Wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2026, sygn. III FZ 216/26

Sąd pierwszej instancji, działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odmówił przywrócenia terminu.

W uzasadnieniu podkreślił, że nie podważa faktu, iż opieka nad teściową z niepełnosprawnością ruchową stanowi dla skarżącego istotne obciążenie. Jednocześnie wskazał, że skarżący nie uprawdopodobnił w żaden sposób, aby obowiązki opiekuńcze uniemożliwiły mu złożenie w ustawowym terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W ocenie Sądu pierwszej instancji nie wykazano również, by wskazana sytuacja stanowiła przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia, a więc taką, której skarżący nie mógł usunąć nawet przy dołożeniu najwyższej staranności wymaganej w danych okolicznościach.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący wniósł zażalenie, wnosząc o jego zmianę i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu powtórzył argumentację przedstawioną we wniosku o przywrócenie terminu. Wskazał, że nie miał możliwości poproszenia żony żeby nadała mu list w urzędzie pocztowym ponieważ była na L4, a wysłanie wniosku za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej sądu wymagało posiadania odpowiedniego urządzenia i dostępu do Internetu – z czym miał problem, a Sąd tego nie wziął pod uwagę.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., sąd na wniosek strony przywraca termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, jeżeli uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu i należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.).

Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko WSA w Gliwicach, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła przesłanka przywrócenia terminu. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu.

Jak zasadnie wskazał Sąd pierwszej instancji, od strony postępowania należy oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swoich spraw. Skarżący nie uprawdopodobnił, aby obowiązki opiekuńcze stanowiły przeszkodę nie do przezwyciężenia, której skarżący nie mógł usunąć nawet przy dołożeniu największego wysiłku w danych warunkach. Trafnie wskazano, że złożenie takiego wniosku jest czynnością, przy której możliwe było skorzystanie z pomocy innej osoby, nawet nieposiadającej fachowej wiedzy. Skarżący przekonująco nie wyjaśnił, dlaczego w okresie sprawowania opieki nad teściową nie mógł skorzystać z pomocy innych osób w celu nadania pisma w placówce pocztowej.

Nie zasługuje też na uwzględnienie argumentacja skarżącego podniesiona w uzasadnieniu zażalenia, zgodnie z którą brak dochowania terminu miał wynikać z niemożności wniesienia pisma za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej sądu. Samo powołanie się na brak odpowiedniego urządzenia lub trudności z dostępem do Internetu nie stanowi okoliczności wystarczającej do przyjęcia braku winy w uchybieniu terminowi. Obecnie powszechnie dostępne są różne środki komunikacji elektronicznej, w tym urządzenia mobilne, które umożliwiają dostęp do Internetu oraz wysłanie pisma. Skarżący nie wykazał przy tym, aby napotkane trudności miały charakter obiektywny, wyjątkowy oraz niemożliwy do przezwyciężenia nawet przy dołożeniu należytej staranności. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia okoliczności niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.