Treść orzeczenia
I NSWR 2035/23
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 29 listopada 2023 r.
SSN Paweł Księżak (przewodniczący)
SSN Mirosław Sadowski (sprawozdawca)
SSN Adam Redzik
w sprawie z protestu J. S.
przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego zarządzonego na dzień
15 października 2023 r.,
przy udziale Prokuratora Generalnego oraz Przewodniczącego Państwowej Komisji
Wyborczej,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
w dniu 29 listopada 2023 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
UZASADNIENIE
J. S. (dalej: „skarżący”) wniosła protest przeciwko ważności referendum
ogólnokrajowego zarządzonego na dzień 15 października 2023 r. Skarżąca
zarzuciła naruszenie art. 82 § 1 pkt 1 i 2 oraz 241 k.wyb. w zw. z. art. 33 i 34 u.r.o.
poprzez oddziaływanie na wolę wyborców co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy
poddanej pod referendum. Skarżąca podniosła, że naruszenie to polegało na
zadawaniu przez członków obwodowych komisji wyborczych wobec głosujących
następujących pytań (często wzmocnionych odpowiednimi partykuła mi
lub sugestywnym uśmiechem):
1. „Bez referendum, czy tak?”
I NSWR 2035/23
2
2. „Oczywiście tylko dwie karty?”
3. „Czy wszystkie trzy karty?”
4. „Rozumiem, że bez referendum?” itp.
Skarżącą podniosła, że była to praktyka, która dotknęła całą jej rodzinę
oraz wszystkich znajomych, m iała charakter powszechny, do tego stopnia,
że P aństwowa Komisja Wyborcza w godzinach południowych w dniu głosowania
15 października 2023 r. w związku z bardzo licznymi skargami wydała komunikat
w tym przedmiocie (ZPOW. […]) zakazujący takiej praktyki członków komisji.
Skarżąca wskazała, że z relacji znajomych wynikało, że po ogłoszeniu tego
komunikatu (dopiero w połowie czasu głosowania), praktyka obwodowych komisji
wyborczych nie uległa większej (o ile jakiejkolwiek) zmianie.
Zdaniem skarżącej tego typu zachowanie (pytania wygłaszane wobec
wszystkich obecnych w lokalu wyborczym) miało za zadanie obniżenie frekwencji
referendalnej poprzez wprost stygmatyzowanie osób chcących głosować
w referendum, co w rezultacie wywoływało u nich stan poczuci a wstydu