Treść orzeczenia
I NSWR 331/23
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 29 listopada 2023 r.
SSN Paweł Księżak (przewodniczący)
SSN Adam Redzik (sprawozdawca)
SSN Mirosław Sadowski
w sprawie z protestów, które wnieśli A. B., R. B., M. C., M. D., M. H., K. M., D. S.,
A. W. przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego zarządzonego
na dzień 15 października 2023 r.,
z udziałem Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora
Generalnego,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
Publicznych 29 listopada 2023 r.,
pozostawia protesty bez dalszego biegu.
[SOP]
UZASADNIENIE
I.1. A. B., R. B., M. C., M. D., M. H., K. M., D. S., A. W. wnieśli protesty przeciwko
ważności referendum ogólnokrajowego, zarządzonego na 15 października 2023 r.,
wnosząc o jego unieważnienie. Sprawy wszczęte wniesieniem tych protestów
zostały połączone do łącznego rozpoznania pod s ygnaturą I NSWR 331/23.
I.2. Wszyscy Skarżący zarzucili naruszenie głosowania poprzez oddziaływanie
na wolę wyborców co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy poddanej pod referendum.
Naruszenie to miało polegać na zadawaniu przez członków obwodowych komisji
I NSWR 331/23
2
w yborczych wobec głosujących pytań
partykułami lub sugestywnym śmiechem):
1. „Bez referendum, czy tak?”
2. „Oczywiście tylko dwie karty?”
3. „Czy wszystkie trzy karty?”
4. „Rozumiem, że bez referendum?”
(często
wzmocnionych
odpowiednimi
I. 3. Skarżący podnieśli, że była to praktyka, która dotknęła zarówno ich samych,
jak i całą głosującą rodzinę oraz wszelkich znajomych. Miała charakter powszechny,
do tego stopnia, że PKW w godzinach południowych w dniu głosowania w związku
z bardzo liczn ymi skargami wydała komunikat w tym przedmiocie, zakazujący takiej
praktyki członków komisji. Skarżący powołują się na relacje znajomych, z których
miało wynikać, że po ogłoszeniu tego komunikatu (dopiero w połowie czasu
głosowania), praktyka obwodowych komisji wyborczych nie uległa większej (o ile
jakiejkolwiek) zmianie.
I. 4. W ocenie Skarżących tego typu zachowanie (pytania wygłaszane wobec