Wyrok NSA z dnia 17 marca 2026, sygn. III FZ 594/25

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie jako niezasadne podlegało oddaleniu.

Stosownie do art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 p.p.s.a., pismo składa się na okres 14 dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz.U. z 2025 r. poz. 366 ze zm.) albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zgodnie z art. 73 § 2 p.p.s.a. zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Stosownie do § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie zaś z § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1.

Z treści art. 73 § 1 i 4 p.p.s.a. wynika, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia, tj. awizo. Przepisy te wprowadzają fikcję prawną doręczenia, co oznacza, że na ich podstawie uznajemy przesyłkę za doręczoną, a skutek ten zachodzi z mocy samego prawa "z upływem ostatniego dnia okresu". W literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, że odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji.

Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Przesyłkę zawierającą zarządzenie o uiszczeniu wpisu od zażalenia awizowano i pozostawiono w urzędzie 28 lutego 2025 r. Zgodnie zaś z art. 73 § 4 p.p.s.a. jej doręczenie uważa się za skuteczne po upływie 14 dni od pozostawienia w urzędzie pocztowym, a więc 14 marca 2025 r., od którego to dnia rozpoczął bieg 7-dniowy termin do wniesienia zażalenia. Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, termin ten upłynął w sprawie 21 marca 2025 r., co oznaczało, że wniesiony po tej dacie środek zaskarżenia jako spóźniony podlegał odrzuceniu.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.