29 czerwca 2023 r., kiedy obwieszczenie zostało wywieszone w siedzibie Urzędu Skarbowego L. [...] oraz zamieszczone na stronie BIP Ministerstwa Finansów i Izby Administracji Skarbowej w Łodzi. W tym dniu nastąpiło oficjalne, publiczne podanie do wiadomości ogłoszenia o licytacji nieruchomości. Konsekwentnie termin do wniesienia skargi na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o drugiej licytacji nieruchomości rozpoczął się w dniu 30 czerwca 2023 r., a zakończył w dniu 13 lipca 2023 r. Natomiast pełnomocnik skarżącej złożył skargę po upływie ww. terminu, tj. 17 lipca 2023 r.

W sytuacji uchybienia terminu do wniesienia skargi, stosownie do art. 17 § 1c u.p.e.a. organ prawidłowo stwierdził, w drodze postanowienia, uchybienie terminu do wniesienia skargi.

Tym samym niezasadny jest zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 110z u.p.e.a.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 oraz art. 9 k.p.a.

Jak zauważył Sąd pierwszej instancji, w doręczonym w dniu 6 lipca 2023 r. pełnomocnikowi skarżącej obwieszeniu o ogłoszeniu II licytacji zawarto prawidłową informację o terminie wniesienia skargi. Nie ma podstaw do stwierdzenia, aby organ uchybił zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Skarżąca wiedziała o toczącym się postępowaniu egzekucyjnym, ustanowiła w sprawie pełnomocnika, a od 29 czerwca 2023 r. obwieszczenie o licytacji pozostawało wywieszone w siedzibie Urzędu Skarbowego L. [...] oraz zamieszczone na stronie BIP Ministerstwa Finansów i Izby Administracji Skarbowej w Łodzi. Organy obu instancji szczegółowo wyjaśniły okoliczności sprawy i wydały rozstrzygnięcia na podstawie i w ramach obowiązujących przepisów prawa.

Trzeba zauważyć, że w sytuacji zaistnienia obiektywnych okoliczności uprawdopodabniających, że do uchybienia terminowi do wniesienia skargi doszło bez winy strony, skarżąca mogła złożyć wniosek o przywrócenie terminu (art. 58 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.).

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a., a także § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265).

sędzia NSA Jacek Pruszyński sędzia NSA Dominik Gajewski sędzia NSA Tomasz Kolanowski