Treść orzeczenia
Sygn. akt III CZP 104/22
Sąd Najwyższy w składzie:
UCHWAŁA Dnia 20 października 2022 r.
SSN Ewa Stefańska (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Krzysztof Wesołowski
SSN Mariusz Załucki
w postępowaniu upadłościowym A . S. prowadzącego działalność gospodarczą pod
firmą „G . ”
z udziałem Syndyka Masy Upadłości „G . ” spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
w upadłości likwidacyjnej w C .,
po rozstrzygnięciu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 20 października 2022 r .,
zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Rejonowy w Częstochowie
postanowieniem z dnia 15 marca 2022 r., sygn. akt VIII GUp 134/19, GUz 10/21,
„ 1. Czy żądanie zwrotu świadczenia wydanego drugiej stronie
w wykonaniu kontraktu bezskutecznego względem masy upadłości,
jeżeli ogłoszono upadłość obu kontrahentów, powinno nastąpić
w trybie zgłoszenia wierzytelności, czy wyłączenia z masy upadłości?
W przypadku, gdyby zasadne było wyłączenie z masy upadłości:
2. Czy jest możliwe wyłączenie z masy upadłości środków
pieniężnych, które nie zostały wyodrębnione przez zgromadzenie na
osobnym rachunku bankowym jako pochodzące z umowy
bezskutecznej z mocy prawa, ustalonej prawomocnym wyrokiem
Sądu Okręgowego?
W razie pozytywnej odpowiedzi:
3. Czy jest możliwe zaspokojenie wierzyciela, któremu przysługuje
żądanie o zwrot ceny uiszczonej w wykonaniu bezskutecznej
czynności prawnej, ze środków pieniężnych uzyskanych wskutek
sprzedaży nieruchomości zabezpieczonych rzeczowo (hipotecznie)
- z pie rwszeństwem przed wierzycielami hipotecznymi upadłego? ”
podjął uchwałę:
2
Jeżeli bezskuteczność czynności prawnej dokonanej przez
dłużnika powstała z mocy prawa (art. 128 ustawy z dnia 28 lutego
2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze, w brzmieniu
obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2016 r.) i wywiera skutek
przed ogłoszeniem jego upadłości, to żądanie syndyka masy
upadłości dłużnika zwrotu świadczenia wydanego drugiej stronie
w wykonaniu umowy bezskutecznej względem masy upadłości,
jeżeli ogłoszono upadłość obu kontrahentów, powinno nastąpić
w trybie wyłączenia z masy upadłości, o ile przedmiot
świadczenia jest wyodrębniony w masie upadłości, co
w przypadku środków pieniężnych oznacza wymaganie