Wyrok NSA z dnia 18 maja 2026, sygn. III FZ 221/26

2.3. Podkreślenia wymaga, że domniemanie faktyczne wynikające z art. 73 p.p.s.a. może być obalone jedynie wówczas, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością, co w tej sprawie nie miało miejsca, gdyż świadectwo faktu i daty awizowanej przesyłki nie zostało skutecznie przez skarżącą obalone. W rozpoznawanej sprawie fakt nieuzupełnienia braku formalnego skargi, jak również braku fiskalnego skargi jest bezsporny i nie jest przez skarżącego kwestionowany.

Skarżący kwestionuje natomiast fakt otrzymania zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że w art. 73 § 4 p.p.s.a. uregulowano domniemanie doręczenia przesyłki adresatowi. Domniemanie to zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych "polega na założeniu, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe, jak chociażby rozpoczyna swój bieg termin do uzupełnienia braków formalnych skargi" (zob. postanowienie WSA w Gdańsku z 29.11.2019 r., III SA/Gd 700/19, LEX nr 2746304). Podkreślić należy, że domniemanie to można wzruszyć m. in. w postępowaniu reklamacyjnym. Za ugruntowany w orzecznictwie sądowoadmistracyjnym należy uznać pogląd, że "samo gołosłowne, niczym nie poparte zaprzeczenie przez skarżącego nieotrzymania awiza przesyłki zawierającej pismo organu nie może być uznane za wystarczające do obalenia domniemania doręczenia w trybie zastępczym" (wyrok WSA w Lublinie z 10.11.2010 r., I SA/Lu 348/10, LEX nr 749411, zob. wyrok NSA z 25.02.2014 r., I GSK 675/12, LEX nr 1494674). W postanowieniu NSA z 23.10.2013 r., I OZ 971/13, LEX nr 1429065, stwierdzono, że jedną z możliwości służących obaleniu tego domniemania jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej. Obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 16.11.2016 r., I SA/Gd 1073/16, LEX nr 2172866).

W niniejszej sprawie skarżący zmierza do obalenia domniemania skuteczności doręczenia zastępczego jedynie na podstawie własnego twierdzenia, co godzi w samą istotę instytucji doręczenia zastępczego. W kontekście dowodu z dokumentu, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru oraz adnotacje na kopercie (k. 14 akt sądowych), przeciwdowodu nie może stanowić wyłącznie oświadczenie strony. Twierdzenie skarżącego o braku awiza jest zatem jednostronne, a na jego poparcie nie przedstawiła ona przekonywujących dowodów.

2.4. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, zaś w świetle art. 220 § 3 p.p.s.a., skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Skoro zatem, pomimo prawidłowo doręczonych skarżącemu (w trybie zastępczym) wezwań sądu pierwszej instancji do uzupełnienia braku formalnego oraz braku fiskalnego skargi, wraz z pouczeniem o skutkach niewykonania tych wezwań, nie zostały one przez stronę wykonane, to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie prawidłowo odrzucił skargę.

2.5. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.