W tak przedstawionym stanie faktycznym Skarżąca reprezentowana przez adwokata pismem z 8 czerwca 2025 r. złożyła zażalenie na postanowienie z 14 maja 2025 r. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W myśl zaś art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z powyższych przepisów wynika, że jedną z przesłanek przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w jego uchybieniu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnie Sąd I instancji uznał, iż Skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Podkreślić bowiem należy, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy. Kryterium braku winy wiąże się w związku z tym z koniecznością dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy nie można zaś mówić, gdy strona dopuściła się chociaż lekkiego niedbalstwa. Natomiast powołane przez pełnomocnika Skarżącej okoliczności nie wskazywały na to, że niedokonanie czynności w ustawowym terminie spowodowane było przeszkodą nie do przezwyciężenia przy dochowaniu najwyższej staranności.
Rację należy przyznać Sadowi I instancji, iż zawarte we wniosku o przywrócenie terminu argumenty nie uprawdopodabniają braku winy pełnomocnika w uchybieniu terminowi do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. We wniosku wskazano, że pełnomocnik otrzymał pismo Okręgowej Rady Adwokackiej w W. z dnia 28 listopada 2024 r. o jego wyznaczeniu do sprawy. Treść tego pisma wskazywała na to, że otrzymał je pełnomocnik, ale i Sąd I instancji. W piśmie tym podano adres pełnomocnika przy ul. [...] w G. Pełnomocnik, mając świadomość, że podany adres jest nieaktualny (jak podaje – od sierpnia 2021 r.), nie podjął jednak żadnych czynności zmierzających do wskazania Sądowi aktualnego adresu. Uwzględniając obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem, Sąd przyjął, że pełnomocnika strony Skarżącej obciąża zaniechanie podjęcia działań takich jak poinformowanie Sądu o aktualnym adresie kancelarii adwokackiej.
Należy podkreślić, iż kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem dochowania szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (post. NSA z: 13.3.2023 r., I FZ 69/23; z 8.3.2023 r., II FZ 12/23; z 17.2.2023 r., III FZ 49/23 - CBOSA). Sąd oceniając, czy w konkretnej sprawie strona zawiniła uchybienie terminowi do dokonania czynności, powinien przyjąć obiektywny miernik staranności. Innymi słowy sąd powinien zbadać, czy do uchybienia terminu doszło z uwagi na wystąpienie przyczyn niezależnych od strony.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można przyjąć, że okoliczności powołane przez pełnomocnika Skarżącej uprawdopodabniają brak winy w uchybieniu terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Wyłącznie w gestii pełnomocnika strony Skarżącej pozostawało poinformowanie Sądu o zmianie adresu. Zaniechanie w tym zakresie spowodowało, że pełnomocnik nie może powoływać się na brak winy w uchybieniu terminowi do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Fakt, iż Okręgowa Rada Adwokacka w piśmie z dnia 28 listopada 2024 r. podała nieaktualny adres pełnomocnika nie zwalnia go z obowiązku poinformowania Sądu o aktualnym adresie do doręczeń.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.