2) art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie, polegającą na uznaniu, że w niniejszej sprawie nie zachodzi podstawa zarzutu nieistnienia obowiązku, podczas gdy obowiązek zapłaty grzywny w celu przymuszenia ustał wobec wykonania obowiązku głównego (usunięcia odpadów) co skutkowało brakiem podstaw do nałożenia i egzekwowania tej grzywny.
W związku z powyższym i w oparciu o art. 176 § 1 pkt 3) p.p.s.a. wniesiono o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego, rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach jak również uchylenie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 11 października 2024r., utrzymującego w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia 7 maja 2024r.
Nadto oświadczono, że skarżący zrzeka się rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz wniesiono o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W niniejszej sprawie brak jest odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259, t.j. ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (por. uchwała NSA z 8 grudnia 2009r., II GPS 5/09). Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio p.p.s.a.). W tym zakresie okazała się niezasadna i dlatego została oddalona.
Przedmiotem sporu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z 11 października 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] z 7 maja 2024 r. odmawiające uznanie zarzutów zgłoszonych przez M. G. Skarżącego kasacyjnie w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych – grzywny w celu przymuszenia wraz z należną opłatą za wydanie postanowienia o jej nałożeniu.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia art. 1a pkt. 12 lit. b w zw. z art. 124 § 1 u.p.e.a. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni zgadza się ze stanowiskiem zaprezentowanym przez organ, a zaakceptowanym przez sąd pierwszej instancji. W art. 124 § 1 u.p.e.a. została sformułowana dyspozycja, iż grzywny w celu przymuszenia, nieuiszczone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie egzekucji należności pieniężnych. Oznacza to, że w zakresie wykonania obowiązku uiszczenia grzywien w celu przymuszenia toczy się odrębna egzekucja, a zatem w sensie formalno-procesowym sprawa egzekucji administracyjnej tego rodzaju grzywien ma charakter odrębny. Powoduje to, że wierzyciel zależnego obowiązku pieniężnego wynikającego z postanowienia o nałożeniu grzywny wystawia odrębny tytuł wykonawczy, który jest kierowany do egzekucji administracyjnej. Taki pogląd można już uznać za ukształtowany w judykaturze sądownictwa administracyjnego (m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1655/11).
W niniejszej sprawie bezsporny jest stan faktyczny w zakresie, że wobec nieuiszczenia grzywny w celu przymuszenia, Prezydent Miasta [...] wystawił odrębne – od wystawionego dla egzekucji obowiązku niepieniężnego - tytuły wykonawcze.
Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje uzasadnienia dla zarzutu naruszenia art. 33 § 2 pkt. 1 u.p.e.a. Słusznie sąd pierwszej instancji wskazał, iż w orzecznictwie istnieje ugruntowany pogląd, że odkodowywanie pojęcia nieistnienia obowiązku na gruncie art. 33 § 2 pkt. 1 u.p.e.a. oznacza sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, na przykład z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też, gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie, lecz przed rozpatrzeniem zarzutów. Przez nieistnienie obowiązku należy rozumieć nie tylko brak należności głównej lub odsetek za zwłokę, lecz również brak innych należności objętych tytułem wykonawczym, w tym kosztów egzekucyjnych (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2022 r., sygn. akt III FSK 1222/22).
W niniejszej sprawie zarzut nieistnienia obowiązku mógł odnosić się tylko do nałożonego na Skarżącego obowiązku pieniężnego. Natomiast Skarżący eksponując zarzut nieistnienia obowiązku, w ramach egzekucji obowiązku o charakterze pieniężnym, powoływał się tylko na nieistnienie obowiązku o charakterze niepieniężnym. Skarżący podnosił, że w 2012 roku wykonał obowiązek wynikający z decyzji Prezydenta Miasta [...] z 20 stycznia 2005 r., a ponadto wykazywał, że przedmiotowa decyzja rażąco narusza prawo. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że kwestionowanie istnienia obowiązku o charakterze niepieniężnym (tj. usunięcie odpadów) nie może skutkować skutecznym zakwestionowaniem istnienia obowiązku o charakterze pieniężnym, tj. zapłaty należności wynikających z postanowienia wydanego przez Prezydenta Miasta [...].
Mając powyższe na uwadze, nie można stracić z pola widzenia faktu, że w przedmiotowej sprawie ocenie podlega tylko i wyłącznie zarzut odnoszący się do obowiązku o charakterze pieniężnym, nie zaś analiza czy obowiązek niepieniężny został nałożony zasadnie i czy nadal jest wymagalny. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z ustaleniami poczynionymi przez organy i zaakceptowanymi przez sąd pierwszej instancji, że nie może podlegać kontroli w niniejszej sprawie kwestia wadliwości decyzji nakładającej obowiązek usunięcia odpadów.
Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł podstaw do uwzględnienia zarzutów wyeksponowanych w petitum skargi kasacyjnej.
W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. oraz 138 § 1 pkt. 1 K.p.a.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
SNSA Dominik Gajewski SNSA Sławomir Presnarowicz SNSA Jolanta Sokołowska