Wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2026, sygn. III FZ 676/25

Jest zasadą, że wstrzymanie wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. może dotyczyć tylko takich aktów lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, a także aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki, jak również aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania. Cechy wykonalności polegającej na możliwości spowodowania lub doprowadzenia do stanu rzeczy zgodnego z rozstrzygnięciem, nie mają np. decyzje odmowne.

Skoro zatem zasadą jest, że z przymiotu wykonalności nie korzystają wszelkie akty administracyjne odmowne, nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy właśnie takiej decyzji, tj. decyzji o odmowie rozłożenia na raty oraz umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług. W związku z przedstawionym powyżej stanowiskiem, przedmiotowa decyzja nie nadaje się do wykonania i tego nie wymaga. Zaskarżona decyzja nie nakłada na stronę obowiązku zapłaty zaległości podatkowej, lecz odmawia jedynie przyznania uprawnienia w postaci rozłożenia na raty tejże zaległości i jej umorzenia. Zaskarżona decyzja nie dotyka zatem bezpośrednio należności pieniężnych, które wszak wynikają z zupełnie innych decyzji określających. Z przedmiotowej decyzji nie wynikało zaś nałożenie na skarżącego żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny, czy też przymusowy. Negatywne ustosunkowanie się organu do starań o rozłożenie na raty powstałej już wcześniej należności, nie wykreowało żadnej nowej sytuacji w sferze obowiązków skarżącego. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu I instancji, iż zaskarżonej decyzji brak przymiotu wykonalności, co z kolei uniemożliwia wstrzymanie jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.

Mając na uwadze powyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.