Wyrok NSA z dnia 14 maja 2025, sygn. III FZ 236/25

Mając na uwadze powyższe Sąd pierwszej instancji odrzucił zażalenia skarżącego.

Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie. Wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie słusznych zażaleń na postanowienia dotyczące odmowy przywrócenia terminu, o oddaleniu wniosków, o odrzuceniu wniosków i odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie skarżącego nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.

Wyrokiem z 27 października 2021 r. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z 20 marca 2020 r., nr SKO/KD/400/493/2020 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2018 r., natomiast postanowieniem z 5 maja 2022 r. sąd odrzucił skargę kasacyjną od ww. wyroku jako niedopuszczalną. Postanowieniem z 31 stycznia 2022 r., I SPP/Sz 13/22 ustanowiono dla skarżącego pełnomocnika z urzędu, który wydał opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z 27 października 2021 r. Odpis ww. opinii doręczono skarżącemu 25 maja 2022 r. Doszło zatem do prawomocnego zakończenia sprawy głównej, zainicjowanej skargą skarżącego. To z kolei powoduje, że bezprzedmiotowe stały się postępowania incydentalne skarżącego w niniejszej sprawie. Dodatkowo wskazać należy, że skarżący w toku postępowania składał liczne wnioski inicjując wpadkowe postępowania sądowe (wnioski o wyłączenie sędziego, zażalenia), które stanowiły cel sam w sobie, wydłużały toczące się postępowania i uniemożliwiały ich zakończenie. Takie działania powinny być oceniane jako nadużycie prawa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że do nadużycia prawa dochodzi w sytuacjach, gdy strona podejmuje prawnie dozwolone działania dla celów innych, niż przewidziane przez prawodawcę. Każde prawo podmiotowe, w tym prawo do sądu, przyznane jest przez normę prawną w celu ochrony interesów uprawnionego. Prawo to winno być jednak wykonywane zgodnie z celem, na który zostało przyznane. W konsekwencji zachowanie, które formalnie zgodne jest z literą prawa, lecz sprzeciwia się jej sensowi, nie może zasługiwać na ochronę (zob. postanowienia NSA: z 16 października 2016 r., I OSK 1992/14, z 18 marca 2014 r., I OZ 175/14, z 5 listopada 2015 r., I OZ 1382/15). Tak samo należy ocenić działania podmiotu, który inicjuje szereg postępowań sądowych w celu innym, niż ochrona swych praw – w ten sposób wpływa na obniżenie poziomu ochrony innych podmiotów, które nie mogą w dostatecznie szybki sposób uzyskać ochronę prawną (zob. H. Dolecki, Nadużycie prawa do sądu [w:] Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980 - 2005, Warszawa 2005, s. 136). Nadużyciem prawa jest zatem wykorzystywanie instytucji procesowej wbrew jej funkcji i celowi. Funkcją i celem postępowania sądowoadministracyjnego jest rozstrzygnięcie sporu między stronami co do legalności działania lub bezczynności (przewlekłości) organu administracji publicznej, rzutujących na prawa lub obowiązki strony (zob. postanowienie NSA z 3 lutego 2022 r., III FZ 27/22). Skarżący w zażaleniu nie wskazał jakichkolwiek okoliczności uzasadniających stwierdzenie naruszenia prawa w zaskarżonym postanowieniu.

Mając na uwadze powyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny sentencji orzekł o oddaleniu zażalenia skarżącego na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.