Sąd I instancji w dalszej części uzasadnienia wskazał, że pozostałe zarzuty nie są zasadne. Trafnie wskazał organ odwoławczy, że zarzut określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wskazanego w decyzji jest niezasadny.
Wyrok ten w całości dostępny jest na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl (CBOSA).
Skargę kasacyjną złożyła pełnomocniczka organu, zaskarżając wyrok w całości.
Na podstawie art. 173 i art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa procesowego, tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4 i art. 153 p.p.s.a. przez sporządzenie uzasadnienia wyroku niezgodnie z ustawowymi wymogami, co przejawia się w braku zawarcia w uzasadnieniu skarżonego wyroku wszystkich elementów, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a., tj. podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia, brak skonkretyzowania, które konkretnie przepisy prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zostały w ocenie Sądu w niniejszej sprawie naruszone oraz brak wskazań dla DIAS co do dalszego postępowania,
a nadto z ostrożności procesowej:
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 133 § 1, art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 124 § 2 w związku z art. 126, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 z późn. zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 18 i art. 33 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2505, z późn. zm., dalej: u.p.e.a.) w związku z art. 54 § 1 pkt 3 i pkt 7 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2383, z późn. zm., dalej: O.p.) przez uchylenie postanowienia DIAS z dnia 28 czerwca 2024 r. na skutek niezasadnego uznania przez Sąd, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie w swoim postanowieniu dokonał jedynie pobieżnej oceny stanowiska wierzyciela, które również nie pozwala na odtworzenie przesłanek, toku rozumowania i analizy dokonanej przez ten organu, w tym z uwagi na lakoniczność argumentacji, w zakresie braku wystąpienia podstaw do uwzględnienia przerw w naliczaniu odsetek, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do uwzględnienia skargi i uchylenia postanowienia organu odwoławczego, w sytuacji gdy organ ten, podobnie jak organ pierwszej instancji wystarczająco, należycie uzasadnił swoje stanowisko w zakresie przerw w naliczaniu odsetek.
Wskazując na powyższe naruszenia pełnomocniczka organu wniosła o uchylenie w całości skarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie w całości skarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto stosownie do przepisu art. 176 § 2 p.p.s.a. oświadczyła o zrzeczeniu się rozprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik skarżącego wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości, zasądzenie na rzecz strony zwrotu kosztów postępowania sądowego według właściwych przepisów oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez sporządzenie uzasadnienia wyroku niezgodnie z ustawowymi wymogami.
Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi (tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie) sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia. Należy przyznać rację pełnomocniczce organu, że sąd pierwszej instancji nie skonkretyzował, które konkretnie przepisy prawa procesowego naruszył organ w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak tego elementu przesądził o konieczności uchylenia zaskarżonego wyroku, gdyż nie poddaje się on merytorycznej kontroli sądu kasacyjnego.
We wstępnym fragmencie uzasadnienia prawnego (po słowach "Sąd zważył") WSA trafnie wskazał, że "postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ppsa)." Zaskarżonym wyrokiem sąd pierwszej instancji uchylił zaskarżone postanowienie, należało zatem oczekiwać, że wskaże przepisy, które jego zdaniem zostały naruszone, oraz określi, w jaki sposób organ je naruszył. Jednak uzasadnienie prawne zaskarżonego wyroku nie wskazuje ani jednego przepisu, którego naruszenie skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego.
W końcowej części uzasadnienia sąd pierwszej instancji jako podstawę prawną uchylenia postanowienia wskazał art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., co sugeruje, że w ocenie sądu miało miejsce naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie wiadomo jednak, które konkretnie przepisy postępowania sąd miał na myśli. Samo przywołanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. nie może wystarczyć jako "podstawa prawna rozstrzygnięcia".
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera zatem jednego z elementów wymienionych w art. 141 § 4 p.p.s.a., tj. nie zawiera podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz - w konsekwencji - jej wyjaśnienia. Sąd sformułował szereg uwag krytycznych pod adresem zaskarżonego postanowienia (np. "organ odwoławczy dokonał jedynie pobieżnej oceny stanowiska wierzyciela"; "brak tych - przykładowo wskazanych informacji - zdaniem sądu nie pozwala na dokonanie rzetelnej oceny..."; "nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Dyrektora..."; "lakoniczność argumentacji organu pierwszej instancji, nie dawały podstaw do uznania za zasadne..."; "w ogóle nie wyjaśniono przyczyn...") - jednak nie mogą one zastąpić klarownego wskazania przepisów, które zostały przez organ naruszone i to w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W końcowej części uzasadnienia znalazło się ponadto stwierdzenie: "W świetle powyższego, nieprawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego w odniesieniu do postawionych przez skarżącą spółkę zarzutu nieistnienia obowiązku w zakresie odsetek. Jest to przyczyna uchylenia zaskarżonego postanowienia." Tutaj również sąd nie wskazał, jaki przepis został naruszony.
W rezultacie, wyrok WSA nie poddaje się merytorycznej kontroli sądu kasacyjnego. W tej sytuacji ocena zasadności pozostałych zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej (poza trafnym zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.) jest niemożliwa, a z pewnością byłaby przedwczesna.
Z przedstawionych wyżej powodów, uznając za zasadny podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Rozpoznając sprawę ponownie WSA zadba o to, aby uzasadnienie wyroku - jeśli jego sporządzenie będzie wymagane - spełniało ustawowe wymogi przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a. Oprócz tego, co wyżej powiedziano, sąd pierwszej instancji zwróci również uwagę na prawidłowe zredagowanie wskazań co do dalszego postępowania, które w obecnym kształcie, na tle całego uzasadnienia pozbawionego wskazania naruszonych przepisów, swoją lakonicznością pozostawiają zbyt wiele niejasności, bowiem wskazano jedynie: "W toku ponownego rozpoznania sprawy organ odwoławczy uwzględni ocenę prawną i stanowisko przedstawione w niniejszym uzasadnieniu."
O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a., przy czym korzystając z uprawnienia wynikającego z art. 206 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny częściowo odstąpił od zasądzenia na rzecz organu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Organowi zostały przyznane koszty zastępstwa procesowego obniżone o połowę z racji tego, że skarga kasacyjna została uwzględniona wyłącznie z przyczyn formalnych, mających swe źródło w sposobie zredagowania uzasadnienia zaskarżonego wyroku.
s. Agnieszka Olesińska (spr.) s. Anna Dalkowska s. Paweł Borszowski