Wyrok NSA z dnia 15 października 2025, sygn. III FZ 438/25

2. art. 259 § 2 p.p.s.a poprzez uchybienie procesowe Sądu I instancji, albowiem błędnie uznano, że należało odrzucić sprzeciw.

Z uwagi na powyższe Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji lub zmianę zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania prawem przewidzianych na rzecz Skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 259 § 1 p.p.s.a. od postanowień referendarzy sądowych, wydanych na posiedzeniu niejawnym co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia tego postanowienia. Zgodnie z § 2 tego artykułu, sprzeciw wniesiony po terminie oraz sprzeciw, którego braki formalne nie zostały uzupełnione, a także sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, niezawierający uzasadnienia, sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.

Z akt sprawy wynika, że postanowienie referendarza sądowego z dnia 27 maja 2025 r. o odmowie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, zostało doręczone Skarżącemu w dniu 13 czerwca 2025 r. (potwierdzenie odbioru k. 13).

Wobec tego, że termin do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego upływał w dniu 20 czerwca 2025 r., a sprzeciw został złożony w dniu 23 czerwca 2025 r., prawidłowym było jego odrzucenie przez WSA na podstawie art. 259 § 2 p.p.s.a. i nie ma przy tym znaczenia podnoszona przez Skarżącego kwestia, iż zgodnie z zarządzeniem prezesa WSA w Warszawie 20 czerwca 2025 r. był dniem wolnym od pracy.

Sposób w jaki należy obliczać terminy jest określony w przepisach ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r., poz. 1061 ze zm., dalej: "k.c."), do stosowania których odsyła art. 83 § 1 p.p.s.a. Zgodnie zaś z art. 115 k.c., jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą. Zgodnie z treścią art. 83 § 2 p.p.s.a. jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Przepis nie ma jednak zastosowania do wewnętrznego zarządzenia Prezesa WSA w Warszawie o dniu wolnym od pracy.

Z przytoczonych przepisów wynika, że tylko dzień ustawowo wolny od pracy ma znaczenie przy obliczaniu terminów, a konkretnie wpływa na ich wydłużenie.

Odnosząc się do kwestii wniosku Skarżącego o przywrócenie terminu (zawarty w sprzeciwie) wskazać należy, iż z treści art. 87 § 2 p.p.s.a. wynika, że w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Uznać zatem należy, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu.

Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Podkreślić bowiem należy, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy, natomiast powołane przez Skarżącego okoliczności nie zostały dostatecznie uprawdopodobnione.

Stanowisko Sądu pierwszej instancji pozostaje w zgodzie z obowiązującymi przepisami, dlatego zażalenie nie mogło być uwzględnione.

Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.