Uzasadnienie
Wyrokiem z 12 marca 2025 r., sygn. akt I SA/Łd 796/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę R.P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 10 października 2024 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych.
Powyższy wyrok dostępny jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl (dalej: CBOSA).
Skarżący w skardze kasacyjnej, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 81 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") poprzez ich błędną interpretację i zastosowanie, w sytuacji braku istnienia ważnego stosunku prawnego pomiędzy skarżącym a P.R.W.W. sp. j. na dzień 29 kwietnia 2024 r., z którego miałyby wynikać przyszłe wierzytelności z tytułu sprzedaży paliw i dowolne przyjęcie, iż powołane przepisy dopuszczają możliwość zajęcia przyszłych wierzytelności na podstawie umów, stosunków prawnych, które mają powstać w przyszłości, w sytuacji gdy taka wykładania jest contra legem, albowiem ustawa wskazuje wprost na wierzytelności, które mają powstać, a nie stosunki prawne, z których określone wierzytelności pieniężne dopiero powstaną;
b) art. 71a § 9 u.p.e.a. przez nieprawidłową wykładnię tego przepisu, polegającą na błędnym przyjęciu, że wystąpiły podstawy do jego zastosowania, w sytuacji gdy organy podatkowe nie udowodniły, że w chwili zajęcia istniała chociaż jedna wymagalna wierzytelność z tytułu dostaw, robót i usług względem skarżącej lub że istniał stosunek prawny, których istnienie powodowałoby, że zajęciu podlegałyby wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstały po jego dokonaniu;
c) art. 71a § 9 u.p.e.a. przez nieprawidłową wykładnię tego przepisu, polegającą na błędnym przyjęciu, że przesłanka wydania postanowienia w postaci bezpodstawnego uchylania się przez dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania w całości lub w części organowi egzekucyjnemu jest spełniona, w sytuacji w której w dacie wydania tego postanowienia objęta zajęciem egzekucyjnym wierzytelność już nie istniała (wygasła) wskutek jej przekazania przez dłużnika zajętej wierzytelności zobowiązanemu przed dniem wydania ww. postanowienia;
d) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zaniechanie odniesienia się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania, a to art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a.") i art. 80 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a. i art. 75 § 1 k.p.a.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. Ponadto skarżący zrzekł się rozprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego według norm przepisanych.
Zarządzeniem z 15 grudnia 2025 r. Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej, na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., skierował sprawę na posiedzenie niejawne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
W judykaturze jak i piśmiennictwie zgodnie przyjmuje się, że zasadniczą cechą postępowania wywołanego wniesieniem skargi kasacyjnej jest związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, o czym stanowi art. 183 § 1 p.p.s.a. Oznacza to związanie zarówno wnioskami skargi kasacyjnej, jak i jej podstawami. Nie ulega więc wątpliwości, że zakres kontroli instancyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest ograniczony w tym sensie, że jest wyznaczony zarzutami i żądaniami strony, zawartymi w skutecznie wniesionej skardze kasacyjnej (por. wyrok NSA z 25 maja 2016 r., II GSK 2678/14; J.P. Tarno, Odrzucenie skargi kasacyjnej, PP 2005, nr 6, str. 33-39). Innymi słowy Sąd kasacyjny może uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej. Nie może natomiast zastępować strony i uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny nie może również modyfikować zgłoszonych zarzutów kasacyjnych i ich uzasadnienia pod kątem okoliczności danej sprawy. Musi bazować na zarzutach i ich uzasadnieniu sformułowanym przez wnoszącego skargę kasacyjną (por. wyrok NSA z 29 września 2016 r., II FSK 272/15).
Na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia w pełni odpowiada wymogom przewidzianym w tym przepisie, umożliwiając jego kontrolę instancyjną. Sąd pierwszej instancji odniósł się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania wskazując w końcowej części uzasadnienia, że zarzuty te są bezzasadne oraz, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wystarczająco uzasadniając swoje stanowisko w kontekście poczynionych ustaleń w sprawie. Dodatkowo konfrontując treść sformułowanego zarzutu z jego uzasadnieniem można mieć wątpliwość czy skarżący kasacyjnie zarzuca jedynie naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie zaniechania odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do zarzutu naruszenia art. 107 § 3, art. 80, art. 77 § 1, art. 7 i art. 75 § 1 k.p.a. czy jego intencją jest również rozwinięcie zarzutu o wskazane przepisy. Wobec tego zauważenia wymaga, że skarżący nie konkretyzuje w skardze kasacyjnej w jaki sposób naruszone zostały art. 107 § 3, art. 80, art. 77 § 1, art. 7 i art. 75 § 1 k.p.a. oraz przede wszystkim nie wykazuje, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodatkowo wskazać należy, że skarżący nie powiązał wymienionych przepisów k.p.a. z art. 18 u.p.e.a., który odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, więc tym bardziej Naczelny Sąd Administracyjny nie mógłby się merytorycznie odnieść do tak sformułowanego zarzutu.