Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 listopada 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 2222/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi G. s.k.a. z siedzibą w P. (dalej: skarżący) uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 12 lipca 2024 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.
Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wskazał, że podstawowy zarzut skarżącego dotyczy nieistnienia obowiązku w zakresie odsetek. W zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy zaakceptował stanowisko wierzyciela i stwierdził, że przeprowadził on w prawidłowy sposób postępowanie wyjaśniające i dokonał oceny, z której wynika, że w poszczególnych okresach organy pierwszej i drugiej instancji terminowo dokonywały czynności procesowych i pozostawały one w zgodzie z zasada szybkości postępowania. W ocenie sądu, w powyższym – spornym w sprawie zakresie – organ odwoławczy dokonał jedynie pobieżnej oceny stanowiska wierzyciela, które również nie pozwala na odtworzenie przesłanek i toku rozumowania tego organu, który stwierdził, że postępowanie podatkowe było prowadzone wobec skarżącej spółki w sposób prawidłowy. Organ I instancji wyliczył czynności podjęte w toku postępowania w sprawie. Organ nie przedstawił jednak – choćby skrótowej – analizy, z której wynikałoby dlaczego takie a nie inne czynności były podejmowane w spawie, a nadto – na czym opierała się zasadność podjęcia ich w takim a nie innym czasie. Tylko bowiem przekonujące wyjaśnienie w jakim celu, w takim a nie innym czasie została podjęta dana czynność, pozwala na weryfikację stanowiska organu, że zasadny był czas trwania postępowania prowadzonego wobec spółki. Treść wydanych w sprawie postanowień nie pozwala na taką weryfikację stanowiska organów. Jako jedną z podjętych w sprawie czynności organ I instancji wskazał pismo do [...] Urzędu Skarbowego w G. z 27 października 2021 roku w sprawie C. sp. z o.o. sp. k. Z postanowienia nie wynika jednak dlaczego o informacje dotyczące tej spółki zwrócono się dopiero po ponad roku od wszczęcia postępowania. Organ nie wyjaśnił, czy zasadność, potrzeba zwrócenia się w sprawie tej spółki wynikała z informacji udzielonych przez inne podmioty. WSA przypomniał, że postępowanie w sprawie wymiarowej zostało wszczęte po zakończeniu kontroli podatkowej prowadzonej wobec skarżącej spółki, co trafnie podnosi skarżąca spółka. Oznacza to, że w dacie wszczęcia postępowania podatkowego – teoretycznie - organowi znane były okoliczności współpracy skarżącej z jej kontrahentami, jak też dane tych podmiotów.
W dalszej części uzasadnienia wyroku wskazano, że nie wyjaśniono również, dlaczego koniecznym było przedłużenie postępowania pierwszoinstancyjnego w końcowym jego etapie – aż o ponad dwa miesiące. Organ I instancji wskazał, że przedłużenie tego postępowania spowodowane było koniecznością przeanalizowania dowodów przedłożonych przez spółkę przy piśmie z 27 października 2022 roku. Brak jednak informacji co do tego, jakiego rodzaju były to dowody, czy ile ich było. Przede wszystkim brak jest wyjaśnienia, czy dowody te nie były znane wcześniej organowi prowadzącemu postępowanie. Organ I instancji winien był – we wskazanych okolicznościach - wyjaśnić, ile i jakie nieznane mu wcześniej dowody skarżąca spółka przedłożyła wraz z pismem z 27 października 2022 roku. Brak tych – przykładowo wskazanych informacji – zdaniem sądu, nie pozwala na dokonanie rzetelnej oceny, czy do opóźnienia w wydaniu decyzji doszło z przyczyn niezależnych od organu, czy też organ w jakimkolwiek stopniu miał wpływ na czas trwania postępowania. Zdaniem WSA, lakoniczność argumentacji organu pierwszej instancji, nie dawały podstaw do uznania za zasadne poglądu, że faktycznie postępowanie nie mogło zakończyć się w wyznaczonym przez ustawodawcę terminie z przyczyn nie leżących po stronie organu, jak to przyjęto w zaskarżonym postanowieniu organu odwoławczego.
Sąd I instancji w dalszej części uzasadnienia wskazał, że pozostałe zarzuty nie są zasadne. Trafnie wskazał organ odwoławczy, że zarzut określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wskazanego w decyzji jest niezasadny. Egzekwowane zaległości powstały bowiem w związku z ustaleniem – w toku kontroli podatkowej – że spółka dokonywała pozorowanych transakcji. Prawidłowo również organ odwoławczy stwierdził, że niedopuszczalny jest zarzut wygaśnięcia obowiązku w związku z upływem terminu przedawnienia. Kwestie dotyczące przedawnienia przedmiotowego zobowiązania spółki były przedmiotem rozpoznania przez organy podatkowe I i II instancji w prowadzonym wobec spółki postępowaniu podatkowym. Niedopuszczalne jest ponowne, "konkurencyjne" badanie tego zagadnienia w niniejszym postępowaniu.