Następnie, zarządzeniem z 18 sierpnia 2025 r. Przewodniczący Wydziału I wezwał skarżącego do wykonania, w terminie 7 dni, prawomocnego zarządzenia z 25 lutego 2025 r., wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżący ww. wezwanie odebrał 4 września 2025 r.
Pismem z 10 września 2025 r. Skarżący wniósł o zwolnienie go z opłat i kosztów sądowych w całości. Wniosek o przyznanie prawa pomocy zarejestrowano pod sygn. I SPP/Go 40/25. Sąd I instancji wskazał, że z informacji Oddziału Finansowo – Budżetowego Sądu z 30 września 2025 r. wynika, że do 29 września 2025 r. wpis od skargi nie został uiszczony.
Sąd I instancji odrzucając skargę wyjaśnił, że złożony przez skarżącego kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie przerywał terminu do uiszczenia wpisu od skargi, wynikającego z zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 18 sierpnia 2025 r. wzywającego skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z 25 lutego 2025 r. Ostatecznym postanowieniem z 13 maja 2025 r., sygn. akt I SPP/Go 10/25, Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy. Skarżący został więc wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia o wpisie, jednak zobowiązania tego nie wykonał.
Pismem z 13 października 2025 r. skarżący wystąpił z zażaleniem na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W świetle art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, przy czym pismami, o których mowa w cytowanym przepisie, są skarga, sprzeciw od decyzji, sprzeciw od postanowienia, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (art. 230 § 2 p.p.s.a.). Natomiast w myśl art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został w wyznaczonym terminie uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.
Zasadą jest zatem obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma. Wyjątki od takiego obowiązku określają przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i są to podmiotowe zwolnienia obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a.) czy też instytucja prawa pomocy (art. 243 i następne p.p.s.a.).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że jeżeli strona po doręczeniu jej wezwania do uiszczenia opłaty sądowej, ale przed upływem siedmiodniowego terminu na wykonanie tego wezwania, złoży wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, pierwotne wezwanie traci aktualność. Kiedy jednak zapadnie prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w tym zakresie – wezwanie do uiszczenia opłaty sądowej powinno być powtórzone. W takim przypadku siedmiodniowy termin do wniesienia opłaty biegnie od daty doręczenia nowego wezwania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 2023 r., sygn. akt III OZ 241/23).
W niniejszej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postępowanie w tym przedmiocie zostało prawomocnie zakończone postanowieniem WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 13 maja 2025 r., sygn. akt I SPP/Go 10/25 którym utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego z 22 kwietnia 2025 r. odmawiające skarżącemu przyznania prawa pomocy. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 11 czerwca 2025 r., sygn. akt III FZ 249/25 oddalił zażalenie skarżącego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 25 lutego 2025 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. W tej sytuacji zasadne było wydanie w dniu 18 sierpnia 2025 r. zarządzenia o ponownym wezwaniu skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. Jest to prawidłowa czynność materialno-techniczna polegająca na przypomnieniu stronie o konieczności wykonania w wyznaczonym terminie prawomocnego zarządzenia w tym przedmiocie. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu 4 września 2025 r. Termin na uiszczenie wpisu od skargi upłynął zatem 11 września 2025 r. Skarżący nie uiścił w tym terminie wpisu, lecz wystąpił z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.
Wyjaśnić należy, że złożenie ponownego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, dokonane w terminie określonym w wezwaniu do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 25 lutego 2025 r. do uiszczenia wpisu sądowego, pozostaje bez wpływu na bieg terminu do uiszczenia tego wpisu. Kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie chroni bowiem skarżącego przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia w przedmiocie wpisu sądowego i zawartego w nim rygoru.
Z akt sprawy wynika, że skarżący nie uiścił wymaganej opłaty sądowej. Zatem Sąd I instancji prawidłowo orzekł o odrzuceniu skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.