6) art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 210 § 1 pkt 5 i § 4 O.p. poprzez całkowite pomięcie zagadnienia związanego z istnieniem w sentencji decyzji organu pierwszej instancji wewnętrznej sprzeczności uniemożliwiającej jednoznaczne określenie wysokości ustalonego zobowiązania podatkowego, a polegającej na określeniu wysokości zobowiązania w dwóch różnych kwotach w obrębie osnowy decyzji, co było podnoszone w piśmie Skarżącej z dnia 27 października 2023 r., w sytuacji gdy w istocie w decyzji nr 1 ujawnione zostały dwie różne wysokości ustalonego zobowiązania podatkowego: kwota 13 068 zł i kwota 13 427 zł (vide uzasadnienie niniejszej skargi kasacyjnej, szerzej vide uzasadnienie pisma z dnia 27 października 2023 r.), skutkujące istnieniem w sentencji decyzji organu pierwszej instancji wewnętrznej sprzeczności uniemożliwiającej jednoznaczne określenie wysokości ustalonego zobowiązania podatkowego, co prowadzi do stwierdzenia, że Sąd pierwszej instancji orzekał w przedmiocie aktu niezawierającego minimum elementów pozwalających na uznanie go za decyzję administracyjną, wobec czego WSA orzekał w przedmiocie "nie decyzji", co miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do oddalenia skargi i utrzymania w obrocie aktu niebędącego decyzją administracyjną;
7) art. 134 § 1 P.p.s.a. i art. 141 § 4 zdanie 1 P.p.s.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy z uwagi na orzekanie w przedmiocie decyzji nieistniejącej ("nie decyzji"), z uwagi na fakt, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku jednoznacznie wynika, że WSA badał decyzję, w której wskazano jedną kwotę zobowiązania podatkowego (decyzja nr 2, tę która znajdowała się w aktach sprawy administracyjnej i tę przesłaną do Sądu pierwszej instancji przez organ administracji), a nie tę która została doręczona Skarżącej i w której sentencji znajdują się dwie różne kwoty powodujące wewnętrzną sprzeczność uniemożliwiającą jednoznaczne określenie wysokości ustalonego zobowiązania podatkowego (decyzja nr 1, tę załączoną wraz z kopertą do pisma pełnomocnika Skarżącego z dnia 27 października 2023 r. - w aktach sprawy), WSA legitymizował sytuację, w której istnieją dwa akty prawne - "nie decyzje" - Wójta Gminy [...] o tożsamości daty wydania, numeru decyzji, organu wydającego, przedmiotu opodatkowania i okresu, którego dotyczy ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego, lecz jedna z nich - decyzja nr 1 - została Skarżącej doręczona, natomiast druga - decyzja nr 2 - którą oceniał Sąd pierwszej instancji, nie została nigdy Skarżącej doręczona, wobec czego nie wywołuje skutków prawnych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do oddalenia skargi;
8) art. 156 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: K.p.a.) w związku z art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. poprzez popełnienie błędu z przeniesienia i niestwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy zarówno decyzja nr 1, a także decyzja nr 2 są decyzjami nieistniejącymi ("nie decyzjami") i istniała konieczność wyeliminowania ich z obrotu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do oddalenia skargi;
9) art. 247 § 1 pkt 3, 5 i 7 O.p. w związku z art. 145 § 1 pkt 2 in fine P.p.s.a. poprzez popełnienie błędu z przeniesienia i niestwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy zarówno decyzja nr 1, a także decyzja nr 2 są decyzjami nieistniejącymi ("nie decyzjami") i istniała konieczność wyeliminowania ich z obrotu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do oddalenia skargi.
