Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2025 r., sygn. akt III FZ 242/25 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 1 marca 2024 r. o odrzuceniu zażalenia.
W rozpoznawanej sprawie przesyłka zawierająca zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi została dwukrotnie awizowana (w dniach: 17 stycznia 2024 r. i 25 stycznia 2024 r.). Zgodnie z opisaną powyżej regulacją prawną, czternastodniowy termin do odbioru przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, rozpoczął swój bieg w dniu 17 stycznia 2024 r., tj. w dniu pozostawienia w placówce pocztowej wskazanej przesyłki. Skutek doręczenia tej przesyłki nastąpił więc w dniu 31 stycznia 2024 r., pomimo jej odebrania przez skarżącego w dniu 1 lutego 2024 r. W świetle powyższych ustaleń, nie ma wątpliwości, iż termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w związku z otrzymanym zarządzeniem z dnia 10 stycznia 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu upłynął z dniem 7 lutego 2024 r., pomimo tego, że przesyłka została wydana skarżącemu w dniu 1 lutego 2024 r. Jak wynika z informacji udzielonej przez Oddział Finansowo-Budżetowy WSA w Opolu, skarżący w tym terminie nie uiścił wymaganego wpisu od skargi, natomiast złożone z uchybieniem terminu zażalenie na ww. zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zostało prawomocnie oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 6 czerwca 2025 r. W konsekwencji skargę odrzucono.
1.3. Na powyższe postanowienie skarżący wywiódł zażalenie.
2. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
2.1. Zażalenie jest bezzasadne.
2.2. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Jak natomiast stanowi art. 220 § 3 wskazanej ustawy, skarga od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.
Natomiast zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). Stosownie do § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie zaś z § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1.
2.3. Nie ulega zatem wątpliwości, że już z samego brzmienia § 1 i § 4 art. 73 p.p.s.a. wynika, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej nieudanej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia (awizo – opatrzonego datą i podpisem doręczającego). Od daty na zawiadomieniu należy liczyć 14-dniowy termin do przyjęcia domniemania doręczenia pisma. Domniemanie to polega na założeniu, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe, jak chociażby bieg terminu do złożenia odwołania.
Nie tylko zresztą wykładnia językowa wskazuje na taki sens omawianej regulacji, ale i jej ratio legis wyrażone dosłownie w uzasadnieniu projektu wspomnianej ustawy nowelizującej – "z upływem ostatniego dnia (...) czternastodniowego okresu, doręczenie uważa się za dokonane" (vide www.sejm.gov.pl).
W doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, że odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się domniemanie doręczenia, nie ma zmienia sutków procesowych zaistniałego domniemania (vide postanowienie NSA z 16 listopada 2004 r., sygn. akt GZ 103/04, niepubl.). Fakt zatem, że skarżący odebrał pismo z urzędu pocztowego już po upływie terminu wskazanego w art. 73 § 1 p.p.s.a., nie ma wpływu skutek określony w art. 73 § 4 p.p.s.a. Późniejszy odbiór pisma nie obala bowiem wynikającego z tego przepisu domniemania doręczenia. Nie zmienia to zatem zakresu skutków prawnych tego trybu doręczenia. Omawianego domniemania rzeczywiście nie będzie można zastosować, gdy adresat odbierze przesyłkę w ciągu 14 dni, o których mowa w art. 73 § 1 p.p.s.a. (wobec faktu doręczenia nie trzeba będzie go domniemywać), ale gdy adresat odbierze przesyłkę już po 14 dniach, to art. 73 p.p.s.a. w dalszym ciągu będzie miał zastosowanie, a wynikające z tego przepisu domniemanie nie przestanie odnosić skutków prawnych.
2.4. Jak wynika z akt sprawy przedmiotowa przesyłka była pierwszy raz awizowana 17 stycznia 2024 r. i nie została odebrana w terminie 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej, czyli do 31 stycznia 2024 r. Sąd pierwszej instancji zasadnie zatem przyjął w świetle art. 73 § 4 p.p.s.a., że skuteczne doręczenie przesyłki zostało 31 stycznia 2024 r., a w związku z tym termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w związku z otrzymanym zarządzeniem z dnia 10 stycznia 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu upłynął z dniem 7 lutego 2024 r. Skarżący nie opłacił skargi w terminie, zatem słusznie sąd pierwszej instancji ją odrzucił.
2.5. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, zatem na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.