2) art. 87 § 2 p.p.s.a. — poprzez zastosowanie wobec skarżącego nadmiernie rygorystycznych wymagań dowodowych, prowadzące do utożsamienia instytucji uprawdopodobnienia z pełnym dowodem, co stoi w sprzeczności z istotą tej instytucji procesowej oraz utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego;
3) art. 106 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 73 § 1 i 2 p.p.s.a. — poprzez oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na adnotacjach listonoszy zamieszczonych na kopertach i zwrotnych potwierdzeniach odbioru, bez przeprowadzenia jakiejkolwiek weryfikacji prawidłowości awizowania, w sytuacji gdy skarżący wyraźnie zakwestionował prawidłowość tej czynności, wskazując konkretny adres błędnego pozostawienia awiz (K2.);
4) art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. — poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie oceny jednostronnej, polegającej na bezkrytycznym przyjęciu za wiarygodne adnotacji listonoszy, przy jednoczesnym odrzuceniu wyjaśnień skarżącego jako "gołosłownych", bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, które pozwoliłoby na ustalenie rzeczywistego miejsca pozostawienia awiz.
Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Łodzi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
4. Stosownie do art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jest instytucja przywrócenia terminu. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Ponadto, stosownie do art. 87 § 4 p.p.s.a., równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
Wyjaśnić należy, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy oraz przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa. Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagający od strony staranności. Przy ocenie winy należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu dotrzymanie terminu (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, publ. LEX nr 50679; 7 lutego 2000 r., sygn. akt I CKN 1261/99, publ. Biuletyn SN 2000/5/12).
Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu, sąd pierwszej instancji słusznie przyjął, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, argumentacja skarżącego podniesiona zarówno we wniosku o przywrócenie terminu, jak również powtórzona w zażaleniu, nie zasługuje na uwzględnienie i nie uzasadnia braku jego winy w uchybieniu terminu do usunięcia braków formalnych i fiskalnych skargi, gdyż nie sposób dopatrzyć się w niej obiektywnych i niezależnych od skarżącego przeszkód w prawidłowym i terminowym wykonaniu wezwania sądu, których nie można było usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Twierdzenia skarżącego skupiają się na kwestii niedoręczenia mu przesyłki zawierającej wezwanie do usunięcia braków fiskalnych zażalenia, tymczasem skuteczność doręczenia zastępczego w okolicznościach niniejszej sprawy nie została podważona i należy to doręczenie uznać za prawidłowe. Podkreślenia wymaga, że stwierdzenie skarżącego, że awiza nie otrzymał, że zostało ono zostawione w skrzynce sąsiada, może być rozważane wyłącznie jako przypuszczenie. Żeby przyznać mu charakter faktu, skarżący musiałby uprawdopodobnić, że tak rzeczywiście było, czego jednak w okolicznościach niniejszej sprawy nie uczynił. Skarżący zmierza bowiem do obalenia domniemania skuteczności doręczenia zastępczego jedynie na podstawie własnego twierdzenia co godzi w samą istotę instytucji doręczenia zastępczego. Obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73 p.p.s.a. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizowania, poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło. Twierdzenie skarżącego o braku awiza w skrzynce pocztowej jest zatem jednostronne, a na jego poparcie nie przedstawił on żadnych dowodów, chociażby oświadczenia sąsiada, że rzeczywiście awizo omyłkowo znalazło się w jego skrzynce pocztowej. Podkreślić należy, że w kontekście dowodu z dokumentu, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, przeciwdowodu nie może stanowić wyłącznie oświadczenie strony.
W konsekwencji sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że wniosek o przywrócenie terminu nie zasługiwał na uwzględnienie, a zatem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.