Wyrok NSA z dnia 22 lipca 2025, sygn. III FZ 248/25

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 12 września 2024 r. została ponownie wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia z 8 lipca 2022 r. o wezwaniu do zapłaty wpisu sądowego w kwocie 500 zł od skargi w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem jej odrzucenia. Skuteczne doręczenie wezwania stronie nastąpiło w dniu 3 października 2024 r. Skarżący wpisu nie uiścił. W konsekwencji sąd pierwszej instancji skargę odrzucił.

1.3. Skarżący na powyższe postanowienie wniósł zażalenie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

2. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

2.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

2.2. Zgodnie z treścią art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W razie stwierdzenia braków formalnych pisma, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (odrzucenia skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia, skargi o wznowienie postępowania) uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu do uzupełnienia braków pisma, przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Jeśli zaś pismem tym jest skarga, skarga kasacyjna, zażalenie, skarga o wznowienie postępowania - podlegają one odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.).

W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych zdarzeniem, które zwalnia stronę od obowiązku uiszczenia wpisu jest złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W takim przypadku, po zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy w sposób niekorzystny dla skarżącego, skarżący wzywany jest do uiszczenia wpisu sądowego (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 czerwca 2009 r., sygn. akt I FZ 159/09, z 24 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 444/10, z 28 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 1003/10, z 26 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 66/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl).

2.3. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez całkowite zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. Postanowieniem z 7 grudnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł o jego odrzuceniu, a następnie na skutek złożenia przez skarżącego zażalenia, postanowieniem z 27 lutego 2024 r. odrzucił zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 7 grudnia 2023 r. o odrzuceniu sprzeciwu skarżącego od zarządzenia referendarza sądowego. Ostatecznie, w wyniku złożenia zażalenia na postanowienie i z przyczyn braku jego uzupełnienia przez skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 17 lipca 2024 r. (sygn. akt III FZ 263/24) zażalenie to odrzucił.

Postępowania o przyznanie prawa pomocy zostało prawomocnie zakończone, a więc zaistniał obowiązek wezwania skarżącego do uiszczenia wymaganego wpisu od zażalenia i obowiązek jego zapłaty w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 58/05, ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 118). Skarżący w terminie zakreślonym w wezwaniu do uiszczenia braku fiskalnego nie uiścił wpisu. Słusznie więc sąd pierwszej instancji zażalenie odrzucił.

2.4. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.