Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 24 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 353/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 8 grudnia 2023 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r., uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.
Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Prezydent Miasta L. decyzją z 20 września 2022 r. określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2019 r. w wysokości 80.138,00 zł. Kwestią sporną w sprawie była zasadność objęcia ulgą podatkowa przewidzianą w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym w 2019 r. należących do Spółki gruntów, budynków i budowli.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z 8 grudnia 2022 r. utrzymało w mocy decyzję Organu pierwszej instancji z 20 września 2022 r. Odnosząc się do spornej kwestii udostępniania podstacji trakcyjnej oraz stacji trafo przewoźnikom kolejowym, Organ odwoławczy wskazał, że nie można uznać, że przedmiotowa stacja jest udostępniania przez Spółkę przewoźnikom kolejowym. Przewoźnicy kolejowi korzystają z usług spółki P1 S.A. poprzez zakup prądu trakcyjnego, który zostaje wytworzony w podstacji trakcyjnej lecz wstęp do podstacji trakcyjnej mają tylko i wyłącznie wykwalifikowani pracownicy spółki P1 S.A. Z kolei zdaniem Spółki dzięki ww. urządzeniom możliwy jest ruch kolejowy na infrastrukturze kolejowej, która jest udostępniana przewoźnikom kolejowym, bowiem urządzenia te zapewniają prawidłowe funkcjonowanie infrastruktury kolejowej (są odpowiedzialne za zasilanie infrastruktury kolejowej w prąd). Zdaniem Kolegium przewoźnicy kolejowi, którym udostępniana jest infrastruktura kolejowa Spółki nie mają bezpośredniego dostępu do urządzeń przetwarzania i rozdziału energii elektrycznej na potrzeby zasilania trakcyjnego, bowiem są to urządzenia niebezpieczne, które obsługiwane w sposób nieuprawniony stwarzają zagrożenie dla życia i zdrowia. Wobec powyższego, bezpośrednią obsługą ww. urządzeń zajmują się wykwalifikowani pracownicy Spółki. Natomiast przewoźnikom kolejowym udostępniana jest infrastruktura kolejowa, z której mogą korzystać dzięki zasileniu jej w prąd trakcyjny, co następuje dzięki urządzeniom przetwarzania i rozdziału energii elektrycznej na potrzeby zasilania trakcyjnego. Zdaniem Organ odwoławczego Skarżąca nie wykazała żadnym dowodem, że faktycznie w 2019 r. udostępniła podstację trakcyjną oraz stację trafo licencjonowanemu przewoźnikowi kolejowemu.
W wyniku rozpoznania skargi od zapadłego rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję.
W opinii Sądu zaskarżona decyzja – w spornym w sprawie zakresie - nie spełnia standardów, o których mowa w art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. z uwagi na brak rzeczowego uzasadnienia w zakresie zarówno przedstawionego stanu faktycznego, jak i argumentacji merytorycznej przez co musi ona zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Zdaniem Sądu, nie sposób uznać, że w sprawie doszło do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, nadto – w odniesieniu do niektórych spornych kwestii – nie zostały poczynione istotne w sprawie ustalenia. Postępowanie dowodowe i jego wyniki winny doprowadzić organy podatkowe m.in. do ustalenia, czy w sprawie zachodzą przesłanki zwolnienia od opodatkowania, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l.
Sąd wskazał, że pierwszą sporną w sprawie kwestią jest prawnopodatkowa kwalifikacja działki nr [...] z obrębu [...] na której zlokalizowany jest budynek podstacji trakcyjnej, rampy towarowe oraz utwardzenie terenu prowadzącego od przedmiotowych ramp towarowych. W opinii Sądu pierwszej instancji prawidłowe rozpoznanie sprawy przez SKO, wymagało zbadania i wyjaśnienia, czy wskazana nieruchomość i znajdujące się na niej obiekty są udostępniane przewoźnikom kolejowym.
Sąd wskazał, że poza sporem pozostaje, że zarówno działka nr [...], jak i znajdujące się na niej obiekty wchodzą w skład infrastruktury kolejowej, w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym. W odniesieniu do przesłanki "udostępnienia przewoźnikom kolejowym" Organ odwoławczy wypowiedział się wyłącznie co do budynku podstacji trakcyjnej zupełnie pomijając rozważania dotyczące dwóch ramp towarowych oraz utwardzenia terenu prowadzącego od tych ramp również znajdujących się na tej działce. Zdaniem Sądu brak ten Organ będzie zobowiązany uzupełnić. Sąd ocenił, że nie wiadomo w jaki sposób, w oparciu o jakie dowody Organ odwoławczy ustalił, że działka nr [...] i znajdujące się na niej elementy budowlane nie są udostępniane przewoźnikom kolejowym. Organ odwoławczy stwierdził, że pismem z 15 lipca 2022 r. Skarżąca poinformowała Organ pierwszej instancji, że rampy towarowe nie są udostępniane "innym przewoźnikom". Z dalszej części decyzji nie wynika jednak jakiego rodzaju ustalenie Organ poczynił w oparciu o taką informację. W szczególności nie wyjaśniono, czy informacja zawarta w tym piśmie dotyczy również roku podatkowego (2019) będącego przedmiotem postępowania w sprawie niniejszej. Ponownie rozpoznając sprawę Organ winien wyczerpująco rozpatrzeć zgromadzony w sprawie materiał, odnieść się do stanowiska Spółki i wyjaśnić czy pozostałe elementy infrastruktury kolejowej znajdującej się na ww. działce (jak też sama działka [...]) spełniają warunki do zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l.
