Treść orzeczenia
II CSKP 82/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
16 maja 2025 r.
Prezes SN Joanna Misztal- Konecka (przewodniczący)
SSN Beata Janiszewska
SSN Marcin Krajewski (sprawozdawca)
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 16 maja 2025 r. w Warszawie
skargi kasacyjnej M.G., J.G., I.G., M.V.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Opolu
z 11 marca 2020 r., II Ca 1443/19,
w sprawie z wniosku J.F.
z udziałem N .G., U.Z., M.K., K.K., J.G., I.G., M.V. i G.G.
o stwierdzenie nabycia spadku po M.F. i J.F.,
uchyla pkt 1 i 3 zaskarżonego postanowienia i w tym zakresie
przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Opolu do ponownego
rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania
kasacyjnego.
Beata Janiszewska
(E.M.)
Joanna Misztal-Konecka Marcin Krajewski
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 24 lipca 2019 r. Sąd Rejonowy w Kluczborku, rozpoznając
wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po M.F. i J.F., w punkcie drugim,
odnoszącym się do wchodzącego w skład spadku po M .F. gospodarstwa rolnego,
stwierdził, że na podstawie ustawy gospodarstwo to nabyły dzieci spadkodawczyni:
M.G., U.Z., M.K. oraz G.G. po 1/4 każde z nich.
II CSKP 82/25
2
Uzasadniając rozstrzygnięcie w tym zakresie, Sąd pierwszej instancji
wskazał, że w dacie śmierci M .F. , tj. 5 kwietnia 1983 r., obowiązywały przepisy
Kodeksu cywilnego, zgodnie z którymi, aby dziedziczyć z ustawy gospodarstwo
rolne, spadkobierca musiał w chwili otwarcia spadku odpowiadać warunkom
wymaganym dla nabycia własności nieruchomości rolnej w drodze przeniesienia
własności. Ponadto gospodarstwo rolne mogli dziedziczyć spadkobiercy, którzy w
chwili otwarcia spadku byli małoletni bądź pobierali naukę zawodu lub uczęszczali
do szkół, albo byli trwale niezdolni do pracy (art. 1059 k.c.), przy czym tych
ostatnich warunków nie spełniał żaden ze spadkobierców ustawowych w niniejszej
sprawie.
Przesłanki nabycia nieruchomości rolnej w drodze przeniesienia własności
określał art. 160 § 1 k.c. Zgodnie z jego ówczesnym brzmieniem nabyć