Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika lub uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W niniejszej sprawie brak jest odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, ponieważ wbrew zarzutom zawartym w skardze kasacyjnej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odpowiada prawu i dlatego skarga kasacyjna podlega oddaleniu (art. 184 p.p.s.a.). W skardze kasacyjnej zostały sformułowane zarzuty dotyczące naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zarówno przepisów prawa procesowego i materialnego.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do przepisu art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej.
Kwestię sporną w sprawie stanowi zasadność odmowy wszczęcia postępowania w zakresie wniosku Spółki z 5 marca 2024 r. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu umowy sprzedaży przedsiębiorstw zawartej 28 lutego 2020 r. aktem notarialnym Rep. A nr [...] oraz umowy sprzedaży nieruchomości z 28 lutego 2020 r. Rep. A nr [...] w sytuacji, gdy w obrocie prawnym pozostaje decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Z. z 28 lipca 2022 r., nr 0809-SPM.4104.322.2021 określająca Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu w/w umów sprzedaży.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że na uwzględnienie nie zasługuje żaden z zarzutów sformułowany w skardze kasacyjnej, dlatego skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że prawidłowe są wywody prawne Sądu pierwszej instancji, które sprowadzają się do stanowiska, że w niniejszej sprawie niedopuszczalne jest wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych w przypadku kiedy w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Z. z 28 lipca 2022 r. ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego.
Słusznie Sąd I instancji powołał się na pogląd przyjęty przez Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 23 kwietnia 2024 r. sygn. akt II FSK 1951/23), który stanowi konieczne to w niniejszej sprawie. Stanowisko w nim zawarte sprowadza się do konkluzji, że skoro na gruncie obowiązujących przepisów prawa, niedopuszczalne jest załatwienie wniosku dotyczącego stwierdzenia nadpłaty zobowiązania podatkowego, które wcześniej zostało określone decyzją organu podatkowego, to wniosek o stwierdzanie nadpłaty dotyczący zobowiązania podatkowego określonego ostateczna decyzją wymiarową powinien być załatwiony przez wydanie postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania, którego podstawę prawną stanowi art. 165a § 1 O.p. Pozwala to na stwierdzenie, że uprzednie określenie decyzją organu podatkowego zobowiązania podatkowego (co do zasady) stanowi "inną przyczynę" w rozumieniu art. 165a § 1 O.p. z jakiej postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty tego zobowiązania podatkowego nie może być wszczęte.
Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się ze stanowiskiem zaprezentowanym przez Sąd I instancji, że póki w obrocie prawnym istnieje decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Z. z 28 lipca 2022 r. określająca wysokość zobowiązania podatkowego w określonej wysokości (co wiąże organy i Skarżącą), nie można (skutecznie) wywodzić, że winno ono być należne w niższej wysokości. Byłoby to równoznaczne z kwestionowaniem prawomocnej i ostatecznej decyzji, co nie może być realizowane w procedurze stwierdzenie nadpłaty podatku.
W niniejszej sprawie nie można tracić z pola widzenia treści art. 128 O.p., który stanowi, że decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w niniejszej ustawie oraz w ustawach podatkowych.
Naczelny Sąd Administracyjny nie zgadza się również ze stanowiskiem Spółki, że skoro podatek zapłaciła ona dwa lata przed wydaniem decyzji (z 28 lutego 2020 r.), to nie jest to podatek wynikający z tej decyzji. Bezsprzecznie w niniejszej sprawie mamy do czynienia z jednym zobowiązaniem (wbrew temu co utrzymuje Spółka) z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych, które zostało ostatecznie określone w decyzji z dnia 28 lutego 2020 r. w wysokości 5.416.199 zł i zapłacone przez Skarżącą w tej wysokości. Skoro zobowiązanie to zostało określone w decyzji z dn. 28 lutego 2020 r. w ww. wysokości (i zapłacone przez Skarżącą w tej wysokości) i decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym, to Skarżąca nie może (przed wyeliminowaniem tej decyzji z obrotu prawnego) wnosić o stwierdzenie nadpłaty podatku.
Mając powyższe na uwadze, na uwzględnienie nie zasługiwały zarzuty sformułowane w pkt. 3 skargi kasacyjnej, odnoszące się do naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 220 O.p., art. 233 §1 pkt. 1 O.p., art. 239 O.p.
Naczelny Sąd Administracyjny akceptuje również pogląd Sądu I instancji w zakresie art. 10 ust. 1 u.p.c.c., ponieważ zaprezentowana argumentacja jest prawidłowa. Zaskarżone postanowienie dotyczy kwestii proceduralnej (braku możliwości odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia nadpłaty z uwagi na okoliczność wydania przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Z. decyzji z 28 lipca 2022 r. Nieistotne dla sprawy są rozważania dot. wykładni art. 10 ust. 1 u.p.c.c., a co za tym idzie kwestia ewentualnego naruszenia wskazanego przepisu przez Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w W. w postanowieniu z 6 maja 2024 r. i braku odniesienia się do tej kwestii przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie w zaskarżonym postanowieniu. Powodem, dla którego należało odmówić wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia nadpłaty była bowiem okoliczność istnienia w obrocie prawnym decyzji z dn. 28 lutego 2020 r.. Dlatego kwestia uprawnienia wynikająca z art. 10 ust. 1 u.p.c.c. (odnoszącego się do złożenia deklaracji w związku z dokonaną czynności) jest w niniejszej sprawie nieistotna, stąd uzasadniony jest brak odniesienia się do tej kwestii przez Dyrektora w zaskarżonym postanowieniu. To naruszenie nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, a tym samym nie uprawniało Sądu I instancji do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Stąd nie zasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 210 § 1 pkt 6 O.p.).
Niezasadne są również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowych tj. art. 120 O.p., 121 § 1 oraz 124 O.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odniósł się do wszystkich zagadnień, które miały istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Sąd pierwszej instancji słusznie ocenił, że materiał dowodowy, który posłużył organom podatkowym do rozstrzygnięcia tej sprawy jest dostatecznie wyczerpujący, a jego ocena nie pozwala na przyjęcie dowolności w analizie. Nie została w związku z tym naruszona zasada obiektywnej prawdy materialnej. Pomiędzy ustaleniami, a podjętymi ocenami organów nie wystąpiły sprzeczności. Wyciągnięte przez organy wnioski są logiczne i spójne.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt. 2 p.p.s.a.
sNSA Dominik Gajewski sNSA Stanisław Bogucki sWSA(del.) Krzysztof Przasnyski