Wyrok NSA z dnia 19 lutego 2026, sygn. III FZ 544/25

Wskazane w powołanych przepisach podstawy wyłączenia koncentrują się na ochronie strony przed zaistnieniem realnego bądź też potencjalnego zagrożenia niezachowania bezstronności danego sędziego w konkretnej "danej sprawie". Oceny wniosku o wyłączenie dokonuje się na tle konkretnej sprawy, a jego zasadność zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia przez sędziego postępowania. Wniosek taki ma zagwarantować rozpoznanie sprawy przez bezstronny sąd, czyli sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą.

W przypadku gdy postępowanie zostało prawomocnie zakończone, to wniosek o wyłączenie sędziego jest niedopuszczalny, ponieważ nie toczy się już postępowanie. Natomiast mając na uwadze art. 20 § 1 p.p.s.a. nie ma również podstaw do żądania wyłączenia od orzekania sędziego w sprawie, która nie jest rozpoznawana przez dany sąd. Zgodnie z art. 168 § 1 p.p.s.a., orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy. W myśl przepisów działu IV rozdziału 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi środki odwoławcze przysługują od orzeczeń wydanych przez wojewódzkie sądy administracyjne, natomiast orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego jako ostateczne, nie podlegają zaskarżeniu i są prawomocne od chwili ich ogłoszenia bądź podpisania sentencji w przypadku orzeczenia wydanego na posiedzeniu niejawnym.

Zaskarżone postanowienie zostało doręczone skarżącemu wraz z pouczeniem, że jest ono ostateczne i nie podlega zaskarżeniu. Skoro postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. III FZ 544/25 zostało zakończone postanowieniem NSA z 5.12.2025 r, odrzucającym zażalenie skarżącego, to wniosek o wyłączenie sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie jest niedopuszczalny. Nie ma on na celu zagwarantowania rozpoznania sprawy przez bezstronny sąd, ponieważ sprawa została już rozpoznana przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wniosek skarżącego o wyłączenie ww. wymienionych sędziów NSA zmierza zaś do zmiany prawomocnego postanowienia z 5.12.2025 r. Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują instytucji odroczenia rozpatrzenia wniosku, który złożony został w toku postępowania sądowoadministracyjnego, jak i nie przewidują uzależnienia jego rozpatrzenia od wystąpienia określonych zdarzeń w przyszłości.

3.2. W konsekwencji wniesiony w sprawie wniosek należy uznać za niedopuszczalny, co skutkuje jego odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i art. 64 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a.

Sędzia NSA Stanisław Bogucki