Treść orzeczenia
II KK 453/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 25 maja 2023 r.
Prezes SN Michał Laskowski (przewodniczący)
SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca)
SSN Paweł Wiliński
Protokolant Emilia Bieńczak
przy udziale Krzysztofa Urgacza prokuratora Prokuratury Regionalnej w Katowicach
delegowanego do Prokuratury Krajowej,
w sprawie Wincentego Witosa i innych skazanych z art. 97 § 1 w zw. z art. 95
Kodeksu karnego z 1932 r.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 25 maja 2023 r.,
kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z dnia 20 lipca 1933 r., sygn. akt II. 1 KA. 427/33,
zatwierdzającego wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 13 stycznia 1932 r., sygn. akt VIII.I.K 421/31,
I. uchyla zaskarżony wyrok oraz zatwierdzony nim wyrok Sądu
Okręgowego w Warszawie z dnia 13 stycznia 1932 r. i uniewinnia
oskarżonych Wincentego Witosa, Kazimierza Bagińs kiego,
Norberta Barlickiego, Adama Ciołkosza, Stanisława Dubois,
Władysława Kiernika, Hermana Liebermana, Mieczysława Mastka,
Adama Pragiera i Józefa Putka od popełnienia zarzucanego im
czynu;
II KK 453/22
2
II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz obrońców z urzędu:
adw. M.B., adw. P.B., adw. U.B., adw. K.B., adw. M.B.1, adw.K.B.2,
adw. P.B.1, adw. M.B.2 po 1200 zł, w tym 23 % VAT;
III. kosztami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb
Państwa.
UZASADNIENIE
Przedmiotem rozpoznania w sprawie jest kasacja wniesiona przez Rzecznika
Praw Obywatelskich na korzyść skazanych w procesie brzeskim - powszechnie
uznawanym za największy proces polityczny w dwudziestoleciu międzywojennym, w
którym skazano dziesięciu posłów - wybitnych działaczy (w tym przywódców)
opozycji parlamentarnej – „Centrolewu” za spisek w celu zamachu stanu i obalenie
przemocą rządu sanacyjnego sprawującego w tym czasie władzę w Polsce.
Proces brzeski był bez wątpienia jednym z kluczowych etapów zmiany
obowiązującego w Polsce na podstaw ie Konstytucji z 17 marca 1921 r. ustroju z