1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi na decyzję z 22 lutego 2024 r., nr KOC/5006/Ni/23, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie,
2. w oparciu o art. 203 pkt 1 p.p.s.a. o zasądzenie kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Jednocześnie na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. oświadczono o zrzeczeniu się rozprawy.
Pełnomocnik wspólnoty w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o:
1. oddalenie skargi kasacyjnej w całości,
2. zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania wywołanego skargą kasacyjną, według norm przepisanych,
3. rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym
Zarządzeniem z 28 kwietnia 2025 r. Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej NSA, działając na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., zadecydował
o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych.
Zasadnicza kwestia sporna w sprawie sprowadzała się do oceny zasadności określenia wspólnocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z zastosowaniem stawek w podwyższonej wysokości, ze względu na niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo nie zgodził się z argumentacją organów administracji, że wystarczającym do spełnienia przesłanki określonej w art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. w postaci zawiadomienia przez podmiot dokonujący odbioru odpadów komunalnych wspólnoty, jako właściciela nieruchomości, o niedopełnieniu obowiązku segregacji odpadów jest naklejenie na kontenerze z odpadami informacji o treści: "Uwaga: nie odebrano z powodu zmieszania różnych frakcji odpadów".
Odnosząc się do powyższego, kwestia właściwej formy zawiadomienia przez podmiot dokonujący odbioru odpadów komunalnych właściciela nieruchomości o niedopełnieniu obowiązku segregacji odpadów była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. W orzecznictwie dominuje pogląd, że nie ma podstaw twierdzenie, że obowiązek poinformowania właściciela nieruchomości o odbiorze odpadów zmieszanych wynikający z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. zostaje spełniony poprzez naklejki informacyjne na pojemnikach o wadliwej segregacji (por. wyroki NSA z: 19 maja 2025 r., III FSK 1368/24; z 24 października 2024 r., III FSK 720/24). Pogląd ten wyraża również skład orzekający w przedmiotowej sprawie, dlatego w dalszej części uzasadnienia posłuży się argumentacją przedstawioną w tych judykatach.
Zgodnie z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g., w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (ust. 2). Wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b, za rok,
w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3 (ust. 3).
Powołany art. 6ka u.c.p.g. określa konsekwencje niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Obowiązek powyższy wynika z art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g., zgodnie z którym właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez zbieranie w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz sposobem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1 u.c.p.g.
W przepisie art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. zawarto przesłanki warunkujące wszczęcie przez organ postępowania i wydanie decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres, w którym nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych z zastosowaniem wysokości stawki opłaty podwyższonej.
Pierwszą z tych przesłanek jest niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. W skardze kasacyjnej nie kwestionowano, że przesłanka ta została spełniona. Podmiot wykonujący usługi odbioru odpadów komunalnych stwierdził i udokumentował nieselektywne zbieranie odpadów.
Kolejną przesłanką wymienioną w art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. jest powiadomienie przez podmiot odbierający odpady komunalne wójta, burmistrza lub prezydenta oraz właściciela nieruchomości o niedopełnieniu przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych.
Powiadomienie właściciela nieruchomości o naruszeniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów przez podmiot odbierający odpady komunalne pełni funkcję informacyjno-prewencyjną. Właściciel nieruchomości otrzymuje bowiem w ten sposób informację o stwierdzeniu nieprawidłowej segregacji odpadów i odbiorze tych odpadów jako zmieszanych. Dzięki temu ma możliwość podjęcia działań mających na celu wyeliminowanie w przyszłości ewentualnych uchybień w tym zakresie. Jednocześnie dokonanie powiadomienia stanowi przesłankę do wszczęcia postępowania w przedmiocie określenia podwyższonej opłaty (por. wyrok NSA z 28 października 2022 r., III FSK 806/22).
Obowiązujące przepisy nie określają formy i terminu tego powiadomienia. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko, że powinno ono zostać dokonane w sposób, który pozwala na weryfikację wypełnienia tego warunku przez organ administracji, niezwłocznie po stwierdzeniu faktu niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, przed wszczęciem postępowania administracyjnego (por. wyroki NSA: z 28 października 2022 r., III FSK 803/22; III FSK 804/22; III FSK 805/22; III FSK 806/22 ; III FSK 807/22 oraz z 8 lutego 2023 r., III FSK 730/22).
