Wyrok NSA z dnia 17 lipca 2026, sygn. III FZ 389/26

2.2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucając zażalenie wyjaśnił, że warunkiem skutecznego wniesienia zażalenia jest uiszczenie wpisu sądowego. Sąd pierwszej instancji odrzucił zażalenie skarżącej, ponieważ w wyznaczonym terminie ustawowym skarżąca nie uiściła wpisu od zażalenia. Nie zostało też skarżącej przyznane prawo pomocy. Powyższe spowodowało, że WSA w Poznaniu postanowił na podstawie art. 220 § 3 oraz art. 16 § 2 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.) o odrzuceniu zażalenia.

3. Stanowisko skarżącej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego zmiany i zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych. Wyjaśniła, że nie posiada środków finansowych na wnoszenie opłat.

4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

4.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie WSA w Poznaniu odpowiada prawu. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem art. 220 § 2, 3 i 3a p.p.s.a., przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Natomiast w myśl art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.

4.2. W rozpoznawanej sprawie prawidłowo wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł, w terminie ustawowym 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia tego zażalenia.

Prawidłowo Sąd pierwszej instancji wskazał, że zdarzeniem, które zwalnia stronę od obowiązku uiszczenia wpisu od zażalenia w wyznaczonym terminie jest złożenie w tym terminie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W takim przypadku pierwotne wezwanie do uiszczenia wpisu traci moc i powinno być powtórzone po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy w sposób niekorzystny dla skarżącego. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja miała miejsce, gdyż w terminie otwartym do wykonania zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 5.11.2025 r. skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji z chwilą złożenia tego wniosku zarządzenie utraciło moc. Skarżącej nie przyznano prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 6.05.2026 r., doręczono skarżącej w 12.05.2026 r. wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 5.11.2025 r. Skarżąca nie uiściła wymaganego wpisu od zażalenia, więc prawidłowo WSA w Poznaniu, działając na podstawie art. 220 § 3 oraz art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił odrzucić zażalenie skarżącej.

4.3. Uwzględniając powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. o oddaleniu zażalenia.

Sędzia NSA Stanisław Bogucki