Treść orzeczenia
III CZP 41/24
UCHWAŁA
składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
13 marca 2025 r.
Pierwszy Prezes SN Małgorzata Manowska (przewodniczący)
SSN Agnieszka Góra - Błaszczykowska
SSN Jacek Grela
SSN Beata Janiszewska
SSN Mar iusz Łodko
SSN Piotr Telusiewicz (sprawozdawca)
SSN Krzysztof Wesołowski
Protokolant Martyna Arcon-Jakubiak
na posiedzeniu jawnym 13 marca 2025 r. w Warszawie
w sprawie z wniosku L. M.
z udziałem E . M. i Prokuratora Okręgowego we Wrocławiu
o ubezwłasnowolnienie,
na skutek przedstawienia przez Sąd Najwyższy
postanowieniem z 2 lipca 2024 r., II CSKP 2305/22,
zagadnienia prawnego:
„Czy sąd rozpoznając wniosek o ubezwłasnowolnienie jest
związany zakresem tego wniosku co do rodzaju
ubezwłasnowolnienia?”
podjął uchwałę:
Sąd, rozpoznając wniosek o ubezwłasnowolnienie, nie jest
związany zakresem tego wniosku co do rodzaju
ubezwłasnowolnienia.
Małgorzata Manowska
Agnieszka Góra - Błaszczykowska
Jacek Grela
III CZP 41/24
2
Beata Janiszewska
Mar iusz Łodko
Piotr Telusiewicz
Krzysztof Wesołowski
r.g.
UZASADNIENIE
Sąd Najwyższy, postanowieniem z 2 lipca 2024 r., II CSKP 2305/22,
przekazał, na podstawie art. 398 17 k.p.c., do rozstrzygnięcia powiększonemu
składowi Sądu Najwyższego następujące zagadnienie prawne budzące poważne
wątpliwości: „Czy sąd rozpoznając wniosek o ubezwłasnowolnienie jest związany
zakresem tego wniosku co do rodzaju ubezwłasnowolnienia?”
We wskazanej sprawie Sądy obu instancji odmiennie zweryfikowały
przesłanki ubezwłasnowolnienia uczestniczki postępowania, a w konsekwencji
zajęły odmienne stanowiska w kwestii związania sądu rozpoznającego wniosek
o ubezwłasnowolnienie zakresem tego wniosku co do rodzaju
ubezwłasnowolnienia.
Sąd Najwyższy, przedstawiając zagadnienie prawne powiększonemu
składowi tego Sądu, miał na uwadze, że wśród przepisów regulujących
postępowanie w sprawach o ubezwłasnowolnienie brak jest przepisu szczególnego
pozwalającego sądowi na orzekanie o ubezwłasnowolnieniu całkowitym lub
częściowym mimo braku stosownego żądania.
Ponadto Sąd Najwyższy podkreślił rozbieżności orzecznicze i doktrynalne
odnoszące się do problemu związania sądu zakresem wniosku
o ubezwłasnowolnienie co do rodzaju ubezwłasnowolnienia. Sąd zaznaczył, że
III CZP 41/24
3