Wyrok NSA z dnia 22 października 2025, sygn. III FSK 660/24

Z kolei skład orzekający w sprawie wniosku o wyłączenie ww. sędziów sformułowany w oparciu o podstawę prawną z art. 19 p.p.s.a. został wyłoniony w wyniku losowania z 16.10.2025 r. Wniosek ten zostanie rozpatrzony po prawomocnym zakończeniu postępowania z wniosku skarżącego z 10.10.2025 r. o przyznanie prawa pomocy i zwrocie akt z WSA w Poznaniu, do którego wniosek został przekazany zgodnie z właściwością, o jakiej mowa w art. 254 § 1 p.p.s.a.

5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5.1. Wniosek o jakim mowa w art. 5a p.u.s.a. podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 5a § 1 p.u.s.a. dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym, wymogów niezawisłości i bezstronności, z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy.

5.2. Wniosek o stwierdzenie przesłanek, o których mowa w art. 5a § 1 p.u.s.a., może być złożony wobec sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wyznaczonego do składu sądu rozpoznającego sprawę co do istoty lub skargę kasacyjną (art. 5a § 2 p.u.s.a.). W art. 5a § 4 p.u.s.a. określono, że wniosek składa się w terminie tygodnia od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę, a po upływie terminu, o którym mowa w zdaniu pierwszym, prawo do wniesienia wniosku wygasa. Co również istotne w niniejszej sprawie, stosownie do art. 5a § 4 p.u.s.a. zdanie czwarte, do wniosku rozpoznawanego przez Naczelny Sąd Administracyjny stosuje się przepis art. 175 p.p.s.a., który wprowadza tzw. przymus adwokacko – radcowski, a więc obowiązek sporządzenia ww. wniosku przez adwokata lub radcę prawnego lub przez inny podmiot określony w tym przepisie. Wniosek złożony po upływie terminu tygodniowego albo z innych przyczyn niedopuszczalny podlega odrzuceniu (art. 5a § 6 p.u.s.a.).

W niniejszej sprawie wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziów NSA w sprawie rozpoznania skargi kasacyjnej, a więc w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, został sporządzony przez skarżącego osobiście. Jednocześnie wnioskodawca nie wykazał, że jest podmiotem uprawnionym do jego sporządzenia, wymienionym w art. 175 p.p.s.a. Wniosek już tego powodu podlegał zatem odrzuceniu jako niedopuszczalny, został on bowiem sporządzony przez podmiot do tego nieuprawniony.

Ponadto stwierdzić należy, że złożony na podstawie art. 5a p.u.s.a. wniosek o wyłączenie sędziów NSA został wniesiony po upływie terminu, o którym mowa w § 4 tego artykułu. W niniejszej sprawie zawiadomienie o terminie rozpoznania sprawy i wyznaczeniu składu orzekającego zostało doręczone skarżącemu 15.09.2025 r. Natomiast wniosek o wyłączenie ze składu orzekającego sędziów NSA został złożony dopiero 10.10.2025 r. (data stempla pocztowego), a więc po przewidzianym prawem tygodniowym terminie określonym w art. 5a § 4 p.u.s.a., co skutkuje w spawie tym, że prawo do wniesienia wniosku wygasło.

5.3. W konsekwencji stwierdzić należy, że wniosek o wyłączenie sędziów NSA: Jacka Pruszyńskiego, Bogusława Woźniaka oraz Pawła Borszowskiego złożony na podstawie art. 5a § 1, 2 i 4 p.u.s.a., podlegał odrzuceniu, ponieważ został złożony przez podmiot do tego nieuprawniony oraz wniesiony został po terminie. Mając powyższe okoliczności na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 5a § 6 i § 18 p.u.s.a. w związku z art. 197 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Sędzia NSA Stanisław Bogucki