Uzasadnienie
Postanowieniem z 25 kwietnia 2025 r., III SA/Wa 585/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A. S.A. z siedzibą w Z. (dalej: ,,Spółka") przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 17 grudnia 2024 r., nr KOA/3705/Fi/21, w przedmiocie stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie umorzenia zaległości podatkowych. Sąd stwierdził, że Spółka nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka zarzuciła wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a.") w zw. z art. 45 ust 1, art. 31 ust 3 i art. 184 Konstytucji RP, poprzez błędną wykładnię art. 86 § 1 p.p.s.a., nieuwzględniającą obowiązku prokonstytucyjnej wykładni prawa, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i nieprzywrócenie terminu do wniesienia wpisu 200 zł i tym samym pozbawienie Spółki konstytucyjnego prawa do sądu, co jest sankcją nieproporcjonalną do wagi naruszenia.
W oparciu o powyższy zarzut autor zażalenia wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 zd. 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 2 p.p.s.a., w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Z powyższego wynika, że konieczną i jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu stanowi brak winy po stronie podmiotu dokonującego czy zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując zdrowiem lub życiem własnym bądź innych osób, lub nie narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe (zob. H. Knysiak-Sudyka, Skarga i skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Komentarz i orzecznictwo, LEX/el. 2018, komentarz do art. 87 p.p.s.a.). Przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona przedstawi przekonującą argumentację, która uprawdopodobnia brak winy w uchybieniu terminu, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Trzeba też podkreślić, że przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (zob. postanowienia NSA: z 12 czerwca 2008 r., II OZ 580/08; z 10 września 2010 r., II OZ 849/10; z 7 lutego 2020 r., I OZ 9/20).