W oparciu o tak postawione zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W zakreślonym ustawowo terminie Organ reprezentowany przez radcę prawnego złożył odpowiedź na skargę kasacyjną wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie na rzecz Organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna okazała się bezzasadna.
Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego kluczowa dla oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej staje się treść art. 110u § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tą regulacją zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości mogą być wnoszone przez wszystkich uczestników postępowania egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie opisu i oszacowania wartości nieruchomości przysługuje zażalenie. Biorąc pod uwagę kształt tego unormowania wskazać należy, że ustawodawca wprowadził uprawnienie do wniesienia zarzutów ograniczone terminem, tj. 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartość nieruchomości.
Trzeba przy tym zauważyć, że w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 28 maja 2024 r., sygn. akt III FSK 923/23, analizując tę regulację, przyjęto, że brzmienie art. 110u § 1 u.p.e.a. nie pozostawia wątpliwości, że 14-dniowy termin na złożenie zarzutów do czynności opisu i szacowania wartości nieruchomości powinien być liczony od dnia ukończenia tej czynności, którym jest dzień sporządzenia protokołu opisu i szacowania wartości nieruchomości, a nie dzień jego doręczenia uczestnikom postępowania egzekucyjnego. Regulacja zawarta w art. 110u § 1 u.p.e.a. ma charakter szczególny i w tym zakresie wyłącza stosowanie przepisów k.p.a. dotyczących zasad wnoszenia takich środków zaskarżenia, jak odwołanie od decyzji (art. 129 k.p.a.), czy też zażalenia na postanowienie (art. 141 k.p.a.).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zastosowanie reguł językowej wykładni wymienionej regulacji nie pozostawia wątpliwości, że 14-dniowy termin na wniesienie zarzutów do czynności opisu i szacowania wartości nieruchomości powinien być liczony od dnia ukończenia tej czynności, którym jest dzień sporządzenia protokołu opisu i szacowania wartości nieruchomości, a nie dzień jego doręczenia uczestnikom postępowania egzekucyjnego.
Godzi się przy tym zauważyć, że również kwestia konstytucyjności badanej regulacji była poddana ocenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełni podziela stanowisko tego Sądu wyrażone w wyroku z dnia 18 stycznia 2023 r., sygn. akt III FSK 1830/21, gdzie uznano, iż przepis ten odpowiada obecnie wzorcom konstytucyjnym. Ewentualną niezgodność z Konstytucją RP art. 110u § 1 u.p.e.a. można by ewentualnie rozważać, gdyby czynność opisu i oszacowania nie została zakończona w wyznaczonym terminie, zaś o nowym terminie strony nie zostały powiadomione. Przepis ten nie zawiera bowiem regulacji, jaka znajduje się w zdaniu drugim art. 950 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 185 ze zm.).
Uwzględniając więc niebudzącą wątpliwości treść art. 110u § 1 u.p.e.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzut naruszenia prawa materialnego jest chybiony, gdyż ustawowo określony termin do wniesienia zarzutów biegnie od zakończenia opisu, a nie od daty doręczenia protokołu zobowiązanemu. Należy przy tym zauważyć, że trafnie w tym względzie stwierdził WSA, że 21 października 2022 r. organ zawiadomił stronę o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Wskazując w nim, iż początek tego terminu organ egzekucyjny wyznaczył na dzień 6 grudnia 2022 r., a jego zakończenie na dzień 31 stycznia 2023 r. I co ważne pouczając w treści tego zawiadomienia, że zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości mogą być wniesione przez uczestników postępowania, a więc także przez stronę, w terminie 14 dni od daty ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Co równie istotne, przedmiotowe zawiadomienie strona otrzymała w dniu 8 listopada 2022 r., co potwierdziła własnoręcznym podpisem i której to okoliczności nie kwestionuje. Ponadto, organ egzekucyjny wystawił obwieszczenie z dnia 23 listopada 2022 r. o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości. W dniu 20 stycznia 2023 r. rzeczoznawca majątkowy sporządził operat szacunkowy przedmiotowej nieruchomości. Protokołem z dnia 31 stycznia 2023 r. organ egzekucyjny zakończył opis i oszacowanie wartości zajętej nieruchomości, protokół doręczono stronie w dniu 24 lutego 2023 r. W dniu 14 marca 2023 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. wpłynęły, nadane w dniu 10 marca 2023 r., zarzuty strony do opisu i oszacowania wartości zajętej nieruchomości.
Dlatego też, biorąc pod uwagę chronologię tych zdarzeń WSA trafnie stwierdził za organami, że termin na wniesienie przedmiotowych zarzutów w niniejszej sprawie zaczął biec od następnego dnia po zakończeniu opisu i oszacowania wartości nieruchomości, czyli od dnia 1 lutego 2023 r. i zakończył się dnia 14 lutego 2023 r.
Uwzględniając powyższe, nie sposób więc podzielić zarzutu naruszenia prawa materialnego.
Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł także podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Przedmiotowe postanowienie nie zostało wydane na podstawie przepisu, który jest niezgodny z art. 45 ust. 1 oraz 77 ust. 2 Konstytucji RP.
Chybiony jest również zarzut naruszenia 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 151 w odniesieniu do art. 8, 9, 10 k.p.a. w zw. z art. 110 u § 1 u.p.e.a., gdzie Skarżący podnosi naruszenie tych przepisów polegające na niepoinformowaniu Skarżącego i niepouczeniu o przysługujących mu prawach w odpowiednim dla skorzystania z tych praw terminie, naruszając wymienione w tym zarzucie zasady prowadzenia postępowania. Przeczy to zgromadzonemu materiałowi dowodowemu na co wskazał także WSA. Trzeba bowiem ponownie zauważyć, że w piśmie z 21 października 2022 r. organ zawiadomił stronę o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości, gdzie początek tego terminu organ egzekucyjny wyznaczył na dzień 6 grudnia 2022 r., a jego zakończenie na dzień 31 stycznia 2023 r. Zawarto również pouczenie w treści tego zawiadomienia, że zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości mogą być wniesione przez uczestników postępowania, a więc także przez stronę, w terminie 14 dni od daty ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości.
Nietrafny jest w konsekwencji również ostatni z zarzutów naruszenia przepisów postępowania, odnoszący się do konstytucyjności przedmiotowej regulacji. Godzi się bowiem ponownie zauważyć, że przepis art. 110u § 1 u.p.e.a. odpowiada wzorcom konstytucyjnym.
W związku z powyższym, stwierdzając, że zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej nie okazały się trafne, Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a., art. 205 § 2 p.p.s.a. i art. 209 p.p.s.a.
Jacek Pruszyński Paweł Borszowski (spr.) Anna Sokołowska