Sąd wskazał, w odniesieniu do drugiego ze spornych zagadnień – opodatkowania budynku KTS zlokalizowanego na działce [...], obręb [...], że Organ odwoławczy praktycznie nie uzasadnił swojego rozstrzygnięcia. Odmawiając zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l., SKO stwierdziło jedynie, że Podatnik nie poinformował Organu pierwszej instancji o błędach w składanych deklaracjach podatkowych, w związku z czym nie miał on podstaw do poddania w wątpliwość zasadności opodatkowania budynku KTS stawką dla budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Zdaniem Sądu uzasadnienie to nie może być uznane za spełniające wymagania z art. 210 § 1 O.p. Organ wydając decyzję określającą zobowiązanie podatkowego sam ustala rzeczywisty stan rzeczy a na te ustalenia nie mają wpływu dotychczasowe błędne deklaracje składane przez Podatnika.
Jak podkreślił Sąd Organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę uprzednio zakończoną decyzją Organu pierwszej instancji. Nie może więc ograniczyć się do kontroli decyzji Organu pierwszej instancji, gdyż w tym przypadku naruszyłby art. 127 O.p. Skarżąca wskazała, że zasadnym jest zwolnienie z opodatkowania budynku KTS, ponieważ budynek ten jest budynkiem, który zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych należy kwalifikować jako budynek transportu i łączności. Poza tym, podniesiono również, że budynek ten jest użytkowany przez T. sp. z o.o., a więc spółkę, która określiła przeważającą działalność jako "działalność w zakresie telekomunikacji przewodowej". Organ do tych okoliczności w ogóle się nie odniósł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z treści decyzji nie wynika jakie są ustalenia Organu odwoławczego w odniesieniu do omawianego budynku – w kontekście przesłanek zwolnienia. Nie wiadomo której z przesłanek zwolnienia nie spełnia omawiany budynek – czy nie wchodzi on w skład infrastruktury kolejowej, czy też wchodzi w skład tej infrastruktury, lecz nie jest udostępniany przewoźnikom kolejowym.
Zdaniem Sądu Spółka zasadnie zarzuca, że w sprawie niniejszej nie ustalono, czy Skarżąca posiada status podatnika podatku od nieruchomości dla sieci wodociągowej oznaczonej jako środek trwały nr [...]. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że Skarżąca jest właścicielem spornej budowli (sieci wodociągowej), ponieważ wprowadziła omawianą sieć do ewidencji środków trwałych i dokonuje jej amortyzacji. Wskazane przez Organ okoliczności nie są wystarczające dla ustalenia, że Spółka jest właścicielem spornej sieci wodociągowej. Strona podnosiła, powołując się na art. 49 Kodeksu cywilnego, że sieć wodociągowa jest przyłączona do P2 sp. z o.o. (przedsiębiorcy przesyłowego). Stąd, w ocenie Skarżącej, ten przedsiębiorca przesyłowy powinien być podatnikiem podatku od nieruchomości. SKO nie odniosło się do tej argumentacji. Nie zwrócono się choćby do ww. przedsiębiorcy przesyłowego, o udzielenie informacji, czy sporna sieć wodociągowa wchodzi w skład jego przedsiębiorstwa. Ustaleń w tym przedmiocie nie zawiera również decyzja Organu pierwszej instancji. W decyzji tej wskazano jedynie, że oznaczona sieć wodociągowa podlega opodatkowaniu "z uwagi na fakt, że budynek, do którego podłączona jest sieć, zajęty został na prowadzenie działalności gospodarczej". Ta okoliczność nie świadczy o tym, że Skarżąca jest podatnikiem w odniesieniu do spornej sieci wodociągowej, jako jej właściciel. W ocenie Sądu, ustalenie czy sieć wodociągowa stanowi część przedsiębiorstwa spółki P2, jest okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Połączenie sieci z przedsiębiorstwem przesyłowym doprowadza do tego, że zmienia się osoba podatnika – podatnikiem od takiej budowli staje się przedsiębiorstwo przesyłowe, a nie użytkownik wieczysty (czy właściciel) gruntu, na którym znajduje się taka budowla.