Wyrok NSA z dnia 10 lipca 2025, sygn. III FZ 292/25

Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie złożyli skarżący. Solidarnie wnieśli o jego uchylenie w całości. Jednocześnie zwrócili się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w niniejszym postępowaniu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W razie stwierdzenia braków formalnych pisma, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (odrzucenia skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia, skargi o wznowienie postępowania) uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu do uzupełnienia braków pisma, przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Jeśli zaś pismem tym jest skarga, skarga kasacyjna, zażalenie, skarga o wznowienie postępowania - podlegają one odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.).

W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych zdarzeniem, które zwalnia stronę od obowiązku uiszczenia wpisu jest złożenie wniosku

o zwolnienie od kosztów sądowych. W takim przypadku, po zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy w sposób niekorzystny dla skarżącego, skarżący wzywany jest do uiszczenia wpisu sądowego (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 czerwca 2009 r., I FZ 159/09, z 24 marca 2010 r., I OSK 444/10, z 28 maja 2010 r., II FSK 1003/10, z 26 stycznia 2015 r., II OSK 66/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że postępowanie w przedmiocie przyznania skarżącym prawa pomocy zakończyło się dla S. K. 16 października 2024 r., zaś dla R. K. 9 października 2024 r. tj. w datach wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. Odrzucenie skargi przez Sąd pierwszej instancji nastąpiło po tym jak skarżący zostali wezwani do uiszczenia wpisu od skargi. W dacie tego wezwania postanowienie o rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy było prawomocne, co oznaczało obowiązek wezwania skarżących do uiszczenia wymaganego wpisu od skargi i obowiązek jego zapłaty w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania (por. postanowienie NSA z 4 marca 2005 r., II FZ 58/05, ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 118). Skarżący w terminie zakreślonym w wezwaniu do uiszczenia braku fiskalnego nie uiścili wpisu lecz złożyli kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, że złożenie w terminie przewidzianym na uiszczenie wpisu sądowego kolejnego wniosku o prawo pomocy nie przerywa biegu tego terminu, a jego upływ powoduje przewidziane prawem konsekwencje proceduralne, co uprawniało go do odrzucenia skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.s.

Odnośnie wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w niniejszym postępowaniu - w tym zakresie orzeka właściwy wojewódzki sąd administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że z akt sprawy wynika, iż zarządzeniem z 2 czerwca 2025 r. Przewodniczącego Wydziału III WSA w Warszawie po zakończeniu postępowania zażaleniowego, akta sprawy mają zostać przedstawione Przewodniczącej Wydziału celem podjęcia dalszych czynności w zakresie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

-----------------------

1