Uzasadnienie
Postanowieniem z 25 września 2025 r., sygn. akt I SA/Sz 480/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek J. B. (dalej: skarżący) o wstrzymanie wykonania wydanych decyzji oraz postanowień w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z 18 lipca 2025 r., znak 3201-IEE.7280.4.2025.2 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.
Sąd pierwszej instancji zauważył, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 13 listopada 2023 r., II GPS 2/22 stwierdził, że: "W postępowaniu sądowoadministracyjnym, zainicjowanym skargą na postanowienie: a) stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, b) o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, c) stwierdzające niedopuszczalność odwołania - nie jest dopuszczalne, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., wstrzymanie wykonania decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji". Wyrażone w uchwale stanowisko jest wiążące dla Sądu. Dalej powołując się na uchwałę wyjaśnił, że nie można wydać postanowienia o wstrzymaniu wykonania określonego aktu, jeżeli w wyniku rozpoznania i uwzględnienia skargi - zgodnie z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. - zwanej dalej: p.p.s.a.) - sąd nie może uchylić tego aktu. Czyli rozpoznając i uwzględniając skargę na postanowienie: stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, stwierdzające niedopuszczalność odwołania, sąd może uchylić zaskarżone postanowienie, co umożliwi rozpoznanie odwołania przez organ drugiej instancji, nie może jednak uchylić decyzji organu pierwszej instancji, a to oznacza, że nie może również wstrzymać wykonania decyzji organu pierwszej instancji. Przyjęcie odmiennego stanowiska, tj. dopuszczenie do wydania przez sąd postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji organu pierwszej instancji powodowałoby, że w przypadku uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonych postanowień, nadal pozostawałoby w obrocie postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji organu pierwszej instancji. Dalej WSA wskazał, że w ramach instytucji z art. 61 § 3 p.p.s.a. istnieje możliwość wstrzymania zaskarżonych aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, dotyczy to również decyzji organu pierwszej instancji. Zwrot "w granicach tej samej sprawy" dotyczy sprawy w ujęciu materialnym, w związku z czym o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będą sprawy wykazujące tożsamość podmiotową i przedmiotową. W rozpoznawanej sprawie pomiędzy zawiadomieniem organu pierwszej instancji o wpisie zastawu do rejestru zastawów skarbowych a zaskarżonym postanowieniem organu odwoławczego o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania taka tożsamość sprawy nie zachodzi. Ponadto wskazano, że postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest orzeczeniem o charakterze procesowym, które nie nadaje się do wykonania i nie wymaga wykonania, nie wywołuje też skutków o charakterze materialnoprawnym. Sąd pierwszej instancji końcowo wskazał, że bezprzedmiotowa stała się merytoryczna ocena przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., brak jest podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia oraz zawiadomienia organu pierwszej instancji. W konsekwencji, na podstawie art. 61 § 3 oraz § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji zaskarżonego postanowienia.