Skarżąca - w razie podzielenia przez Sąd zdania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi co do istoty poprzez jej uwzględnienie i stwierdzenie nieważności w całości decyzji organu odwoławczego oraz stwierdzenie nieważności w całości poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi co do istoty poprzez jej uwzględnienie i uchylenie w całości decyzji organu odwoławczego oraz uchylenie w całości poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA. W razie uznania przez Sąd pierwszej instancji, że podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku, ponowne rozpoznanie sprawy i orzeczenie zgodnie z jej wnioskiem, orzekając także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego. Skarżąca wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna jest niezasadna. Zarzucono w niej naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, ale w uzasadnieniu nawet nie wspomniano o przepisach wymienionych w petitum. Przypomnieć więc trzeba, że uzasadnienie skargi kasacyjnej jest równie ważnym jej elementem jak podstawy kasacyjne. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega bowiem na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. Zatem to skarżący wyznacza zakres kontroli, wskazując, które normy prawa i w jaki sposób zostały naruszone. Dlatego wnoszący skargę kasacyjną ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej i szczegółowo je uzasadnić Obowiązek uzasadnienia zarzutów nakłada na sporządzającego skargę kasacyjną powinność połączenia poszczególnych zarzutów z argumentami uzasadnienia. Jakkolwiek przepisy nie wprowadzają w tym zakresie szczególnych wymagań dla konstrukcji uzasadnienia i skutek ten możliwy jest do osiągnięcia w dowolny sposób, to musi być możliwe względnie jednoznaczne przyporządkowanie poszczególnych argumentów do zarzutów, tak aby Naczelny Sąd Administracyjny mógł odnieść się do nich, rozpoznając skargę kasacyjną. Argumenty uzasadnienia powinny pozostawać w rzeczowym związku z przedmiotem zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie decydować, jakich argumentów zamierzała użyć strona dla uzasadnienia stawianych zarzutów.
Wynikającym z art. 176 § 1 w związku z art. 174 P.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie. W przypadku wniesienia zarzutu na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., konieczne jest wykazanie, że zarzucane uchybienie przepisom postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dla spełnienia tego wymogu nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Należy przez to rozumieć wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w przypadku zarzutu naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. wniesionego na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a., należy wskazać na czym polegała jego błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie. Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego wymaga wykazania i wyjaśnienia, jak dany przepis prawa powinien być stosowany ze względu na stan faktyczny sprawy albo dlaczego ze względu na ten stan faktyczny nie powinien być on stosowany, a w przypadku zarzutu niezastosowania tego przepisu, dlaczego powinien być on w sprawie zastosowany.
Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich należyte uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny, mocą art. 183 § 1 P.p.s.a., jest związany granicami skargi kasacyjnej. Ponieważ skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym i profesjonalnym środkiem prawnym zaskarżenia wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych, ustanowiono obowiązek sporządzania skargi kasacyjnej przez osoby mające odpowiednie przygotowanie zawodowe.
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie spełnia tych wymogów. Przepisy postępowania wskazane w petitum jako naruszone w ogóle nie zostały uzasadnione. Tym samym nie wykazano wpływu zarzucanego ich naruszenia na wynik sprawy, nie wykazano również sposobu zarzucanego naruszenia w oparciu o treść przepisów. Nie zostały też uzasadnione, według reguł zakreślonych omówionymi przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarzuty naruszenia prawa materialnego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie nawiązano do żadnego przepisu prawa wymienionego w petitum. Owo uzasadnienie nie stanowi nawet polemiki z merytorycznym stanowiskiem zawartym w zaskarżonym wyroku. Skarżąca wywodzi w nim, że w obrocie prawnym są dwie decyzje Wójta Gminy [...], tożsame co do: daty wydania, numeru decyzji, organu wydającego, przedmiotu i okresu opodatkowania ale różne co do rozstrzygnięcia. Według Skarżącej w decyzji przez nią posiadanej są dwie różne kwoty zobowiązania podatkowego, tj. kwota 13 068 zł i 13 427 zł, natomiast w decyzji znajdującej się w aktach podatkowych jest jedna wysokość zobowiązania podatkowego w kwocie 13 427 zł. Skarżąca utrzymuje, że "niezależnie od tego czy przedmiotem orzekania była decyzja faktycznie doręczona Skarżącemu (Decyzja nr 1), czy też druga decyzja, znajdująca się w aktach sprawy (Decyzja nr 2) ale nigdy Skarżącemu nie doręczona, akt będący przedmiotem oceny Sądu nie jest decyzją administracyjną, wobec czego musi zostać wyeliminowany z obrotu w całości i to na każdym etapie drogi administracyjnej".
Wywody te Skarżąca czyni w zupełnym oderwaniu od przepisów prawa, przez to nie można dowiedzieć w jaki sposób zdaniem Skarżącej miało dojść do zarzucanego w petitum naruszenia art. 247 § 1 pkt 3, 5 i 7 O.p. Nie jest bowiem możliwe, jak to wskazano w petitum, naruszenie wszystkich tych przepisów w ten sam sposób, tj. poprzez "popełnienie błędu z przeniesienia i niestwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy zarówno Decyzja nr 1, a także Decyzja nr 2 są decyzjami nieistniejącymi ("nie decyzjami") i istniała konieczność wyeliminowania ich z obrotu".
