Mając na względzie powyższe zarzuty Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie wniósł o:
1. uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji,
2. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych,
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie oświadczył, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu.
Na podstawie art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143) – dalej jako: "p.p.s.a.", poza wskazanymi w art. 183 § 2 p.p.s.a. przypadkami nieważności postępowania sądowego, których nie stwierdzono, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej, które wyznaczają zarzuty kasacyjne: sformułowane, przedstawione i uzasadnione zgodnie z wymogami i standardami prawnymi wynikającymi z art. 174 p.p.s.a. i art. 176 p.p.s.a.
Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi oraz odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z 22 listopada 2023 r. Kwestią sporną jest czy decyzja organu podatkowego I instancji została skarżącemu prawidłowo doręczona.
Zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 o.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W aspekcie tego przepisu organ ogranicza się wyłącznie do badania, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie rozstrzygnięcia, od którego służy środek zaskarżenia, a także kiedy taki środek zaskarżenia został złożony.
Zgodnie z art. 148 § 1 o.p. pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju.
Sąd I instancji przyjął, że wskazane w zaskarżonym postanowieniu art. 6 ust. 1, 1a oraz 10 a także art. 9 ustawy o zasadach ewidencji kreują obowiązek aktualizacji danych, ale odnoszą go – literalnie rzecz ujmując – tylko do podatników i płatników podatków i składek ubezpieczeniowych. Nie obarczają tym obowiązkiem osoby trzeciej w rozumieniu ordynacji podatkowej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Sądu I instancji jest prawidłowe. Słusznie Sąd uznał, że regulacje ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników nie mają zastosowania do osób trzecich ponoszących odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki. Dotyczą one bowiem podatników i płatników, co wprost wynika z art. 1 pkt 1 tej ustawy, który stanowi, iż ustawa określa zasady ewidencji: podatników, płatników podatków, płatników składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenia zdrowotne. Również w art. 2 określającym podmioty podlegające obowiązkowi ewidencyjnemu mowa jest o osobach (jednostkach organizacyjnych), które są podatnikami lub płatnikami na podstawie odrębnych ustaw. O podatniku jest też mowa w art. 5a.
Zgodnie z art. 7 § 1 o.p. podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu. Według postanowień § 2 tego artykułu, ustawy podatkowe mogą ustanawiać podatnikami inne podmioty niż wymienione w § 1. Jak już wspomniano, w niniejszej sprawie orzeczono o odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług. Podmioty posiadające status podatnika lub płatnika podatku od towarów i usług zostały wymienione w Rozdziale 1 Działu III ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Skarżącego obciążono solidarną odpowiedzialnością za zaległości Spółki w tym podatku. W świetle przepisów działu III, rozdział 15 (art. 107 i następne) Ordynacji podatkowej, za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem osoby trzecie. Bezsprzecznie skarżący nie jest w niniejszej sprawie podatnikiem, lecz osobą trzecią. Jak już wykazano, do osób trzecich nie mają zastosowania przepisy ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników. Skarżący występuje w tej sprawie jako osoba fizyczna, więc pisma powinny być kierowane zgodnie z regułami określonymi w art. 148 O.p., który normuje doręczanie pism właśnie takim osobom.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumentuje się, że: skarżący zajmując stanowisko reprezentacyjne w spółce powinien mieć świadomość, że w przypadku zmiany adresu zamieszkania może zachodzić skutek w postaci kierowania korespondencji przez organ podatkowy pod niewłaściwy adres, ale jednocześnie adres wiążący organ, co wynika z przepisów ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, jak i świadomość mogących stad wynikać negatywnych skutków.
Nie mniej jednak organ nie wskazał konkretnej podstawy prawnej, która rzeczywiście nakładałaby na osobę trzecią w rozumieniu przepisów ordynacji podatkowej taki obowiązek. Tym samym nie sposób przyjąć, że Sąd I instancji wydając zaskarżony wyrok dopuścił się naruszenia przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.
s. Bogusław Woźniak s. Stanisław Bogucki s. Tomasz Kolanowski