Wyrok NSA z dnia 25 listopada 2025, sygn. III FZ 528/25

W niniejszej sprawie Skarżąca nie jest zwolniona z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ani z mocy przepisów powołanej wyżej ustawy ani nie została zwolniona z tego obowiązku na podstawie orzeczenia sądu.

Z akt sprawy wynika, że na podstawie zarządzenia z dnia 3 czerwca 2025 r., wezwano pełnomocnika Spółki do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu do uzupełnienia braków fiskalnych skargi kasacyjnej w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Przesyłka zawierająca wezwanie do uiszczenia braku fiskalnego skargi kasacyjnej została doręczona pełnomocnikowi Skarżącej 18 czerwca 2025 r. Do chwili wydania postanowienia nie odnotowano wpływu wpisu od skargi kasacyjnej. Natomiast, pismem z 25 czerwca 2025 r., wniesionym za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, pełnomocnik Spółki ponownie zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej.

Z tego względu, sąd I instancji zasadnie zastosował dyspozycję art. 178 p.p.s.a i skargę kasacyjną odrzucił. Zgodnie bowiem z treścią art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.

Bez wpływu na zasadność zaskarżonego orzeczenia pozostaje argumentacja zażalenia, że pismem z 25 czerwca 2025 r. pełnomocnik Spółki ponownie zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej.

W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych zdarzeniem, które zwalnia stronę od obowiązku uiszczenia wpisu jest złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W takim przypadku, po zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy w sposób niekorzystny dla skarżącego, skarżący wzywany jest do uiszczenia wpisu sądowego. Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wywołuje już jednak skutków suspensywnych (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 czerwca 2009 r., sygn. akt I FZ 159/09, z 24 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 444/10, z 28 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 1003/10, z 26 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 66/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że postępowanie w przedmiocie przyznania Skarżącej spółce prawa pomocy zakończyło się 15 kwietnia 2025 r., tj. w dacie wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowienia utrzymującego w mocy zarządzenie referendarza sądowego z 20 marca 2025 r. w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

Wystąpienie przez Skarżącą po doręczeniu jej wezwania do uiszczenia wpisu, nawet przed upływem siedmiodniowego terminu do jego zapłacenia, z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu. Dlatego też skoro należny wpis od skargi kasacyjnej, mimo wezwania, nie został przez Skarżącą uiszczony w wyznaczonym przez Sąd I instancji terminie, co jest okolicznością bezsporną, to zasadnie Sąd ten postanowił o odrzuceniu skargi kasacyjnej na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a.

Odnośnie wniosku Spółki o przyznanie prawa pomocy w niniejszym postępowaniu - w tym zakresie orzeka właściwy wojewódzki sąd administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że z zarządzenia Referendarza sądowego z 17 czerwca 2025 r. wynika, że akta sprawy po zakończeniu postępowania zażaleniowego, mają zostać przedstawione Referandarzowi sądowemu celem podjęcia dalszych czynności w zakresie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

W związku z zawartym w zażaleniu wnioskiem o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania stwierdzić należało, iż nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, ponieważ przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu I instancji.

W przedmiocie sprostowania sentencji postanowienia Sądu I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł w punkcie drugim na podstawie art. 156 § 1 i § 3 p.p.s.a w związku z art. 166 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny może z urzędu sprostować postanowienie Sądu I instancji, jeżeli sprawa toczy się przed nim.