Art. 247 § 1 pkt 3 O.p. stanowi, że organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Dla wykazania naruszenia tego przepisu konieczne jest więc wskazanie przepisu, który został rażąco naruszony, przez co decyzja jest dotknięta wadą nieważności, a mimo to sąd nie dostrzegł spełnienia ww. przesłanki. Takiego przepisu nie wskazano w skardze kasacyjnej.
Zgodnie z art. 247 § 1 pkt 5 O.p. organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Ażeby wykazać naruszenie cytowanego przepisu konieczne jest podanie przepisów prawa, które normują materię dotyczącą strony w danym postępowaniu. Bez tego niemożliwe jest ustalenie, czy wystąpiła wada z art. 247 § 1 pkt 5. W skardze kasacyjnej poprzestano na zarzuceniu naruszenia art. 247 § 1 pkt 5 O.p.
Według postanowień art. 247 § 1 pkt 7 organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa. Skarżąca takiego przepisu nie wskazała.
W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny nie ma możliwości oceny zasadności omawianego zarzutu. Odnotować jednak trzeba sprzeczność w cytowanym powyżej stanowisku Skarżącej, jako że twierdzi ona, iż "decyzje nie istnieją i istniała konieczność wyeliminowania ich z obrotu". Tymczasem nie jest możliwe eliminowanie czegoś co nie istnieje. Również nie można stwierdzić nieważności decyzji nieistniejącej, za czym Skarżąca opowiada się w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Reasumując stwierdzić należy, że ze względu na wadliwość skargi kasacyjnej zarzuty kasacyjne uchylają się spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Nie można jednak pominąć milczeniem twierdzeń Skarżącej o istnieniu dwóch decyzji Wójta Gminy [...] mających tego samego adresata, tę samą datę wydania, ten sam numer, przedmiot i okres opodatkowania, ale różne rozstrzygnięcia. Tej kwestii nie może zweryfikować Naczelny Sąd Administracyjny, ponieważ w aktach podatkowych nie ma decyzji, która według twierdzeń Skarżącej miała jej być doręczona, natomiast do skargi kasacyjnej została dołączona niepotwierdzona za zgodność z oryginałem kserokopia decyzji, której oryginał według Skarżącej został jej doręczony. Wprawdzie widnieje na niej takowe potwierdzenie, ale też jest kserokopią. Na tej kserokopii nie ma w lewym górnym rogu pieczęci organu wydającego decyzję, która jest na decyzji znajdującej się w aktach sprawy i podpisu wydającego decyzję. W zarzucie nr 7 Skarżąca twierdzi, że decyzja jej doręczona została wraz z kopertą dołączona do pisma pełnomocnika z dnia 27 sierpnia 2023 r., ale w aktach sądowych nie ma ani takiego pisma, ani tej decyzji z kopertą. Pełnomocnik Skarżącej zapytana na rozprawie w dniu 3 grudnia 2025 r. o oryginał decyzji, odpowiedziała, że posiada tylko kserokopię. Nie twierdziła, że oryginał został przesłany do WSA. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego profesjonalny pełnomocnik wie, że stawiając tak ważki zarzut, jakim jest wytworzenie przez organ dwóch decyzji o różnych rozstrzygnięciach, powinien okazać Sądowi oryginał decyzji, która została doręczona Skarżącej, ale tego nie uczynił.
W skardze kasacyjnej nie sugerowano, że doszło do sfałszowania dokumentu urzędowego jakim jest decyzja, ale twierdzenia Skarżącej nakazują tę sprawę wyjaśnić. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego organ powinien podjąć działania w celu ustalenia, czy doszło do sytuacji wskazywanej przez Skarżącą (opisana powyżej), mając na uwadze, że poprzez posłużenie się załączoną do skargi kasacyjnej kserokopią mającą odzwierciedlać posiadany przez Skarżącą oryginał decyzji, usiłowała wpłynąć na wynik postępowania kasacyjnego.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
sędzia J. Pruszyński sędzia J. Sokołowska sędzia D. Gajewski