Treść orzeczenia
III CZP 9/24
UCHWAŁA
składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
19 marca 2025 r.
Prezes SN Joanna Misztal- Konecka (przewodniczący)
SSN Adam Doliwa
SSN Krzysztof Grzesiowski
SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk
SSN Marcin Krajewski (sprawozdawca)
SSN Marcin Łochowski
SSN Mariusz Załucki
Protokolant Arkadiusz Połaniecki
na posiedzeniu jawnym 19 marca 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa A .S. i K.S.
przeciwko J.M.
o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną,
na skutek przedstawienia przez Sąd Najwyższy
postanowieniem z 16 maja 2023 r., II CSKP 1034/22,
zagadnienia prawnego:
"Czy zakres obciążenia nieruchomości hipoteką dla ustalenia czy
zachodzi przesłanka pokrzywdzenia wierzyciela osobistego
dotychczasowego właściciela tej nieruchomości należy oceniać
poprzez pryzmat hipotetycznie możliwej do uzyskania wartości
nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym, czy też na podstawie
realnej wartości rynkowej nieruchomości, przy założeniu, że oceny,
czy czynność prawna dokonana została z pokrzywdzeniem
wierzyciela oraz stanu niewypłacalności dłużnika dokonywać należy,
nie tylko według stanu w chwili wystąpienia przez wierzyciela ze
III CZP 9/24
2
skargą pauliańską, ale również w świetle sytuacji istniejącej w dacie
wyrokowania w tym przedmiocie [?]”,
podjął uchwałę:
1. Jeżeli dłużnik wyzbył się nieruchomości obciążonej
hipoteką, pokrzywdzenie wierzycieli zachodzi, gdy czynność ta
doprowadziła do powstania lub do zwiększenia nadwyżki
pasywów nad aktywami dłużnika. Oceniając zasadność skargi
pauliańskiej, sąd nie bada możliwości zaspokojenia się
wierzyciela ze zbywanej nieruchomości (art. 527 § 2 k.c.).
2. Ocena, czy czynność doprowadziła do pokrzywdzenia
wierzycieli, jest dokonywana na chwilę zamknięcia rozprawy (art.
316 § 1 k.p.c.).
Joanna Misztal-Konecka
Adam Doliwa
Krzysztof Grzesiowski
Agnieszka Jurkowska-Chocyk
Marcin Krajewski
Marcin Łochowski
Mariusz Załucki
[A.W.]
III CZP 9/24
3
UZASADNIENIE
Zagadnienie prawne powstało przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej
pozwanego J.M. w sprawie z powództwa A .S. i K.S. o uznanie za bezskuteczną
umowy darowizny z 10 października 2013 r., na podstawie której pozwany nabył od