Uzasadnienie
Wyrokiem z 14 lutego 2024 r., I SA/Gl 1055/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę F.F. (dalej: ,,Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 23 maja 2023 r. nr 2401-IEW3.4123.6.2023.15 UNP: 2401-23-118338, w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że zaskarżoną decyzją z 23 maja 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach utrzymał w mocy decyzję z 27 grudnia 2022 r. Naczelnika D. [...] Urzędu Skarbowego w B., orzekającą o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego jako członka zarządu F. sp. z o.o. (dalej: ,,Spółka") za zaległość w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2016 r., w kwocie 896.957 zł wraz z odsetkami za zwłokę od tej zaległości naliczonymi do dnia wydania decyzji w kwocie 568.751 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zaakceptował stanowisko organów podatkowych, co do spełnienia przesłanek z art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 z późn. zm.; dalej "o.p."), pozwalających na orzeczenie o odpowiedzialności Skarżącego za wymienione zaległości podatkowe. Zaległości te powstały w okresie, kiedy Skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki. Nie uległy przedawnieniu, gdyż bieg terminu przedawnienia został zawieszony z uwagi na wszczęte 8 marca 2021 r. postępowanie karne skarbowe, o czym Spółka została zawiadomiona pismem z 15 kwietnia 2021 r. Egzekucja wobec Spółki okazała się bezskuteczna. Skarżący nie wykazał braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Nie wskazał też mienia, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części.
Wyrok wraz z uzasadnieniem, a także inne powoływane w dalszej części orzeczenia sądów administracyjnych, są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji złożył pełnomocnik Skarżącego. Na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") zarzucił naruszenie:
I. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 120, art. 191 o.p., poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez organy w toku postępowania wskazanych przepisów o.p., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem winno prowadzić do uchylenia zaskarżonej do Sądu decyzji w całości, a nie oddalenia skargi,
II. art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 107 § 1 i § 2 pkt 2, art. 116 § 2 i § 4 o.p., przez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, co miało wpływ na wynik sprawy,
III. art. 145 § 1 pkt 2 i art. 151 w związku z art. 207 § 1 i § 2, art. 107 § 1 i § 2 pkt 2, art. 116 § 1, § 2 i § 4 w związku z art. 247 § 1 pkt 4 o.p., przez oddalenie skargi na decyzję w sprawie rozstrzygniętą inną decyzją podatkową co stanowi wadę kwalifikowaną i winno prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, a nie oddalenia skargi.
W oparciu o te zarzuty pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, rozpatrzenie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna podlega oddaleniu.
Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu biorąc pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.), nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku. W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a zarzuty kasacyjne są nieuzasadnione.
Na wstępie należy zauważyć, że skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
W takiej sytuacji, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu powinny podlegać zarzuty procesowe, albowiem tylko wówczas, gdy stan faktyczny sprawy został poprawnie ustalony i nie doszło do mających wpływ na wynik sprawy naruszeń procesowych, można przejść do oceny zastosowania i wykładni prawa materialnego (wyrok NSA z 9 maja 2013 r., I OSK 2355/11). Jednak w tej sprawie rozpoznanie zarzutów naruszenia prawa procesowego wymaga uprzedniego odniesienia się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, gdyż prawidłowa wykładnia tych przepisów rzutuje na ocenę stanowiska sądu pierwszej instancji w kwestii prawidłowości ustalenia stanu faktycznego sprawy.
Należy zatem przypomnieć, że zgodnie z art. 116 § 1 o.p. (w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie), za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: (1) nie wykazał, że: (a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. poz. 978) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo (b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy; (2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. W myśl art. 116 § 2 o.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.