Nie można uznać, że w niniejszej sprawie podmiot odbierający odpady prawidłowo powiadomił wspólnotę o niewłaściwej segregacji odpadów poprzez przyklejenie naklejki na pojemniku. Forma powiadomienia strony postępowania w postaci naklejki jest wadliwa nie tylko przez wzgląd na zasadę określoną w art. 126 o.p., ale też z uwagi na to, że nie zawiera ona informacji, które powinny być zamieszczone w powiadomieniu. Brak na niej daty, brak informacji o tym, kto ją nakleił, a przede wszystkim podkreślenia wymaga fakt, że przepisy u.c.p.g. nie przewidują obowiązku powiadomienia mieszkańców, tylko wspólnotę. Naklejka taka może zatem spełniać rolę edukacyjną, ale nie spełnia wymogu powiadomienia przewidzianego w art. 6ka u.c.p.g.
Biorąc pod uwagę powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że warunkiem wszczęcia przez organ (wójta, burmistrza lub prezydenta miasta) postępowania na podstawie art. 6ka ust. 2 u.c.p.g., a następnie wydania decyzji, o której mowa w art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. jest m.in. powiadomienie przez podmiot dokonujący odbioru odpadów komunalnych właściciela nieruchomości o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Brak takiego powiadomienia uniemożliwia podjęcie dalszych działań określonych w tych przepisach. Słusznie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że nie ma podstaw twierdzenie, że obowiązek poinformowania wspólnoty o odbiorze odpadów zmieszanych z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. został zrealizowany poprzez umieszczenie naklejki informacyjnej na pojemniku.
Z tych względów za nieuzasadnione należało uznać zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 6ka ust. 1, 2 i 3 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 6ka ust. 1 i 2 u.c.p.g.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał natomiast za zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 124, art. 187 § 1 oraz art. 210 § 4 o.p.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono stanu faktycznego odnośnie zarzutów strony dotyczących tego, czy odpowiednie postępowanie wszczęto wobec wszystkich wspólnot korzystających z pojemników i czy podwyższona opłata została nałożona "podwójnie" na każdą ze wspólnot. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ odwoławczy w wydanej decyzji (na stronie 8 i 9) wystarczająco odniósł się do tej kwestii. SKO w Warszawie w szczególności wskazało, że okoliczność ta pozostaje bez znaczenia, wobec faktu, że z altany śmietnikowej korzystały cztery wspólnoty mieszkaniowe i każda z nich jest odpowiedzialna za prawidłową segregację odpadów. Jak zasadnie stwierdzono w powołanym w skardze kasacyjnej wyroku WSA w Warszawie z 5 grudnia 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 2009/23, nałożenie dodatkowej opłaty na jedną ze wspólnot mieszkaniowych, w żaden sposób nie powoduje wyłączenia możliwości przeprowadzenia postępowania i obciążenia podwyższoną opłatą pozostałych wspólnot mieszkaniowych, które korzystały z tego samego miejsca składowania odpadów i gdzie ujawniono nieprawidłowości w ich gromadzeniu. Odpowiedzialność podmiotów, które zdecydowały się na umieszczenie pojemników na odpady w tym samym miejscu jest bowiem od siebie niezależna. W związku z tym, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w postępowaniu dotyczącym konkretnej wspólnoty organ nie ma obowiązku wyjaśniania sytuacji pozostałych wspólnot, co winno być przedmiotem odrębnego postępowania. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że kwestia ta nie wymagała dalszego badania. Stwierdzone uchybienie Sądu pierwszej instancji nie miało wpływu na wynik sprawy, zachodziły bowiem inne podstawy do uchylenia decyzji ze względu na naruszenie przepisów prawa materialnego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.
Konsekwentnie nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 in fine p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił, gdyż zaskarżony wyrok mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Wyrażenie przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku innej oceny prawnej, niż Sąd pierwszej instancji powoduje, że jest ona wiążąca dla organu podatkowego.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2, art. 205 § 2, art. 207 § 1 i art. 209 p.p.s.a., a także § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265).
sędzia del. WSA Agnieszka Olesińska sędzia NSA Jolanta Sokołowska sędzia NSA Jacek Pruszyński