W tej sprawie kluczowe znaczenie ma, jak trafnie podnosi wnoszący zażalenie, kwestia prawidłowości doręczenia skarżonej decyzji SKO w Katowicach z 20 grudnia 2024 r. w przedmiocie opłaty skarbowej, a w konsekwencji ocena, czy otwarty został w istocie termin do wniesienia skargi na tę decyzję.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, na wniosek skarżącego, będącego cudzoziemcem, zostało wszczęte postępowanie administracyjne dotyczące udzielenia zezwolenia na pobyt. Na podstawie przedłożonego dokumentu pełnomocnictwa z 29 marca 2023 r. skarżącego w tym postępowaniu reprezentował ustanowiony pełnomocnik – M. S., z którym następnie organy właściwe w sprawach cudzoziemców toczyły korespondencję w tej sprawie. Decyzją z 27 czerwca 2024 r. Wojewoda [...] – działając m.in. na podstawie art. 114 ust. 1, art. 98 i art. 104 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2024 r. poz. 769) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm. – dalej jako: "k.p.a.") – udzielił wnioskodawcy zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.
Pismem z 1 lipca 2024 r. [...] Urząd Wojewódzki w K. przekazał Urzędowi Miasta K. zbiorczą informację o przypadkach nieuiszczenia do dnia 30 czerwca 2024 r. należnej opłaty skarbowej od wydanych przez Wojewodę [...] zezwoleń na pobyt czasowy na terytorium RP oraz od złożonych w toku postępowań dokumentów potwierdzających udzielenie pełnomocnictwa. W związku z tym, postanowieniem z 3 września 2024 r. Prezydent Miasta [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia zobowiązania w opłacie skarbowej nieuiszczonej przez skarżącego od wydania przedmiotowego zezwolenia na pobyt czasowy. Postanowienie o wszczęciu postępowania oraz wydane następnie w tym postępowaniu decyzje organów podatkowych I i II instancji, określające zobowiązanie w opłacie skarbowej, doręczono M. S. jako pełnomocnikowi skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje zatem, że pełnomocnictwo z 29 marca 2023 r. udzielone przez skarżącego dotyczyło wyłącznie postępowania administracyjnego w zakresie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Postępowanie to zakończyło się wydaniem decyzji na podstawie art. 104 k.p.a. Każda natomiast decyzja merytoryczna, tj. decyzja rozstrzygająca sprawę administracyjną co do jej istoty, zarazem kończy sprawę administracyjną w danej instancji, czyli że każda tego rodzaju decyzja wywołuje skutki materialnoprawne (ustala sytuację prawną strony) i skutki proceduralne (kończy sprawę w danej instancji). Postępowanie w sprawie określenia zobowiązania w opłacie skarbowej było zatem odrębną sprawą od zakończonego wydaniem decyzji postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Świadczy o tym wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania z 3 września 2024 r. przez inny, podatkowy organ – m.in. na podstawie art. 165 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm., dalej jako: "o.p."). Wyjaśnić należy, że w momencie wszczęcia postępowania podatkowego nastąpiło zawiązanie nowego stosunku prawnoprocesowego pomiędzy organem (w tej sprawie organem podatkowym) a skarżącym. Zasadą jest, że postanowienie o wszczęciu postępowania doręcza się stronie, ponieważ dopiero po wszczęciu postępowania pojawiają się wszelkie uprawnienia i obowiązki przewidziane w dziale IV o.p., które odnoszą się zarówno do organu podatkowego, jak i do stron oraz innych uczestników postępowania, w tym także przepisy dotyczące ustanawiania pełnomocników. Skoro postępowanie w przedmiocie opłaty skarbowej wymaga odrębnego wydania postanowienia o jego wszczęciu, nie jest to zatem kontynuacja innych postępowań administracyjnych lub podatkowych, pomimo tego, że opłacie skarbowej podlegają czynności urzędowe w sprawach z zakresu administracji publicznej - por. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1154).
W konsekwencji uznać należy, że w niniejszej sprawie złożenie dokumentu pełnomocnictwa do akt administracyjnych podczas postępowania o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy nie można było traktować, jako również złożonego do akt postępowania podatkowego w zakresie opłaty skarbowej. Organy podatkowe nie wzywały natomiast skarżącego o przedłożenie nowego dokumentu pełnomocnictwa, lecz samodzielnie przyjęły, że skarżący jest w dalszym ciągu reprezentowany przez tego samego pełnomocnika co w odrębnym postępowaniu przed innym organem, na podstawie tego samego dokumentu pełnomocnictwa i konsekwentnie doręczały temu pełnomocnikowi wszelkie pisma w sprawie z zakresu opłaty skarbowej, w tym zaskarżoną decyzję z 20 grudnia 2024 r.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach sprawy należało uznać, że M. S. nie był osobą uprawnioną do odbioru w imieniu skarżącego pism w postępowaniu podatkowym, w tym decyzji SKO w Katowicach z 20 grudnia 2024 r. Skoro organ nie doręczył przedmiotowej decyzji w sposób prawidłowy, to nie można przyjąć, że strona uchybiła terminowi na wniesienie skargi, bowiem ten w istocie w ogóle nie rozpoczął biegu. W związku z tym, zaskarżone postanowienie o odrzuceniu skargi, jako wniesionej po terminie, okazało się nieprawidłowe i należało je uchylić.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.