Pismem z 7 października 2025 r. Sąd I instancji wezwał Skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wskazanych w postanowieniu NSA. 14 października pełnomocnik Skarżącego przedłożył brakujące pełnomocnictwo.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, a postanowienie WSA w Opolu odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., pismo procesowe strony, oprócz wymogów określonych w art. 46 § 1 p.p.s.a., powinno zawierać - gdy jest pierwszym pismem w sprawie - także numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, jeżeli jest obowiązana do jego posiadania albo posiada go, nie mając takiego obowiązku. Brak wskazania numeru PESEL strony skarżącej stanowi brak formalny skargi, bez względu na to, czy numer PESEL znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje Sąd. Zaniechanie w tym zakresie stanowi brak formalny wniesionego środka zaskarżania, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., a w sytuacji, gdy strona nie uczyni zadość wezwaniu, Sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Na stronie wnoszącej pismo spoczywa obowiązek wypełnienia wszystkich warunków formalnych określonych w art. 46-47 p.p.s.a.
Koncepcja forsowana przez pełnomocnika o możliwości, a nawet obowiązku ustalenia przez sąd numeru PESEL strony i uzupełnienie w ten sposób braku formalnego skargi nie ma podstaw normatywnych. Z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wprost wynika, że wskazanie numeru PESEL jest obowiązkiem strony wnoszącej pierwsze pismo w sprawie (skargi). Normatywnie określony wymóg formalny pierwszego pisma w sprawie - wskazanie numeru PESEL, nie jest ani trudny do spełnienia, ani skomplikowany. Strona może z łatwością dochować tego warunku. Posługiwanie się numerem PESEL jest powszechnie stosowane w wielu dziedzinach życia (np. przy korzystaniu ze świadczeń opieki zdrowotnej, czy wykonywaniu zobowiązań podatkowych). Nie ma zatem żadnych powodów by w przypadku pisma wnoszonego do sądu przyjmować, że spełnienie wymogu wskazania numeru PESEL jest dla strony nadmiernym obciążeniem. Niezależnie jednak od powyższego, wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w uchwale z 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22 stwierdził, że niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to, czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd.
Odnosząc się do zarzutu, że WSA w Opolu dysponował pełnomocnictwem do reprezentowania Skarżącego, które znajdowało się w aktach administracyjnych sprawy i wobec powyższego nie było konieczności wzywania ich do uzupełnienia, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że jest to zarzut bezzasadny. Zgodnie z art. 34 p.p.s.a. strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników, zaś w myśl art. 35 § 1 p.p.s.a. pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Stosownie do art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem (art. 46 § 3 p.p.s.a.). Pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa (art. 37 § 1 zd. 1 p.p.s.a.). Należy odróżnić sprawę administracyjną, czyli prowadzoną i załatwianą przez organy administracji publicznej, od sprawy sądowoadministracyjnej, w której sąd administracyjny nie przejmuje do końcowego załatwienia sprawy administracyjnej, lecz jedynie dokonuje kontroli legalności postępowania organu administracji publicznej. Skarga była zatem obarczona brakiem formalnym, ponieważ sporządzona została przez radcę prawnego i nie zostało do niej dołączone pełnomocnictwo do reprezentowania mocodawcy ani jego wierzytelny odpis i w związku z tym pełnomocnik został prawidłowo wezwany do usunięcia tego braku formalnego.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie doszło także do naruszenia art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a. poprzez kumulację w jednym wezwaniu żądania uzupełnienia braków formalnych skargi i wezwania do uiszczenia wpisu sądowego. Z treści ZPO, znajdującego się w aktach sprawy jednoznacznie wynika, że zawiera ona trzy wezwania – podpisanie skargi Skarżącego lub nadesłanie podpisanego egzemplarza skargi, uzupełnienia braku formalnego skargi przez podanie numeru PESEL, złożenie pełnomocnictwa do działania w imieniu Skarżącego, oraz wezwanie o dokonanie wpisu. Co istotne, odbierający przesyłkę złożył podpis pod informacją o zawartości przesyłki oraz pod oświadczeniem: "Potwierdzam własnoręcznym podpisem, że w dniu dzisiejszym wyżej wymienioną przesyłkę otrzymałem" (k. 25 akt sądowych). Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłek, wypełnione przez pracowników poczty, korzysta z domniemania prawdziwości, jako dokument urzędowy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GZ 477/13 17). Nie ma formalnych przeszkód, aby wezwanie kierowane przez sąd do stron postępowania dokonywane były jednym pismem o ile dokładnie określony jest rodzaj przesyłki i wymienione są pisma, które przesyłka ta zawiera. Takie wymogi zostały spełnione (k. 25). Wezwania do uzupełnienia braków zawierają prawidłowe pouczenie o terminie do uzupełnienia wskazanych braków oraz rygor w przypadku niedochowania terminu.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.