Wyrok NSA z dnia 26 września 2025, sygn. III FZ 497/25

Ponadto, zgodnie z art. 46 § 3 p.p.s.a. do pisma w postępowaniu sądowym należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa. Nieprzedłożenie takiego pełnomocnictwa jest brakiem formalnym pisma procesowego, uniemożliwiającym nadanie mu prawidłowego biegu. Stosownie do treści art. 49 § 1 p.p.s.a., sytuacja taka prowadzi do wydania zarządzenia wzywającego do usunięcia braku formalnego. Nieuzupełnienie braków formalnych skargi, mimo prawidłowego wezwania w tym zakresie, stanowi przesłankę odrzucenia tego pisma procesowego w myśl art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

W przedmiotowej sprawie pełnomocnictwo do reprezentowania Strony w tej konkretnej sprawie wywołanej skargą na postanowienie Dyrektora z dnia 24 czerwca 2024 r., nr 1201-IEE.7113.1.42.2024.6.KN, nie zostało złożone równocześnie ze skargą. Pełnomocnictwo przedłożone przez pełnomocnika upoważniało do występowania w zupełnie innej sprawie (sprawa: 1210SEE.7112.19.2023.3EWWE przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego K. we wszelkich instancjach właściwych

w sprawie, w tym WSA). Zatem prawidłowo zostało wystosowane do pełnomocnika wezwanie o jego złożenie. Pomimo doręczenia wezwania w dniu 29 listopada 2024 r. brak formalny skargi nie został uzupełniony w wyznaczonym w wezwaniu terminie. Powyższej okoliczności nie kwestionują sami Skarżący w złożonym zażaleniu. Strona w zażaleniu wskazuje, że skarga była obarczona oczywistą omyłką pisarską, która została uzupełnione na etapie postępowania zażaleniowego. Jednocześnie Skarżący podnieśli, że owa omyłka stanowiła "brak o charakterze formalnym", możliwy do usunięcia w toku postępowania.

Odnosząc się do podniesionej w zażaleniu argumentacji należy zauważyć, że

nieuzupełnienie braku formalnego skargi przez przedłożenie pełnomocnictwa obliguje sąd do odrzucenia skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko to wynika z wykładni językowej art. 46 § 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Dołączenie pełnomocnictwa lub jego odpisu jest wymogiem formalnym pisma strony wnoszonego przez pełnomocnika, który w "danej sprawie" nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należy odczytywać łącznie z art. 49 p.p.s.a. przewidującym wezwanie do uzupełnienia braku formalnego. Co za tym idzie, skarga podlega odrzuceniu tylko w razie nieuzupełnienia braków formalnych istotnych, a więc takich, w przypadku których pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu. Jednak zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nieprzedłożenie pełnomocnictwa nie pozwala na nadanie skardze prawidłowego biegu.

Wynik wykładni językowej art. 46 § 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jest zbieżny z wynikiem wykładni funkcjonalnej i systemowej. Skoro Strona działa przez pełnomocnika, to działania lub zaniechania pełnomocnika wywołują bezpośredni skutek dla mocodawcy. Jakkolwiek wezwanie do usunięcia braku formalnego jest adresowane do pełnomocnika, to z prawnego punktu widzenia wezwana do usunięcia braku jest Strona i strona ponosi konsekwencje braku reakcji pełnomocnika na wezwanie do usunięcia braku. W orzecznictwie podnosi się, że posiadanie profesjonalnego pełnomocnika ma być dla strony korzyścią ze względu na posiadaną przez tego pełnomocnika wiedzę i doświadczenie zawodowe, a nie dlatego, że stwarza dla sądu dodatkowe obowiązki względem obowiązków wobec stron, które takiego pełnomocnika nie mają (zob. postanowienie NSA z 5 lipca 2022 r., sygn. akt II OZ 403/22 oraz postanowienia z 23 maja 2017 r., sygn. akt II GZ 367/17 i z 28 lipca 2021 r., sygn. akt II OZ 422/21).

Jednocześnie uzupełnienie braku formalnego po przepisanym terminie, na etapie postępowania zażaleniowego nie mógł odnieść oczekiwanego przez Stronę rezultatu w postaci uchylenia postanowienia o odrzuceniu skargi. Argumentacja ta pozostaje bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu I instancji, ponieważ postępowanie zażaleniowe służy dokonaniu kontroli instancyjnej (zweryfikowaniu prawidłowości) postanowienia WSA, a nie ponownej ocenie prawidłowości wystosowania wezwania do uzupełnienia braków formalnych. Należy przy tym zwrócić uwagę, że nawet w sytuacji w której dochodzi do uzupełnienia braków formalnych po upływie wyznaczonego terminu ale przed odrzuceniem skargi, to złożony środek zaskarżenia nie może otrzymać prawidłowego biegu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2022 r., sygn. akt III OZ 423/22, źródło:CBOSA). Uzupełnienie braków formalnych na etapie postępowania zażaleniowego tym bardziej nie może uchodzić za podstawę do uznania, że

w sprawie doszło do uzupełnienia braków formalnych wniesionej skargi.

W konsekwencji, prawidłowo Sąd I instancji odrzucił skargę, której braków Strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.