Jednocześnie wniósł o przeprowadzenie dowodu z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 05.11.2021 r, sygn. akt I FZ 249/21- na okoliczność wykazania, że wykonanie i zabezpieczenie decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z dnia 27.02.2020 r., będącej podstawą egzekucji/zabezpieczenia w niniejszej sprawie zostało prawomocnie wstrzymane przez Naczelny Sąd Administracyjnym.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej wniesionej przez skarżącego w całości, zasądzenie na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku od skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz o przeprowadzenie rozprawy we wskazanej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do przepisu art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty sformułowane w skardze kasacyjnej, zarówno w zakresie naruszenia prawa procesowego, jak i materialnego nie znajdują uzasadnienia.
Przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku było postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 26 września 2024 roku, w przedmiocie czynności zabezpieczającej, w postaci zajęcia innych wierzytelności pieniężnych na podstawie art. 54 § 1 w zw. z art. 164 § 1 pkt 1 u.p.e.a., co stanowiło granice danej sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a.
Przyjąć należy, że ww. postanowienie wyznaczało granicę sprawy, w ramach której poruszał się Sąd I instancji, tj. wyłącznie kwestia zbadania zasadności oddalenia skargi na czynności zabezpieczające w związku z ich dokonaniem z naruszeniem ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny zaskarżonego postanowienia Dyrektora stwierdzając, że rozstrzygnięcie to odpowiada przepisom prawa.
Stanowiska tego nie zmieniała również argumentacja prezentowana przez Skarżącego, dotycząca wydania zarządzeń zabezpieczenia wbrew przepisom ustawy, gdyż w sposób oczywisty wykraczała poza przedmiot niniejszej sprawy - ograniczonej tylko i wyłącznie do badania poprawności formalnoprawnej zastosowanych czynności zabezpieczających.
Sąd I instancji w swoim uzasadnieniu w sposób wyczerpujący i prawidłowy odniósł się do wskazanego przez Skarżącego zarzutu dokonania czynności zabezpieczających z naruszeniem ustawy - w świetle braku ostateczności i wykonalności decyzji, będącej podstawą sporządzenia zarządzeń zabezpieczenia - i wyjaśnił, powołując wyroki sądów administracyjnych, że postępowanie zabezpieczające nie jest kolejną instancją rozstrzygającą o bycie należności i możliwości jej zabezpieczenia. W niniejszej sprawie zarządzenie zabezpieczenia było efektem wydanej wcześniej decyzji, co oznacza, że podniesiony w stosunku do tego zarządzenia zarzut, odnoszący się do prawidłowości decyzji stanowiącej podstawę zarządzenia, nie mógł odnieść zamierzonego efektu.
Naczelny Sąd Administracyjny wyraża pogląd, że w postępowaniu zainicjowanym skargą na czynności egzekucyjne/zabezpieczające nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego/zabezpieczającego, (np. z powodu wadliwości wystawienia tytułów wykonawczych (zarządzeń zabezpieczenia), braku doręczenia upomnienia czy też nieistnienia obowiązku), ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Należy zauważyć, że nie występuje podstawa, aby skargę na czynności egzekucyjne/zabezpieczające traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania. Skarżący nie dysponuje argumentacją prawną by oczekiwać korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, podnosząc - na okoliczność zaskarżenia postanowienia wydanego w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. - zarzut niedopuszczalności egzekucji (por. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 2024 roku, sygn. akt III FSK 4361/21).
Obecnie ukształtowała się już jednolita linia orzecznicza sądów administracyjnych z której wynika, że w postępowaniu skargowym, w oparciu o treść art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny prezentuje pogląd, że kognicja organów nadzoru w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Za niedopuszczalną uznaje się więc sytuację, w której będzie występowała konkurencyjność środków służących ochronie praw zobowiązanego, zawartych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, mających prowadzić - w wyniku ich uwzględnienia - do jednakowych skutków procesowych (por. wyroki NSA: z 1 kwietnia 2014 roku, sygn. akt II FSK 1255/13, z 24 października 2014 roku, sygn. akt II GSK 1377/13; z 2 kwietnia 2015 roku, sygn. akt II FSK 778/13; z 18 sierpnia 2015 roku, sygn. akt II FSK 1688/13; z 5 października 2017 roku, sygn. akt II FSK 1202/17; z 8 grudnia 2017 roku, sygn. akt II FSK 3048/15; z 25 października 2023 roku, sygn. akt III FSK 2935/21). Powyższe uwagi dotyczące skargi na czynności egzekucyjne mają również odpowiednio zastosowanie do skargi na czynności zabezpieczające ze względu na treść art. 166b u.p.e.a.
Uwzględniając powyższe rozważania, wszystkie zarzuty naruszenia prawa sformułowane w skardze kasacyjnej okazały się nie trafione. Biorąc to pod uwagę, zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 26 lutego 2025 roku odpowiada prawu.
Mając na uwadze przedstawioną powyższą argumentację Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
SNSA Dominik Gajewski SNSA Stanisław Bogucki SNSA Wojciech Stachurski