Wyrok NSA z dnia 02 lipca 2026, sygn. III FZ 325/26

2.3. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie ma zatem ustalenie, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz kiedy upływał siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie tego terminu.

Nie jest sporne, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 12 marca 2026 r. Nie jest również sporne, że pełnomocnik skarżącego powołał się na niezdolność do pracy obejmującą okres od 11 do 17 marca 2026 r. oraz że wniosek o przywrócenie terminu został nadany w placówce pocztowej 25 marca 2026 r.

Skoro wskazywana przez pełnomocnika przeszkoda w dokonaniu czynności procesowej trwała do dnia 17 marca 2026 r., to najpóźniej z upływem tego dnia ustała przyczyna uchybienia terminu w rozumieniu art. 87 § 1 p.p.s.a. Oznacza to, że siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu rozpoczął bieg w dniu 18 marca 2026 r. i upłynął z końcem dnia 24 marca 2026 r.

2.4. Sposób liczenia tego terminu jest następujący: pierwszym dniem terminu był dzień 18 marca 2026 r., drugim — 19 marca 2026 r., trzecim — 20 marca 2026 r., czwartym — 21 marca 2026 r., piątym — 22 marca 2026 r., szóstym — 23 marca 2026 r., a siódmym — 24 marca 2026 r. W konsekwencji dzień 25 marca 2026 r. był już dniem następującym po upływie siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a.

Nie można zatem podzielić stanowiska zażalenia, że wniosek nadany w dniu 25 marca 2026 r. został wniesiony w terminie. Argumentacja skarżącego opiera się na nieprawidłowym utożsamieniu dnia, od którego realnie można było dokonać czynności procesowej, z dniem, którego nie należy uwzględniać przy obliczaniu terminu w taki sposób, jak gdyby pierwszy dzień po ustaniu przeszkody miał zostać pominięty. Takie rozumowanie prowadziłoby do nieuprawnionego wydłużenia ustawowego siedmiodniowego terminu do ośmiu dni.

2.5. Wbrew twierdzeniom zażalenia, sąd pierwszej instancji nie przyjął, że dzień 17 marca 2026 r. należy zaliczyć jako pierwszy dzień biegu siedmiodniowego terminu. Sąd ten stwierdził, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 17 marca 2026 r., a wniosek należało wnieść do 24 marca 2026 r. Takie stanowisko oznacza właśnie, że siedmiodniowy termin liczony był od dnia 18 marca 2026 r. Nie zachodzi więc zarzucana w zażaleniu sprzeczność polegająca na rzekomym wliczeniu dnia 17 marca 2026 r. do biegu terminu.

Nie zasługuje również na aprobatę pogląd skarżącego, że przyczyną uchybienia terminu był dopiero stan istniejący w dniu 18 marca 2026 r., a w konsekwencji termin należało liczyć od dnia 19 marca 2026 r. Z zażalenia wynika, że pełnomocnik był niezdolny do pracy do dnia 17 marca 2026 r. włącznie. Skoro zatem od dnia 18 marca 2026 r. przeszkoda w postaci niezdolności do pracy już nie występowała, to ten dzień był pierwszym dniem siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Przyjęcie odmiennego stanowiska nie znajduje podstaw w art. 87 § 1 p.p.s.a. i prowadziłoby do przesunięcia początku terminu o kolejny dzień bez normatywnego uzasadnienia.

2.6. Odwołanie się przez skarżącego do art. 111 § 2 k.c. w zw. z art. 83 § 1 p.p.s.a. także nie może odnieść zamierzonego skutku. Zgodnie z art. 83 § 1 p.p.s.a. terminy oblicza się według przepisów prawa cywilnego, z zastrzeżeniem przepisów szczególnych. Natomiast według art. 111 § 2 k.c., jeżeli początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło. W realiach sprawy zdarzeniem tym było ustanie przyczyny uchybienia terminu, związane z zakończeniem okresu niezdolności do pracy w dniu 17 marca 2026 r. Dnia 17 marca 2026 r. nie uwzględniono zatem przy obliczaniu terminu. Pierwszym dniem terminu był dzień 18 marca 2026 r. Nie ma natomiast podstaw, aby nie uwzględniać również dnia 18 marca 2026 r., skoro nie był on dniem zdarzenia stanowiącego początek terminu, lecz pierwszym dniem następującym po ustaniu przeszkody.

Za chybiony należy uznać zarzut naruszenia art. 86 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a. Skoro wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony po upływie terminu określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a., sąd pierwszej instancji był zobowiązany do jego odrzucenia na podstawie art. 88 p.p.s.a. Odrzucenie spóźnionego wniosku wykluczało badanie materialnych przesłanek przywrócenia terminu, w tym tego, czy uchybienie nastąpiło bez winy strony lub jej pełnomocnika. Kwestie dotyczące choroby pełnomocnika i wpływu tej choroby na możliwość sporządzenia skargi kasacyjnej mogłyby podlegać ocenie dopiero w razie stwierdzenia, że wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony z zachowaniem terminu. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła.

2.7. Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera podstawowe elementy pozwalające na kontrolę instancyjną: przedstawia przebieg postępowania, wskazuje datę doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem, datę upływu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, okres niezdolności pełnomocnika do pracy, datę nadania wniosku o przywrócenie terminu oraz podstawę prawną odrzucenia tego wniosku. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił również, dlaczego uznał wniosek za spóźniony. To, że skarżący nie zgadza się z przyjętą przez sąd oceną sposobu liczenia terminu, nie oznacza jeszcze, że uzasadnienie nie spełnia wymogów wynikających z art. 141 § 4 p.p.s.a. stosowanego odpowiednio do postanowień.

2.8. W konsekwencji należy stwierdzić, że sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upływał w dniu 24 marca 2026 r., a wniosek nadany w dniu 25 marca 2026 r. był spóźniony. Zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, zaś zarzuty zażalenia nie mogły doprowadzić do jego uchylenia.

2.9. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.