Wyrok NSA z dnia 25 maja 2026, sygn. III FZ 258/26

a) okoliczności uprawniające sąd do odrzucenia skargi nie zaistniały, co zostało wykazane powyżej,

b) pojęcie braku formalnego nie może być interpretowane w sposób dowolny zważywszy, że p.p.s.a. nie zawiera ustawowej definicji "braku formalnego";

4) art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez zaniechanie rozpoznania, a następnie nierozstrzygnięcie przed wydaniem skarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi, wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji złożonego 28 stycznia 2026 r. i posłużenie się w zamian, 9 lutego 2026 r. instytucją odrzucenia skargi, podczas gdy:

a) opisane w powyższym wniosku zagrożenia dla Skarżącego, w postaci konsekwencji wszczęcia postępowania egzekucyjnego i jego kontynuowania, o których mowa w powyższym wniosku, mają w dalszym ciągu miejsce,

b) odrzucenie skargi, jakkolwiek w myśl zarzutów podniesionych w punktach 1 do 3 powyżej nie było to dopuszczalne, to postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora IAS powinno zostać wydane, choćby miało obejmować jedynie czas od wydania nieprawomocnego orzeczenia w przedmiocie odrzucenia, dla uniknięcia zdecydowanie niekorzystnych dla Skarżącego skutków.

Zaskarżonemu postanowieniu postawiono również zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez uniemożliwienie Skarżącemu korzystania z prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy, co do jej meritum, albowiem wydanie skarżonego postanowienia z powołaniem się na rzekome braki formalne mające uniemożliwiać nadanie sprawie dalszego biegu i powodować odrzucenie skargi i wskutek tego uchylenie się przez WSA w Gliwicach od takiego rozpatrzenia, a więc zamknięcie drogi do wydania prawomocnego wyroku, o jakim mowa w normach konstytucyjnych.

W oparciu o powyższe zarzuty autor zażalenia wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Takim brakiem formalnym, uzasadniającym odrzucenie skargi, jest brak wskazania numeru PESEL Skarżącego, (art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), jak również brak dołączenia pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi (art. 46 § 3 w zw. z art. 37 § 1 p.p.s.a.).

W myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., pismo strony - w przypadku gdy jest pierwszym pismem w sprawie - powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Niezachowanie określonego we wskazanym przepisie wymogu jest brakiem formalnym, który winien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. niezależnie, czy numer ten znajduje się w aktach administracyjnych będących w dyspozycji sądu (uchwała NSA z 3 lipca 2023 r., II GPS 3/22).

Stosownie natomiast do treści art. 37 § 1 p.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem (art. 46 § 3 p.p.s.a.).

Przez akta sprawy należy rozumieć akta sprawy sądowoadministracyjnej, jako sprawy nowej, odrębnej od sprawy podatkowej, a nie akta podatkowe, co wynika z zakresu regulacji ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w której unormowano postępowanie sądowe. Skoro art. 37 § 1 p.p.s.a. wymaga w postępowaniu sądowoadministracyjnym pozostawienia pełnomocnictwa w aktach sprawy, a nigdzie w ustawie nie wyrażono wyjątku od tego obowiązku, pełnomocnictwo złożone w postępowaniu podatkowym nie umocowuje pełnomocnika przed sądem administracyjnym. Oznacza to, że wbrew twierdzeniu strony skarżącej, złożenie pełnomocnictwa do akt postępowania podatkowego, również w przypadku, gdy swoim zakresem obejmuje postępowanie sądowoadministracyjne, nie zwalnia pełnomocnika od obowiązku określonego w art. 37 § 1 p.p.s.a.

Przywołane przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem nieuzupełnienie braku formalnego skargi w wyznaczonym terminie, w sytuacji, gdy brak był istotny, a wezwanie precyzyjnie sformułowane i prawidłowo doręczone, obliguje wojewódzki sąd administracyjny do odrzucenia skargi, nie dając żadnego w tym względzie wyboru. Nie ma przy tym wątpliwości, że warunkiem formalnym skargi, stanowiącym obowiązkowy element tego pisma procesowego, jest przedłożenie pełnomocnictwa, potwierdzającego umocowanie pełnomocnika do wniesienia skargi, jak również wskazanie numeru PESEL.

W tej sprawie, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 29 października 2025 r., pełnomocnik Skarżącego został wezwany do uzupełnienia, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, jej braków formalnych poprzez podanie numeru PESEL Skarżącego oraz złożenie pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu Skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 29 października 2025 r. skierowano do pełnomocnika Skarżącego wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania zostały doręczone w formie elektronicznej pełnomocnikowi Skarżącego 13 listopada 2025 r. Należny wpis od skargi uiszczono 19 listopada 2025 r. Pomimo pouczenia pełnomocnika o konsekwencjach grożących w razie nie wykonania wezwań, nie usunięto braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach był obowiązany skargę odrzucić.

Nie zasługuje na uwzględnienie twierdzenie Skarżącego, że otrzymał on z sądu jedynie wezwanie do uiszczenia wpisu oraz odpowiedź organu na skargę, nie otrzymał natomiast wezwania do usunięcia braków formalnych skargi poprzez wskazanie numeru PESEL oraz do złożenia pełnomocnictwa. Ze znajdującego się w aktach sprawy pisma z 31 października 2025 r. (k. 32), kierowanego do pełnomocnika Skarżącego wynika, że korespondencja skierowana do Skarżącego była kompletna i zawierała oprócz odpowiedzi na skargę i wezwania do uiszczenia wpisu, również wezwanie do wskazania numeru PESEL oraz do złożenia pełnomocnictwa lub jego uwierzytelniony odpis do działania w imieniu Skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma podstaw, aby kwestionować wiarygodność tego pisma, bowiem Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swojego twierdzenia.

Reasumując stwierdzić należy, że Skarżący prawidłowo został pouczony o brakach formalnych skargi oraz siedmiodniowym terminie do ich uzupełnienia, pod rygorem odrzucenia skargi. Skoro obowiązki nałożone zarządzeniem nie zostały wykonane w całości, sąd pierwszej instancji zasadnie zastosował art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., odrzucając skargę z powodu nieuzupełnienia jej braków formalnych w ustawowym terminie. Z przyczyn wskazanych już powyżej nie zasługuje na uwzględnianie żaden z podniesionych przez Skarżącego argumentów, ponieważ złożenie pełnomocnictwa do akt postępowania podatkowego, czy wskazanie numeru PESEL Skarżącego na etapie postępowania podatkowego (przed organami) nie zwalnia strony do przedstawienia umocowania pełnomocnika przed sądem administracyjnym, czy też do podania numeru PESEL Skarżącego w pierwszym piśmie procesowym.

Poza granicami niniejszego postępowania zażaleniowego leży natomiast argumentacja odnosząca się do nierozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W tej sprawie badaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny podlega jedynie prawidłowość odrzucenia skargi przez sąd pierwszej instancji.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.